سانسور آدم‌کشی به شیوه اسراییلی و اروپایی
طاهر اکوانیان (روزنامه نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1688

عربستان، پس از درخواست گفت‌وگو با ایران، وارد مذاکره با سوریه شد

ریاض روی خط تهران

همدلی| محسن رفیق: بن‌سلمان، در پی مهار اسب چموش تازی‌اش در منطقه است. تغییر رویکرد سیاسی عربستان در منطقه، آن‌چنان روندی افزایشی به خود گرفته است که مسئولان این کشور از فشردن مصالحه‌آمیز دستان بشار اسد در دمشق هم دریغ نکرده و همچنین در پی آماده کردن زمینه‌ها برای بازگشت دوباره دمشق به اتحادیه عرب هستند. ریاض همچنین پرونده خروج از یمن را روی میز قرار داده است و فقط منتظر معامله‌‌ای با ایران در این زمینه است تا از ضرر و زیان خود تا حد ممکن، بکاهد. در این میان تمایل بن‌سلمان برای کاهش سطح تنش با ایران، روی مهم دیگری از این تغییر رویکرد عربستان است؛ رویکردی که به شدت تحت تاثیر مذاکرات جدید هسته‌‌ای ایران و البته استراتژی نوین آمریکا در منطقه است.
هفته گذشته روزنامه رای الیوم از دیدار یک هیأت عربستانی با بشار اسد و معاونش در دمشق خبر داد. به گزارش این روزنامه، این هیأت بلندپایه عربستانی، ضمن سفر به دمشق به منظور آماده‌سازی بازگشت روابط دو کشور به شرایط پیشین، با بشار اسد رئیس جمهور سوریه دیدار کرده است. این روزنامه به نقل از منابع دیپلماتیک سوریه نوشت: «یک هیأت عربستانی به ریاست خالد الحمیدان، رئیس دستگاه اطلاعات عربستان به دمشق رفته و با بشار اسد و علی المملوک، معاون ریاست جمهوری در امور امنیتی دیدار کرده است.» به گزارش این روزنامه، دو طرف بر سر سفر آتی پس از عید فطر توافق کردند. یعنی توافق شده است که هیأت سعودی بعد از عید فطر برای سفری طولانی به دمشق بازگردد.
به نقل از میدل ایست‌نیوز، منابع مذکور گفتند دو طرف همچنین بر سر بازگشایی سفارت عربستان در دمشق به عنوان گام نخست از سرگیری روابط توافق کردند. این منابع اشاره کردند که هیأت عربستانی به مقامات سوریه گفته‌ است که عربستان از بازگشت سوریه به اتحادیه عرب و حضور در کنفرانس سران کشورهای عربی در الجزایر استقبال می‌کند. اختلاف عربستان و سوریه پیرامون روابط قوی و استراتژیک دمشق با تهران است. اما اکنون به نظر می‌رسد با ورود ایران به مذاکرات ازسرگیری توافق برجام، عربستان کاملا در مواضع‌ خود بازنگری کرده و رهبران آن درصدد بهبود روابط با محور ایران و سوریه و عادی‌سازی روابط بین تهران و ریاض هستند تا به نوعی خروج عربستان از بحران جنگ یمن را در اسرع وقت تسهیل بخشد.
منابع سوریه در گفت‌وگو با رای‌الیوم، جزئیات بیشتری را از ملاقات هیأت سعودی در دمشق فاش نکردند، اما اشاره کردند که این دیدار سازنده بوده و یخ روابط بین دو کشور را شکسته است. این در حالی است که عربستان روابط خود را به طور کامل با مخالفان سوریه و هیأت عالی مذاکره کننده آن که پیشتر در ریاض دارای مقری مستقل بودند را قطع کرده و دفتر رسمی آن را بسته است.
هنوز مشخص نیست شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود وزیر خارجه عربستان در راس هیأت سعودی که قرار است بعد از عید فطر به دمشق سفر و بر توافقنامه بازگشایی سفارت عربستان نظارت کند، خواهد بود یا الحمیدان؟ احتمالاتی مطرح هستند که بن فرحان ریاست این هیأت را برعهده خواهد داشت. شاهزاده محمد بن‌سلمان در مصاحبه اخیر خود با تلویزیون رسمی کشورش بر آشتی عربی، روحیه عربیت و مقابله افراط‌گرایی اسلامی تاکید کرد که این لحن آشتی‌جویانه توسط هزاران ناظر رصد شد.
این گشایش در روابط سوریه و عربستان بعد از گمانه‌زنی‌ها درباره دیدارهای هیأت‌های عربستانی و ایرانی انجام شده است. ولیعهد سعودی اخیرا در مصاحبه‌ای از تمایل کشورش به برقراری روابط قوی با ایران سخن گفت و برای ایران به عنوان کشور همسایه آرزوی شکوفایی کرد.
رحمان قهرمان‌پور، کارشناس مسایل بین‌الملل در این زمینه به ایسنا گفت: «به نظرم هدف از مذاکراتی که گفته می‌شود بین ایران و عربستان به طور غیرعلنی در عراق در حال انجام است، این است که به کشورهای حوزه خلیج فارس و عربستان تفهیم شود، احیای برجام خلاف منافع آنها نیست.»
