کنایه مرگ‌بار کاردار سفارت سوئیس به ما
فضل‌الله یاری (سردبیر)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1682

چالش‌‌های حقوقی آزادکارها

علیرضا فرمانی روشن (کارشناس حقوق کسب و کار)

شیوع کرونا بیش از هر زمان دیگر خبر از پوست‌اندازی شیوه فعالیت‌‌های اقتصادی و ورود هماوردی قدرتمند در میدان تجارت می‎داد. کسب و کارهای اینترنتی با کارنامه موفقشان در این ایام نشان دادند که توسعه اینترنت و گسترش فناوری با شکستن حصار محدودیت زمان و مکان می‌تواند بستر مناسبی برای ورود استعدادها و ایده‌‌های جدید در اقتصاد فراهم کند. آزادکار‌‌ها که در اصطلاح «فریلنسر» خوانده می‌شوند، از فعالان مهم جهان نوین اقتصادی به شمار می‌آیند که با استفاده از ظرفیت اینترنت، بدون وابستگی به سازمان یا شخص حقیقی یا حقوقی بدون محدودیت زمانی و مکانی فعالیت حرفه‌ای خود را برای مجموعه‌‌های مختلف ارائه می‌دهند و می‌توانند در یک زمان با چند مجموعه کار کنند، یا کارفرمای خود را تغییر دهند. در اختیار داشتن زمان و عدم نیازمندی به مکان خاص‌، اختیار در انتخاب پروژه و تنوع و افزایش دریافت پروژه را می‌توان از مزایای این نوع کار دانست. تایپ و ترجمه‌، برنامه‌نویسی‌، طراحی وب‌، تولید محتوا، طراحی و گرافیک‌، آموزش و بسیاری دیگر از خدمات را امروزه می‌توان به صورت فریلنسری انجام داد. با توجه به مزایای این نوع کار و روی آوردن افراد به این شیوه از فعالیت اقتصادی و اقبال شرکت‌‌ها یا اشخاص حقیقی به استفاده از فریلنسر‌‌ها پرداختن به چالش‌‌های حقوقی مربوط به این حوزه از اهمیتی ویژه برخوردار است. «انعقاد قرارداد» اولین چالش در پروژه فریلنسری به شمار می‌آید و وجود قراردادی مناسب زمینه همکاری بی‌دغدغه‌ای را فراهم می‌کند. با توجه به تنوع پروژه‌‌ها برای یک فریلنسر نمی‌توان متن یکسانی برای تمامی قراردادها در نظر گرفت، اما می‌توان به قواعدی عام که در تمام پروژه‌‌ها باید مورد توجه قرار گیرند، اشاره کرد. مشخص کردن حدود دقیق کار و تعهدات فریلنسر از مهم‌ترین اموری است که در قرارداد باید ذکر شود. ابهام و کلی‌گویی می‌تواند زمینه را برای سوءاستفاده کارفرما فراهم کند، بنابراین ذکر دقیق موضوع پروژه و تعهدات فریلنسر راه چنین سوءاستفاده‌‌هایی را سد می‌کند. زمان‌بندی دقیق انجام و ارائه پروژه و مشخص کردن ضمانت اجرای عدم انجام تعهدات دوطرف نیز مورد مهم دیگری است که باید در قرارداد عنوان شود. ذکر دقیق حق‌الزحمه و نحوه پرداخت آن با توجه به نوع پروژه یا زمان‌بندی اجرای آن و ضمانت اجرای عدم پرداخت، مورد دیگری است که یک فریلنسر باید مد نظر داشته باشد. شیوع ویروس کرونا نشان داد که وقوع پدیده‌‌هایی خارج از کنترل و پیش‌بینی افراد می‌تواند چه تاثیری در اجرای تعهدات بگذارد، بنابراین با توجه به ویژگی خاص پروژه‌‌های فریلنسری و امکان اختلالاتی که در اینترنت ممکن است پیش آید و بر اجرای تعهدات تاثیر گذارد، پیش‌بینی چنین اموری و تعیین تکلیف نسبت به آن مورد دیگری است که فریلنسر باید در قرارداد‌‌ها مورد توجه قرار دهد.از سوی دیگر حراست از اطلاعات محرمانه و رعایت حقوق مادی و معنوی نیز مواردی است که در این‌گونه پروژه‌‌ها برای کارفرما دارد و باید از سوی کارفرما نسبت به آن تعیین تکلیف شود. وظیفه کارفرما نسبت به بیمه فریلنسر چالش دیگری است که علاقه‌مندان به همکاری با فریلنسر‌‌ها با آن روبه‌رو هستند. از آنجا که چنین پروژه‌‌هایی را می‌توان پروژه‌‌های پیمانکاری به شمار آورد و باتوجه به این‌که معمولا انجام پروژه در این موارد توسط خود فریلنسر صورت می‌گیرد، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 58مورخ 25/5/76چنین قراردادی را از شمول ماده 38 قانون تامین اجتماعی خارج کرده و بنابراین کارفرما نسبت به قراردادی که توسط خود فریلنسر اجرا می‌شود تعهدی در زمینه بیمه ندارد.