سانسور آدم‌کشی به شیوه اسراییلی و اروپایی
طاهر اکوانیان (روزنامه نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1688

رئیس جمهوری آمریکا با گذر از افغانستان و کره شمالی، تمرکز را بر چین قرار داد

بایدن به دنبال حذف چالش‌ها؛ از کابل تا پیونگ‌یانگ

همدلی| محسن رفیق: پس از گذشت بیش از سه ماه از تغییر قدرت در آمریکا و ورود جو بایدن به کاخ سفید، تغییر کند رویکرد در سیاست خارجی آمریکا، نشانه‌هایی را از خود نمایان کرده است. در این میان، نگاه به سوی چین، به عنوان مهم‌ترین رویکرد استراتژیک دولت بایدن در آسیا، باعث شده است تا این کشور در پی کاهش هزینه‌های خود در نقاط دیگر این قاره پهناور باشد. خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان، که در زمان دو رئیس جمهور پیشین ایالات متحده آمریکا، تنها در حد شعار باقی مانده بود، یکی از برنامه‌های مهم بایدن در این زمینه است. تغییر موضع در برابر کره شمالی نیز یکی دیگر از نمونه‌های تغییر رویکرد سیاسی آمریکا در برنامه‌های بایدن است، اقدامی که البته خشم مقام‌های سیاسی پیونگ‌یانگ را برانگیخته است.
خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان، اخبار بسیاری از رسانه‌ها را در چند روز اخیر به خود اختصاص داده است. به گزارش پایگاه آکسیوس، جو بایدن رئیس جمهور آمریکا مسیر رسیدن به یک افغانستان با ثبات بدون حضور سربازان آمریکایی در این کشور را در نظر گرفته و استدلال کرده که اکنون مشخص است که با حضور آنها در این کشور چنین مسیری وجود ندارد. بر اساس این گزارش، همچنان که ضرب‌الاجل ارائه شده از سوی دولت دونالد ترامپ برای اول ماه مه به منظور خارج شدن از افغانستان بدون هیچ گونه اعلامیه‌ای از سوی بایدن به سر رسید، تاخیر در اجرای این خروجی که احتمالا همراه با همه احتیاط‌های معمول مربوط به حمایت از فرآیند دیپلماتیک و پاسخ به شرایط میدانی است، اجتناب‌ناپذیر شده است.
در این زمینه، یک مقام حوزه خاورمیانه به آکسیوس گفت:«چالش بایدن این بوده که آمریکایی‌ها را متقاعد کند که در حال خارج شدن است و در همین حال رضایت طالبان را در این زمینه که حاضر به ماندن، همچنان جلب کند.» بر این اساس، بیانیه اواسط آوریل بایدن تنها در مورد چارچوب زمانی و اعلام خروج همه سربازان آمریکایی تا 11 سپتامبر آتی نبوده بلکه مربوط به این است که این کار چقدر قطعی باشد. در این زمینه یک مقام ارشد دولتی تاکید کرد:«این یک کار مبتنی بر شرایط نیست. در این فرآیند هیچ نیروی ضدتروریسمی در پشت سر باقی نخواهد ماند و بعد از 20 سال، آمریکا از افغانستان خارج خواهد شد.»
