ایران در رتبه اول شدت مصرف انرژی در دنیا
همدلی| مدیرکل هوا و تغییرات اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در حال حاضر سهم انرژیهای تجدیدپذیر در ایران ۸۷ مگاوات یعنی کمتر از یک درصد است در حالی که ایران رتبه اول ظرفیت انرژی خورشیدی را دارد اما به دلیل سیاستگذاری غلط در بازار انرژی، هیچ سرمایهگذاری حاضر نیست در این زمینه سرمایهگذاری کند.داریوش گلعلیزاده گفت: محیط زیست پیچیدگیهای خاصی دارد و هیچ دولتی نمیتواند بدون مشارکت بخش خصوصی در این حوزه موفق باشد. بخش خصوص در راستای ایفای تکالیف قانونی و مسئولیتهای اجتماعی خود میتواند در خصوص محیط زیست بسیار کمککننده باشد. بر اساس ماده ۱۶ قانون هوای پاک، واحدهای صنعتی مکلف به ایجاد HSE هستند که این موضوع پررنگتر شده است. بسیار خوب است که امروز صنعت به اصل کمیابی منابع واقف شده است.
وی تصریح کرد: امروز ایران از نظر شدت مصرف انرژی رتبه اول دنیا را دارد. شدت مصرف انرژی در ایران دو برابر میانگین دنیا، ۱۵ برابر کشور ژاپن و دو و نیم برابر کشور چین است. همچنین ششمین کشور تولیدکننده گازهای گلخانهای هستیم؛ روزانه ۴۲ میلیارد مترمکعب هدررفت گازها از طریق فلرها با ارزش حدود ۵ میلیارد دلار در سال در ایران رخ میدهد.گلعلیزاده با بیان اینکه وزارت نفت در برنامه هفتم مکلف شده است استحصال گاز فلر را اجرایی کند، گفت: روزانه حدود ۸۷۰ میلیون مترمکعب مصرف گاز طبیعی داریم و در نیمه دوم سال، ناترازی گاز حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون مترمکعب است.وی عنوان کرد: در نیمه دوم سال که ناترازی در گاز داریم، بسیاری از صنایع مجبور به استفاده از سوختهای دوم میشوند که این سوختها، آلاینده هستند و انتشار گازهای گلخانهای را هم داریم. علاوه بر این، خسارتهای اقتصادی نیز به تجهیزات صنایع وارد میشود.مدیرکل هوا و تغییرات اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست بیان کرد: در نیمه اول سال نیز ناترازی برق را به میزان حدود ۱۰ هزار مگاوات داریم و اولین قربانی آن صنعت است. در آییننامه اجرایی ماده ۴ قانون مانعزدایی از برق، صنایع انرژی برق مکلف شدهاند ۹ هزار مگاوات از محل نیروگاههای سیکل ترکیبی و یک هزار مگاوات انرژی تجدیدپذیر تولید کنند. وزارت نیرو نیز در راستای افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر، ۳۰ درصد توسعه سالانه برق را باید از محل انرژیهای تجدیدپذیر تامین کند و در این خصوص، برنامه تولید ۱۰ هزار و ۵۰۰ مگاواتی تا سال ۱۴۰۴ را ارائه داده است و در غیر این صورت، ناترازی شدید در حوزه برق خواهیم داشت.وی افزود: در حال حاضر سهم انرژیهای تجدیدپذیر در ایران ۸۷ مگاوات یعنی کمتر از یک درصد است در حالی که ایران رتبه اول ظرفیت انرژی خورشیدی را دارد اما به دلیل سیاستگذاری غلط در بازار انرژی، هیچ سرمایهگذاری حاضر نیست در این زمینه سرمایهگذاری کند.گلعلیزاده بیان کرد: امروز از آلودگی هوا به عنوان یک چالش در کشور صحبت میشود اما آلودگی هوا چالش نیست بلکه یک مسأله جدی است؛ چالش اصلی کشور تغییر اقلیم است و پیامدهای اصلی آن شامل فرسایش خاک و فرونشست زمین است.