کنایه مرگ‌بار کاردار سفارت سوئیس به ما
فضل‌الله یاری (سردبیر)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1682

گزارش همدلی از  یک ویدئوی جنجالی در فضای مجازی

تشویق مردان خدا  به چندهمسری

همدلی| ستاره لطفی-  به‌تازگی ویدئویی از یک عروسی مذهبی در فضای مجازی منتشر شده است که  محتوای آن ضمن این‌که نوعی استفاده ابزاری از زنان را در ذهن مخاطب تداعی می‌کند، می‌توان آن را تشویق به چندهمسری نیز تعبیر کرد. در این ویدئو خواننده مراسم عروسی با لحنی تمسخرآمیز و نگاهی کالایی به زن،  به‌سبک مداحی می‌خواند که «مردان خدا باید چهار زن بگیرند و....» مدعوین مراسم عروسی نیز که همگی مرد هستند با دست زدن و زمزمه کردن اشعار با خواننده مجلس همراهی می‌کنند.
در یکی دو سال اخیر عده‌ای آزادانه و بدون هیچ ابایی به‌دنبال ترویج شیوه‌ای از زیست اجتماعی و فرهنگی به‌نام چندهمسری در کشور هستند، پدیده‌ای که نه با فرهنگ، نه باعرف، نه با شرایط جمعیتی کشور و... همخوانی ندارد.

 تلاش برای رواج چندهمسری

همین پارسال و قبل از شیوع کرونا بود که «موسسه وطن توحیدی حیات حسنی» که دفتر آن در شهر قم است، اقدام به‌برگزاری کارگاه‌های مهارت‌های چندهمسری کرد. موضوع کارگاه‌های این پروژه مواردی چون «ضرورت احیای فرهنگ چندهمسری»، «الزامات تشکیل خانواده‌های چندهمسری»، «احکام فقهی خانواده‌ها چندهمسری» و «مهارت‌های ارتباطی خانواده‌های چندهمسری» تشکیل می‌داد. در همان زمان یکی از مهمانان  برنامه «بدون توقف» شبکه سه تلویزیون  نیز در طول برنامه بارها و بارها از چندهمسری دفاع کرد و محتوای سخنانش کاملا ترویج و تشویق چندهمسری بود. البته بعد از انتقادات حجت‌الاسلام غلامرضا قاسمیان، اعلام کرد قصد ترویج چندهمسری را نداشته، اما سخنانش از جنس موافقت ضمنی با امر چندهمسری بود. در کنار این تلاش‌ها برای تشویق چندهمسری ویدئویی دیگر از یک مرد روحانی به‌نام نوید ابراهیمی و چهار همسرش در فضای مجازی منتشر شد که گویا همه افراد خانواده از شرایط زندگی گروهی احساس رضایت داشتند. به‌رغم این‌که سازنده  این ویدئوی جنجالی تلاش کرده بود که از خانواده چندهمسری نوید ابراهیمی تصویری مثبت و شاد بسازد، اما چون این موضوع برخلاف طبیعت زنان و همچنین واقعیت‌های موجود جامعه است، این ویدئو بیشتر از آن‌که زندگی گرم خانوادگی را نشان دهد، نوعی استفاده ابزاری و کالایی از زنان را در ذهن مخاطب تداعی کرد، به‌نحوی که اعتراض بسیاری از مردم را برانگیخت.

 ترویج چندهمسری خدمت به مردان پولدار است

تشویق به چندهمسری درحالی صورت می‌گیرد که بسیاری از جوانان به‌دلایل مشکلات اقتصادی و معیشتی قادر به ازدواج و تشکیل خانواده نیستند،  بنابراین تلاش  عده‌ای برای جاانداختن و رواج چندهمسری این ذهنیت را ایجاد می‌کند که ترویج این موضوع خدمت به مردان پولداری است که تعهد به خانواده برای آنان جایگاهی ندارد و این اقدامات بیشتر باعث هدایت پولدارها به‌سمت تعدد زوجین می‌شود نه رفع مشکل ازدواج جوانان. بنابراین این‌گونه تحرک‌ها و اقدامات نه‌تنها مشکل ازدواج جوانان را حل نمی‌کند، بلکه آرامش را نیز از خانواده‌هایی که مرد خانه اقدام به ازدواج مجدد می‌کند، می‌گیرد. علاوه بر این، افرادی که آستین بالا زده‌اند که برای مردانی که دارای همسر هستند،  سه همسر دیگر اختیار کنند، از بافت جمعیتی کشور اطلاعی ندارند. آنان آنقدر ناآگاهند حتی نمی‌دانند که ساختار جمعیتی کشور ما اجازه چندهمسری را نمی‌دهد، چرا که آمار پسران در ایران بیش از دختران است. براساس آخرین سرشماری انجام شده، نسبت جنسی (نسبت جمعیت مردان به زنان) در کشور ۱۰۳درصد و در تمام مناطق بیش از ۱۰۰درصد است. به این معنی که جمعیت مردان در کشور بیش از زنان است.
طبق نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت مردان در کل کشور ۴۰میلیون و ۴۹۸هزار و ۴۴۲ نفر و جمعیت زنان کل کشور ۳۹میلیون و ۴۲۷هزار و ۸۲۸نفر بوده است. به‌عبارتی جمعیت مردان بیش از یک میلیون نفر بیشتر از زنان بوده است. بنابراین چندهمسری در این شرایط اوضاع کشور را از لحاظ آسیب‌های اجتماعی بحرانی‌تر می‌کند.