بر اساس گزارش‌ها، رهبران ارشد پنتاگون نیز در پشت درهای بسته، استدلال‌هایی را برخلاف این رویکرد مطرح کرده‌اند. هر چند در این زمینه فرماندهان ارشد سابقی همچون دیوید پترائوس، بارها این کار را به صورت علنی انجام داده‌‌اند. لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه آمریکا نیز در خصوص خروج نیروهای این کشور از افغانستان هشدار داد. گراهام در مصاحبه‌ای گفت، رئیس جمهور آمریکا، با خروج نیروهای این کشور از افغانستان به سمت یازده سپتامبری دیگر حرکت می‌کند. این سناتور آمریکایی گفت:‌ «خطاب به همه شمایی که می‌شنوید می‌گویم، به یاد بیاورید یازده سپتامبر ۲۰۰۱ کجا بودید. ارتش ما به رئیس جمهور بایدن گفت که اگر تمام نیروهای را خارج کنیم القاعده و داعش دوباره برمی‌گردند و افغانستان به جنگ داخلی کشیده می‌شود.» گراهام مدعی شد:‌ «می‌توانیم با نگه‌داشتن ۳ تا 5 هزار نیروی آمریکایی اطمینان یابیم که داعش و القاعده هرگز برای آسیب زدن به ما بازنمی‌گردند، اما بایدن این توصیه را رد کرده است.» این در حالی است که بایدن در سخنرانی‌های خود با اشاره به استدلال‌های مخالفی نظیر این که آمریکا با خروج خود از افغانستان، اهرمش را رها کرده و یک پیروزی در اختیار دشمنانش قرار می‌دهد، آنها را به عنوان دستورالعمل‌هایی برای حفظ سربازان آمریکایی برای مدت نا محدود در افغانستان توصیف کرده و همه این ایده‌ها را رد کرد. جو بایدن چندی پیش به طور رسمی اعلام کرده بود که ما نمی‌توانیم به چرخه گسترش و توسعه حضور ایالات متحده در افغانستان ادامه دهیم و به همین منظور، عقب‌نشینی را در یکم ماه مه، با هماهنگی ناتو آغاز خواهیم کرد. او در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «اگر طالبان به ما حمله کند‌، ما با تمام ابزارهای موجود پاسخ خواهیم داد.»جو بایدن همچنین با اشاره به این که چهارمین رئیس جمهور ایالات متحده است که مسئولیت حضور نیروهای نظامی آمریکا در افغانستان را بر عهده دارد، گفت این مسئولیت را به رئیس جمهور پنجم واگذار نخواهد کرد. او ادامه داد: «هدف اول ما این است که مطمئن شویم از افغانستان به عنوان پایگاه برای حمله به آمریکا استفاده نخواهد شد و ما به آن هدف دست یافتیم.» پیشتر نیز یک مقام ارشد آمریکایی خبر داد که روند خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در ماه مه شروع خواهد شد و هدف آن است که تا ۱۱سپتامبر سال جاری و مقارن با بیستمین سالگرد حمله آمریکا به افغانستان، تمامی نیروهای آمریکایی از افغانستان خارج شده باشند.
در همین حال دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق آمریکا از تصمیم جو بایدن رئیس جمهور این کشور برای خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان استقبال کرد، اما در عین حال از زمانبندی آن انتقاد کرد. براساس گزارش سی ان ان، ترامپ با تمجید از تصمیم بایدن در این باره گفت:«در حالی که تصمیم برای خروج سربازان آمریکایی از افغانستان یک کار بزرگ و مثبت است، اما این کار باید قبل از 11سپتامبر انجام شود. ما پیش از این، روز اول مه را برای خروج کامل تعیین کرده بودیم و واشنگتن باید به این برنامه نزدیک شود.»
رئیس جمهور سابق آمریکا که پیش از این تقریبا از همه برنامه‌های بایدن انتقاد کرده است،‌ در این زمینه اضافه کرد:«به دو دلیل بهتر بود که بایدن قبل از 11سپتامبر از افغانستان خارج شود؛‌ اول ‌‌این‌که ما باید پیش از این نظامیان خود را از این کشور خارج می‌کردیم. 19سال زمان خیلی زیادی است و دیگر کافی است. و ‌‌این‌که روز 11 سپتامبر یک روز و دوره بسیار غم‌انگیز در کشور ماست و باید به عنوان یک روز یادبود و بازتاب‌دهنده گرامیداشت افراد بزرگی که از دست رفته‌اند باقی بماند.»
ترامپ سومین رئیس جمهور اسبق آمریکاست که از تصمیم بایدن برای خروج از افغانستان تمجید کرده است. پیش از این جورج بوش و باراک اوباما نیز در این زمینه با بایدن صحبت کرده و از تصمیم واشنگتن برای پایان دادن به طولانی‌ترین جنگ آمریکا تمجید کرده‌اند. ترامپ پیش از این در توافقی با گروه طالبان، روز اول ماه مه 2021 را تاریخ پایان حضور نظامی آمریکا در افغانستان تعیین کرده بود. با این وجود، دولت بایدن به بهانه ارزیابی‌های مجدد و روند مذاکرات میان دولت کابل و گروه طالبان، این برنامه را تغییر داد و به تعهد دولت قبلی این کشور پشت کرد.