او با اشاره به اخباری که گفته می‌شود مذاکرات ایران و عربستان بر سر مسایل منطقه‌‌ای از جمله یمن، در بغداد برگزار شده، گفت: «این مذاکرات از طریق گام‌های عملی‌تر شروع شده است و بحث یمن بهترین و فوری‌ترین موضوع است. از طرفی هم عربستان از جنگ یمن خسته شده، هم سازمان ملل دنبال حل این مسئله است و هم آمریکا و ایران خواستار حل آن هستند؛ از این‌رو منطقی است که مذاکرات ایران و عربستان بر یمن متمرکز باشد. این می‌تواند کمک کند که طرفین ببینند تا چه حد می‌توانند در موضوعات دیگر همکاری کنند.»
این کارشناس مسایل بین‌الملل با اشاره به سفر منطقه‌ای وزیر امور خارجه و همزمانی آن با مذاکرات در وین و عراق تصریح کرد:«این سفر ظریف به برخی کشورهای منطقه بسیار با اهمیت بود و احتمالا او بعد از این سفر به سمت وین خواهد رفت تا توافق در وین بر سر برجام را به نقطه قابل اتکا در سطح وزیران خارجه برساند. اگر موضوع مذاکره ایران و عربستان در بغداد را کنار سفر منطقه‌‌ای ظریف بگذاریم، می‌بینیم که روند مهم و حساسی را داریم طی می‌کنیم.»
او اضافه کرد:«در شورای همکاری خلیج فارس، عربستان در راس قدرت این کشورهاست و بعد کشورهای عربی منطقه قرار دارند. وزارت خارجه ایران به جز کشور بحرین، با بقیه اعضای عضو این شورا رایزنی داشته است و حتی با اماراتی‌ها هم گفت‌وگوهایی انجام شده است.»
قهرمان‌پور در پاسخ به این که فکر می‌کنید مذاکرات با عربستان تاثیری بر مذاکرات در وین دارد؟ گفت: «این مذاکرات بی‌ارتباط با مذاکرات وین نیست و تردیدی نیست که با فشار آمریکا، عربستان و سایر کشورها وارد رایزنی با ایران شدند. به نظرم هدف این است که به آنها تفهیم شود، احیای برجام خلاف منافع آنها نیست و در سطحی مهم‌تر ایران و عربستان در موضوع یمن وارد مذاکرات جدی‌تر شوند و در آینده نزدیک شاهد پایان جنگ و درگیری در یمن باشیم.»
او در پاسخ به این که فکر می‌کنید مذاکرات ادعایی ایران و عربستان به شکل رسمی و علنی در آینده در می‌آید، تصریح کرد:«وقتی توافقات اولیه شکل گیرد بله، اما نمی‌دانیم توافق اولیه ممکن است انجام شود یا نه. به هر حال مسئله ما و عربستان مسئله‌‌ای طولانی است و فقط بحث سفارت عربستان در ایران نبوده است؛ ما بارها بر سر مسایل مختلف طی چند دهه گذشته اختلاف نظر داشتیم. از این رو نمی‌شود امیدوار بود به این زودی حل شود اما اگر این اتفاق بیفتد بسیار عمیق است و معادلات منطقه را به کلی تحت الشعاع قرار خواهد داد.»
در همین مورد احمد دستمالچیان کاردار پیشین ایران در عربستان با اشاره به ابراز تمایل ولیعهد سعودی جهت گفت‌وگو با ایران و بهبود روابط ریاض و تهران اظهار کرد: «بن‌سلمان با توجه به تحولات در منطقه و عرصه جهانی با این واقعیت روبرو شده است که زیر پایش خالی است و می‌بایست با کشورهای منطقه از جمله ایران از در تعامل و گفت‌وگو وارد شود.» او در ارتباط با صحبت‌های اخیر محمد بن‌سلمان ولیعهد سعودی درخصوص اهمیت گفت‌وگو با ایران و تمایل این کشور جهت تحقق این موضوع اظهار کرد:«من پیش بینی کرده بودم که عربستان به زودی مجبور خواهد شد در برابر واقعیت‌های منطقه و عرصه بین‌الملل تسلیم شود و اکنون این اظهارات و برخی دیگر از تحولات نشان می‌دهد که این پیش‌بینی درست بوده است.»
او با بیان این‌که عربستان در چند سال اخیر یکسری اشتباهات استراتژیک در عرصه سیاست خارجی خود انجام داده و این موضوع باعث ایجاد شکست‌هایی در عرصه بین‌المللی و منطقه‌‌ای برای این کشور شده است، تصریح کرد:«محمد بن‌سلمان دچار توهم قدرت بود و فکر می‌کرد با پول و دلارهای نفتی می‌تواند هر کاری را انجام دهد و در همین راستا وارد جنگ یمن شد. او تصور می‌کرد که در کوتاه مدت می‌تواند کار یمن را یکسره کند ولی اکنون می‌بینیم با گذشت چند سال در حال حاضر سرخورده و شکست خورده در باتلاق یمن گرفتار است.»
این دیپلمات پیشین با اشاره به موقعیت ایران و محور مقاومت در منطقه اضافه کرد:«بن‌سلمان با این واقعیت روبرو شده که زیر پایش خالی است، در یک بن‌بست قرار دارد و از دیگر سو موضوع دعوای قدرت در خاندان آل سعودی حل نشده است و این عربستان را با یک بی‌ثباتی روبرو کرده است. با این اوصاف بن‌سلمان احساس کرده در وضعیت خوبی قرار ندارد و از طرف دیگر اهمیت عربستان از بابت تأمین انرژی برای آمریکا به پایان رسیده بنابراین می‌بایست در شرایط جدید با کشورهای منطقه و همسایه خود از جمله ایران که کشوری تعیین کننده در منطقه است از سر دوستی و همکاری وارد شود. ایران نیز از همان ابتدا یکی از اولویت‌های اصلی سیاست خارجی‌اش داشتن رابطه خوب با همسایگان از جمله عربستان بوده و همواره از گفت‌وگو با ریاض استقبال کرده است.»