 نظر رهبری و بزرگان دین نسبت به چندهمسری

درحالی عده‌ای به‌دنبال ایجاد فرهنگ تازه‌ای در کشور به‌نام فرهنگ چندهمسری هستند که این موضوع برخلاف نظر مقام معظم رهبری و بسیاری از متخصصان دینی است. نقل قول صریح رهبری درباره موضوع تعدد زوجات موضع‌ وی را در این زمینه نشان می‌دهد. آن‌گونه که اعتماد آنلاین گزارش داده است، ایشان در اظهارنظری نقل کرده است: «آقایان حتی به‌شوخی هم نباید درباره تعدد زوجات حرف بزنند.» رهبر انقلاب این نظر را در محل‌ کارشان هم اجرایی کرده‌اند و هشدار داده‌اند که افراد شاغل در بیت رهبری اگر همسر دوم اختیار کنند، اخراج می‌شوند.
آیت‌الله سیدمحمد موسوی بجنوردی از شاگردان امام خمینی نیز معتقد است همسر دوم شبهه شرعی دارد و همسر دوم مصداق شکنجه همسر اول است. وی سال گذشته و در واکنش به‌شکل‌گیری موجی که به‌دنبال تشویق چندهمسری بود، گفته بود: «من معتقدم هیچ مردی نمی‌تواند دو تا زن بگیرد. این تعدد زوجات برای سرپرستان یتیمان است.»
آیت‌الله بجنوردی معتقد است آیه‌ای از قرآن که در مورد چندهمسری است به‌زمان حال مربوط نمی‌شود. وی گفته: «باید توجه کنید که این اصلاً به ما که شرایط آن روز را نداریم، ربطی ندارد که بتوانیم دو، سه یا چهار تا زن بگیریم. این تعدد زوجات مربوط به‌سرپرستان مال یتیمان است. فراموش نکنیم که باز هم در ادامه همان آیه خداوند می‌فرمایند، اگر در مورد آنها هم نمی‌توانید عادل باشید، یکی بیشتر نمی‌توانید بگیرید. اگر دومی را گرفتید، اولی باطل است، چون در مقام حکم وضعی تعریف می‌شود و نه حکم تکلیفی. به خدا قسم اسلام غریب است. متاسفانه با شهوات خودمان تفسیر به رای می‌کنیم و همین سبب پیدایش اشکالات می‌شود.»

 تناقض‌ها نسبت به حقوق زنان

درحالی عده‌ای بدون شناخت از عرف و هنجارهای فرهنگی و ساختار جمعیتی کشور به‌دنبال ترویج چندهمسری در کشور هستند که موضوعات و مطالبات ساده‌ای مانند ورزشگاه رفتن زنان یا دوچرخه‌سواری آنان که هیچ تضادی با طبیعت زنان، قوانین موجود کشور و حتی با هنجارهای عرفی جامعه ندارد به‌موضوعی لاینحل در کشور تبدیل شده است و هنوز طیف سنتی و محافظه‌کار جامعه نتوانسته نسبت به این موضوعات اندک انعطافی نشان دهد، اما اکنون برخی در پوشش دین و  با همان سبک و سیاق اجرای مراسم مذهبی به‌دنبال ترویج چندهمسری در کشور هستند.، موضوعی که هم با طبیعت زنان به‌شدت تضاد دارد و هم برخلاف سیاست‌های جمعیتی کشور و  عرف و فرهنگ غالب جامعه است و دین هم تحت قوانین و اما و اگرهای خیلی سختگیرانه‌ای و در شرایط خاصی اجازه آن را صادر کرده است. افرادی که با نگاه ابزاری به‌زنان به‌دنبال رواج فرهنگ چندهمسری هستند، با مثال زدن از کشورهای عمدتا مسلمانی که ازدواج چندهمسری در آن رواج دارد، سعی دارند این باور را ایجاد کنند که چندهمسری تضادی با طبیعت زنان ندارد، اما این ادعا برخلاف واقعیت‌های موجود همان کشورهاست. مطالعه کوتاهی در مورد همان کشورها این واقعیت را آشکار می‌کند که زنان آن کشورها نیز از شرایط موجودشان راضی نیستند. مبارزه فعالان زنان در آن کشورها با فرهنگ چندهمسری و سرباز زدن برخی از آنان از زندگی‌های گروهی به اسم چندهمسری مثال روشنی از این ماجراست. براساس گزارش‌ نهادهای بین‌المللی  زنانی که به اجبار فرهنگ و هنجارهای عرفی در  جوامع مردسالار تن به‌پذیرش ازدواج‌های چندهمسری می‌دهند، نسبت به‌زنانی که زندگی تک‌همسری را تجربه می‌کنند، زنان شادی نیستند و

اغلب دچار ناامیدی و افسردگی هستند.

واقعیت این است چندهمسری نه تنها با طبیعت زنان همخوانی ندارد، بلکه  با فرهنگ و عرف و حتی بافت جمعیتی کشور سنخیت ندارد. در این شرایط  بهتر است کسانی که به دنبال تجدید فراش به زعم آنان مردان خدا هستند، این مردان را تشویق به حمایت از  ازدواج جوانان کنند، تا جوانان نیز مانند مردان خدا از موهبت خانواده برخوردار شوند و  این گونه جامعه نیز از آسیب‌های تجرد جوانان مصون  بماند.