تشکیک در جمهوریت نظام
محسن صنیعی (مدرس دانشگاه)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1798

«همدلی» افزایش حقوق سال 1401 را بر اساس تورم و دریافتی بهارستانی‌ها در سال‌های اخیر ارزیابی کرد

شوخی 10درصدی با کارکنان دولت

همدلی|  افزایش 10درصدی حقوق کارمندان، جنجالی دوباره در شبکه‌های اجتماعی به راه انداخته است. نرخ تورم در حالی در شهریور سال جاری، 45.8درصد از سوی درگاه ملی مرکز آمار ایران گزارش شد که بر اساس بخش‌نامه بودجه سال 1401 و پیوست‌های آن، حقوق سال آینده کارکنان دولت و شرکت‌های دولتی علی‌الحساب 10درصد افزایش خواهد یافت. این یعنی در صورت اجرای این بخش‌نامه، شکاف بیش  از 30درصد دیگر میان حقوق و تورم در سال آینده انکار‌ناپذیر خواهد بود. نکته قابل‌توجه این است که این‌روزها کارشناسان همواره درباره احتمال ادامه کسری بودجه در سال آینده هشدار می‌دهند و آن طور که تجربه نشان داده، بحران مالی دولت، در بسیاری از موارد منجر به وخیم‌تر شدن اوضاع تورمی شده. این طور می‌توان نتیجه‌گیری کرد که در صورتی که هیچ اتفاقی نیفتد و سیاست‌های اقتصادی با همین روند پیش برود، کارمندان در کنار اقشار ضعیف کارگری، از وضعیت معیشتی خوبی در سال‌های آینده برخوردار نخواهند بود. هر چند طی سال‌های اخیر هم اوضاع خوبی از این لحاظ نداشته‌اند و کارشناسان همواره درباره این شکاف عمیق هشدار داده‌اند. این موضوع در دولت گذشته هم بارها مورد انتقاد تحلیل‌گران قرار گرفته بود. مثلا وقتی دولت دوازهم از تصمیم خود برای افزایش 25درصدی حقوق کارمندان رونمایی کرد، بسیاری بر این باور بودند که در مقابل تورمی که بوی آن از همه کالاهای اساسی به مشام می‌رسد، این میزان افزایش چیزی شبیه به یک شوخی تلخ است. چند ماه پیش، یعنی در روزهایی که قرار شد تا 25درصد به حقوق کارمندان اضافه شود، یک کارشناس اقتصادی در توئیتر خود نوشت: «نرخ تورمی که بر اساس گزارش بانک مرکزی به 65درصد رسیده و طی آن حقوق کارمندان 25درصد افزایش پیدا کرده، نمی‌تواند موید این مطلب باشد که حقوق کارمندان یکی از عوامل اصلی تورم است». این واکنش‌ها از سوی تحلیل‌گران اقتصادی در حالی مطرح است که همواره یکی از دلایل اصلی رشد افسارگسیخته تورم، افزایش حقوق کارگران و کارمندان تلقی شده و این در حالی است که در سال‌های اخیر همواره ماجرای افزایش حقوق نمایندگان مجلس سروصدا کرده. مثلا در آذر سال 96 بود که کمیته بودجه‌نویسی مجلس دهم، برای افزایش حقوق نمایندگان تا 10میلیون تومان در ماه توافق کرد. البته افزایش حقوق نمایندگان دوره پیش از پنج میلیون و 800 هزار تومان به 10 میلیون تومان تنها خبر خوش آن‌روزهای این کمیته برای بهارستانی‌ها نبود و حتی هزینه دفاتر نمایندگان آن دوره نیز بنا به تورم 10 تا 15درصد اضافه شد. ناگفته نماند افزایش 70درصدی حقوق نمایندگان در حالی حدود چهار سال پیش انجام شد که میانگین حقوق یک نماینده البته منهای پاداش،  در آن‌روز به 32 میلیون تومان در ماه رسید. این در حالی است که بر اساس صحبت‌های نایب رئیس کمیسیون تلفیق لایحه بودجه در مجلس پیشین، در سال 99، حداقل حقوق کارمندان دو میلیون و 800 هزار تومان بود. این یعنی در سال 96 که بانک مرکزی نرخ تورم در 12 ماه منتهی به اسفند آن سال را نسبت به اسفند 95، حدود 9.6درصد اعلام کرد، بهارستانی‌ها 32 میلیون تومان دریافتی داشتند، اما در سال گذشته بر اساس گزارش مرکز آمار، نرخ تورم اسفند برای خانوارهای کشور به 36.4درصد رسیده بود، حداقل دریافتی یک کارمند دولتی حتی به سه میلیون تومان هم نمی‌رسید. در حالی سکانداران اقتصادی به بهانه جلوگیری از شیب تورم، سیاست افزایش حقوق کارمندان و حتی کارگران را متناسب با تورم در دستور کار خود قرار نمی‌دهند که به گفته کارشناسان، سهم حقوق کارمندان از بودجه کل کشور فقط پنج درصد است. آنطور که بسیاری از تحلیلگران به دولت توصیه می‌کنند، در صورتی که تورم به کمتر از 10 درصد کاهش یابد، می‌توان به همان اندازه حقوق کارمندان و کارگران را افزایش داد. سیاست افزایش حقوق 10درصدی کارمندان دولتی در حالی سروصدا کرده که چیزی تا تشکیل جلسات نمایندگان کارگری برای تعیین دستمزد این طبقه در سال آینده باقی نمانده و به نظر می‌رسد این داستان درباره کارگران نیز توجه رسانه‌ها را به خود جلب کند. ناگفته نماند شکاف عمیق میان تورم، حقوق یا دستمزد در حالی طی سال‌های اخیر به اوج خود رسیده که در اواسط شهریور همین امسال گزارش مرکز آمار از افزایش 100 درصدی قیمت خوراکی‌ها خبر می‌داد. نکته قابل‌توجه این است که در گزارش این مرکز، حتی به گرانی تا سقف 255 درصدی برخی از کالا نیز اشاره شد. هر چه که هست، افزایش قیمت اقلام و کالاهای اساسی در حالی ادامه دارد که سازمان برنامه و بودجه میزان افزایش حقوق کارمندان در سال 1401 را تنها 10 درصد اعلام کرده و این یعنی سفره قشر حقوق‌بگیر می‌رود تا کوچک‌تر شود. 