وی با بیان اینکه کشور ایران در زمینه آثار تغییر اقلیم بسیار آسیبپذیر است، تصریح کرد: در حال حاضر ایران شش تا هفت برابر میانگین جهانی، فرسایش خاک دارد. این در حالی است که ۹۰ درصد منبع تولید غذا خاک است اما به راحتی خاک را از دست میدهیم. مثلا سیلابهای خوزستان موجب میشود خاک زیادی که منبع اصلی تولید است از بین برود. مدیرکل هوا و تغییرات اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست عنوان کرد: در سال حدود ۱۲ سانتیمتر فرونشست زمین داریم. فرونشست زمین از همه پیامدهای محیط زیستی خطرناکتر است و آثار آن به اندازه یک زلزله ۸ ریشتری است اما متاسفانه هنوز باور نکردهایم که کشور کمآبی هستیم و در پهنه خشک و نیمه خشک قرار داریم.وی افزود: از خشکسالی به عنوان «پدیده» نام میبریم در حالی که خشکسالی پدیده نیست و یک واقعیت است و در واقع در کشور ما، ترسالی یک پدیده است.گلعلیزاده با بیان اینکه به هیچ وجه مدیریت مصرف ما با شرایط کشور سازگار نیست، افزود: میزان مصرف روزانه بنزین در کشور ۱۱۶ میلیون لیتر است و سرانه مصرف روزانه ۱.۳ لیتر است. همیشه سیاستهای کشور در راستای تامین تقاضا بوده و در راستای بهینهسازی مصرف سوخت حرکت نکردهایم زیرا جسارت مواجهه با حقایق تلخ را نداریم. وقتی جسارت مواجهه با حقایق تلخ را نداریم، به سمت برونرفت از وضعیت امروز هم نمیرویم.مدیرکل هوا و تغییرات اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست گفت: محیط زیست مربوط به مردم است. اگر صنعتی در جایی کار میکند، ضمن اینکه تکالیف قانونی خود را در کنترل آلودگیها انجام میدهد باید تلاش کند در راستای مسئولیتهای اجتماعی حرکت کند. باید تلاش شود اعتماد مردم که در حال کمرنگ شدن است، تقویت شود.وی با تاکید بر لزوم ارتباط دانشگاه، صنعت و دستگاههای اجرایی گفت: اکنون نیازمندیهای صنعت، دانشگاه و دستگاههای اجرایی مشخص نیست و به موازات در حال حرکت هستند و داریم بسیاری از منابع کشور را هدر میدهیم.مدیرکل هوا و تغییرات اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست گفت: بر اساس سند چشمانداز ۲۰ ساله کشور که افق ۱۴۰۴ است، بهرهمندی از محیط زیست مطلوب یکی از چشماندازها بوده است اما امروز رتبه ۱۵۹ شاخص عملکردی محیط زیستی در دنیا را داریم یعنی دقیقا برخلاف سیاستها و این سند، حرکت شده است.وی بیان کرد: برنامه هفتم، آخرین فرصت چشمانداز این سند است. در این سالها هیچ تلاشی در حوزه تغییرات اقلیم انجام نشد. در زمینه توسعه اقتصاد سبز نیز رویکردهای مبتنی بر بازار تبادل انتشار یکی از ابزارهای خوب سیاستگذاری است که دولت میتواند این کار را انجام دهد. در دنیا ۲۶ بازار تبادل انتشار وجود دارد و ۲۳ بازار در حال بررسی و توسعه هستند. خاصیت این بازارها این است که هزینه کمتری نسبت به سیستمهای کنترل و پیشگیری دارد، در راستای بهینهسازی مصرف انرژی حرکت میکند و انتشار گازهای گلخانهای را کاهش میدهد.وی بیان کرد: ۷ میلیون خودرو از ۲۷ میلیون خودروی شمارهگذاری شده، ۱۱ میلیون موتورسیکلت از مجموع ۱۳ میلیون موتورسیکلت و ۸۰ درصد ناوگان حمل بار و مسافر در کشور فرسوده هستند.مدیرکل هوا و تغییرات اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست گفت: فرسودگی بسیار شدید در زیرساختهای کشور در حوزه پالایشگاهها، نیروگاهها و راه داریم که این فرسودگی دارد منابع کشور را از بین میبرد.
وی با تاکید بر لزوم مطالبهگری در حوزه محیط زیست، تصریح کرد: اگر به آلودگی عادت کنیم بزرگترین خیانت را به خود و جامعهمان کردهایم، بنابراین باید همیشه باب مطالبهگری باز باشد و رسانهها که چشم سوم هستند به نحو احسن نظارتکننده باشند و عملیاتی شدن وعده و وعیدها را پیگیری کنند.