بیشتر از نصف نوزادان ایران از شیر مادر تغذیه نمیشوند
همدلی| از سال 1992 تا کنون، اول تا هفتم ماه میلادی اوت (مصادف با 10 تا 16مردادماه) که به نام هفته جهانی تغذیه با شیر مادر نامگذاری شده، گرامی داشته میشود. بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، از هر سه کودک دو نفر از شیر مادر خود تغذیه نمیکنند و به همین دلیل این سازمان جهانی به مادران توصیه میکند دستکم تا شش ماه پس از زایمان به فرزندان خود شیر دهند. در ایران نیز آمارها حاکی از آن است که از هر دو کودک تقریباً یک نفر از شیر مادر تغذیه نمیکند.
۵۳درصد نوزادان ایرانی بدون شیر مادر تغذیه میکنند
محمدرضا صایینی، مدیرکل دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت در «برنامه بزرگداشت هفته جهانی تغذیه با شیر مادر» در سالن همایشهای رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران به آخرین آمار در این زمینه پرداخت و گفت: بر اساس تحقیقات ملی، تغذیه انحصاری با شیر مادر در کشور سال ۷۹بالغ بر ۴۴.۱درصد بود که در سال ۸۹به ۵۳.۱ درصد و در سال ۹۶ به ۴۷.۴درصد رسید. او، درصد شهری تغذیه انحصاری با شیر مادر در سال ۹۶ را ۴۵.۹درصد روستایی تغذیه انحصاری با شیر مادر را ۵۰.۹ اعلام کرد و گفت: باید بتوانیم با مداخلات و برنامههایی این درصد را به ۷۰درصد برسانیم. مدیرکل دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت بیان داشت: بیمارستانهای دوستدار کودک سالم در کشور از ۱۱بیمارستان در سال ۷۰ به ۵۶۸بیمارستان در سال ۱۴۰۰ رسیده است.صایینی افزود: درصورتیکه تمام ۱۰ اقدام لازم برای تبدیل یک بیمارستان به بیمارستان دوستدار کودک سالم انجام شود، بر اساس ارزیابیها میتوان ۸۵درصد بیمارستانهای کشور را به بیمارستان دوستدار کودک سالم تبدیل کرد.
شیر مادر مثل واکسن عمل میکند
رابین ناندی، نماینده یونیسف در ایران نیز با تأکید بر نقش محافظتی شیر مادر از کودکان در همهگیری کرونا گفت: در همهگیری کرونا تغذیه نوزادان با شیر مادر امنیت غذایی را تضمین کرده و تغذیه را در جوامع بهبود بخشیده و نابرابریها را کاهش داده است. او با اشاره به اینکه هر دلار سرمایهگذاری برای تغذیه با شیر مادر ۳۵دلار برگشت سرمایه دارد، افزود: شیر مادر علاوه بر پیشگیری از بسیاری از بیماریها در کودک و مادر، یکی از هوشمندانهترین سرمایهگذاریها برای بهبود سرمایه انسانی و تسریع رشد اقتصادی در جوامع است. نماینده یونیسف در ایران با بیان اینکه در دنیا تنها ۴۴درصد نوزادان در شش ماه اول زندگی بهصورت انحصاری با شیر مادر تغذیه میشوند، گفت: شیر مادر مانند اولین واکسن کودک عمل میکند. ناندی اضافه کرد: نرخ پایین تغذیه با شیر مادر در جوامع دارای شکاف عمیق بین گروههای درآمدی بیشتر است.
نوزاد حتی یک قطره شیر خشک نباید بخورد
سید علیرضا مرندی، وزیر بهداشت اسبق و فوق تخصص بیماریهای کودکان در همین رابطه گفت: بهجز ویتامین K که در شش ساعت اول تولد باید به نوزاد تزریق شود و همچنین ویتامین D، دیگر لازم نیست به نوزاد هیچچیزی داد زیرا شیر مادر سرشار از مواد مغذی لازم برای کودک است و حتی چربی موجود در آن بهصورت کامل جذب بدن نوزاد میشود. وزیر بهداشت اسبق و فوق تخصص بیماریهای کودکان بیان کرد: شیر مادر هم در پیشگیری از بسیاری از بیماریها در کودک همچون مننژیت، عفونت گوش، بیماریهای عفونی و سرطانها مؤثر است و هم در جلوگیری از خونریزی رحم مادر و افسردگی او بعد از زایمان تأثیر دارد. تغذیه با شیر مادر در پیشگیری از بیماریهای قلبی، دیابتهای نوع 1 و 2، پوکی استخوان و سرطانهای شایع تخمدان و پستان در زنان نیز مؤثر است. او اضافه کرد: پس از تولد نوزاد حتی یک قطره شیر خشک هم نباید به او خوراند.
مصرف خودسرانه شیر مصنوعی ممنوع
راحله طغیانی، کارشناس سلامت کودکان وزارت بهداشت با تأکید بر لزوم اجرای قانون ترویج تغذیه با شیر مادر، درباره اقدامات اداره کودکان وزارت بهداشت، میگوید: مدیران بیمارستانها باید ساختار بیمارستان را بهگونهای فراهم کنند که از نظر منابع انسانی، تجهیزات و نیروهای متخصص مشکلی وجود نداشته باشد و مادر باردار از بدو ورود به بیمارستان بهدرستی حمایت شود. کارکنان هم باید مهارت کافی داشته باشند که بتوانند آموزش لازم را به مادران بدهند تا شیردهی مناسبی داشته باشند. مادران باردار میبایست راهنمایی شوند تا پس از ترخیص از بیمارستان هم به مراکز ما (مراکز جامع خدمات سلامت) مراجعه کنند تا خودسرانه مصرف شیر مصنوعی برای کودک را آغاز نکند. او با اشاره به اینکه برخی مادران شیرده نیاز به مراقبت ویژه دارند، تصریح کرد: این مادران شامل کسانی هستند که در بارداریهای قبلی ممکن است سابقه خوراندن شیر مصنوعی به نوزاد داشته باشند، مادرانی که چندقلوزایی داشتهاند و یا مادرانی که بیمار هستند. این افراد باید در دوره بارداری، زایمان و پس از زایمان شناسایی شوند و پیگیری مستمر داشته باشند.
پای شرکتهای شیر خشک به بیمارستانها بازشده بود
او درباره هشدار معاون بهداشت وزارت بهداشت مبنی بر «توزیع غیرقانونی شیر مصنوعی در بیمارستانها»، توضیح داد: البته ممکن است نوزادی بنابه شرایط خاص ملزم به استفاده از شیر مصنوعی باشد اما بههیچعنوان نباید تبلیغات گسترده برای شیر مصنوعی انجام شود طغیانی ادامه داد: به دنبال شیوع کرونا که ارزیابی بیمارستانها کاهشیافته بود، مشخص شد پای شرکتهای شیر خشک به بیمارستانها بازشده بود و تبلیغات گسترده میکردند؛ درحالیکه یکی از اهداف برنامههای سلامت کودکان در راستای اهداف توسعه ششم، بهبود درصد تغذیه انحصاری با شیر مادر و تداوم تغذیه با شیر مادر تا دوسالگی است. او تأکید کرد: چند روز اول پس از تولد نوزاد تغذیه با شیر مادر نقش بسیار مهمی در سلامت نوزاد دارد؛ بنابراین با حمایت مناسب از مادر این تضمین وجود دارد که تا دوسالگی مادر بتواند شیر خود را به فرزندش بدهد.