گره کسری بودجه با تورم و حقوق پایین کارمندان

در حالی ماجرای افزایش 10درصدی حقوق کارمندان طی روزهای اخیر اذهان عمومی را درگیر کرده که روز گذشته رئیس سازمان برنامه و بودجه از کسری بودجه و خلق پول افسارگسیخته برای ایجاد تورم بالا خبر داد.؛ «به دلیل کسری بودجه و عدم تحقق برنامه‌ها، خلق پول افسار گسیخته اتفاق افتاده و این امر تورم بالا و در نتیجه پایین آمدن سطح معیشت مردم را در پی داشته است».  به گزارش روز سه شنبه ایرنا از سازمان برنامه و بودجه، «سید مسعود میرکاظمی» با بیان این‌که نگاه ما به بودجه ۱۴۰۱ نگاه تحولی است، تاکید کرد: «در سنوات گذشته به دلیل کسری بودجه و عدم تحقق برنامه‌ها خلق پول افسار گسیخته اتفاق افتاده و این مهم تورم بالا بر اقتصاد تحمیل کرده و سطح معیشت مردم پایین آمده است. در مناطق محروم افزایش قیمت کالا از متوسط کشور هم بالاتر است، این درحالی است که درآمد این بخش جامعه از شرایط مطلوب و قابل قبولی برخوردار نیست». 
میرکاظمی تصریح کرد: «دستاوردهای اقتصادی مطلوب نیست. بهره وری پایین، تورم بالا، سطح درآمد مردم پایین و هزینه‌ها بالا رفته و برون رفت جامعه از این شرایط نیاز به تغییر دارد». وی یادآور شد:« با توجه به سیاست‌های ابلاغی و دستورات مقام معظم رهبری و خواسته رئیس جمهوری، باید تغییرات ساختاری اتفاق بیفتد که در این راستا سازمان برنامه و بودجه به صورت جدی و کارشناسی از دو ماه پیش کار را آغاز کرده است. همکاری و مشارکت مجلس شورای اسلامی برای به ثمر رسیدن این مهم بسیار حایز اهمیت است».گفتنی است پانزدهمین جلسه ستاد تهیه و تدوین لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور، با حضور رئیس سازمان برنامه و بودجه، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس، مشاور عالی رئیس مجلس شورای اسلامی، نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، نماینده مجلس شورای اسلامی در ستاد بودجه، اعضای ستاد، مشاورین و رؤسای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان‌ها، با موضوع جهت گیری اصلی بودجه ۱۴۰۱ و بررسی عملکرد اعتبارات هزینه‌ای و راهکارهای پیشنهادی بخش آموزش و پرورش برگزار شد.