چالش‌های بایدن اما فقط به مبحث خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان ختم نمی‌شوند. این روزها خط و نشان‌های رهبر کره شمالی نیز به یکی از مسائل مهم در پرونده‌های روی میز رئیس جمهور جدید آمریکا تبدیل شده‌‌اند. این در حالی است که آمریکا به دنبال تغییر نگرش در سیاست خارجی خود در قبال کره شمالی نسبت به رویکرد دونالد ترامپ است. روز جمعه کاخ سفید اعلام کرد مقام‌های آمریکایی بعد از چند ماه، بررسی در سیاست خودشان در قبال کره‌شمالی را به پایان رسانده‌اند و به دنبال فاصله گرفتن از شکست‌های دونالد ترامپ در مواجهه با کره شمالی هستند.
در پاسخ به این رویکرد جدید آمریکا، کره‌شمالی نیز روز گذشته با صدور چند بیانیه از ایالات متحده و متحدانش در کره‌جنوبی انتقاد و تاکید کرد که صحبت‌های اخیر از سمت واشنگتن اثباتی بر سیاست خصمانه آنها و نیازمند به یک واکنش مقتضی از سوی پیونگ‌یانگ است. به گزارش خبرگزاری رویترز، این بیانیه‌ها که در خبرگزاری دولتی کره ‌شمالی موسوم به «کی‌سی‌ان‌ای»، منتشر شده است، واشنگتن را به اهانت به شأن رهبر کره‌شمالی از طریق انتقاد از وضعیت حقوق بشری این کشور متهم کرد. 
این سخنگو که نامی از او نیامده است، گفت که انتقاد حقوق بشری دستاویزی است که نشان می‌دهد ایالات متحده خود را برای رویارویی همه‌جانبه با کره‌شمالی آماده می‌کند و بنابراین پاسخی درخور دریافت خواهد کرد. در بیانیه دیگری، کوآن جونگ گان، مدیرکل دپارتمان روابط با آمریکا در وزارت خارجه کره‌شمالی، به اولین سخنرانی بایدن در کنگره اشاره کرد که در آن گفته است برنامه‌های هسته‌ای کره‌شمالی و ایران تهدید هستند و واشنگتن از طریق دیپلماسی و بازدارندگی شدید به آنها پاسخ خواهد داد.کوآن جونگ گان در این زمینه گفت:«این غیرمنطقی است و تعدی به حق دفاع از خود کره‌شمالی به شمار می‌رود که ایالات متحده بازدارندگی دفاعی آن را یک تهدید قلمداد می‌کند. اظهارات بایدن به وضوح بازتاب نیت او برای حفظ سیاست خصمانه در قبال کره شمالی است و البته آمریکا بیش از نیم قرن است که این رویکرد را دنبال می‌کند.»
او اضافه کرد:«صحبت از دیپلماسی در آمریکا با هدف لاپوشانی اقدامات خصمانه آنهاست و شعار بازدارندگی، تنها ابزاری برای اعمال تهدیدهای هسته‌ای علیه کره‌شمالی است. اکنون که سیاست بایدن روشن شده است، کره‌شمالی مجبور به اتخاذ تدابیر واکنشی می‌شود و در آن زمان آمریکا خودش را در شرایط بغرنجی خواهد یافت. آمریکا در آینده نزدیک با بدترین بحران غیر قابل کنترل مواجه خواهد شد و این در صورتی است که روابط کره‌شمالی و آمریکا را در قالب تفکر منسوخ جنگ سرد،‌ دنبال کند.» کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا البته هنوز به این  بیانیه‌های کره‌شمالی واکنشی نشان نداده‌اند، اما نشانه‌ها از بروز افزایش دامنه تخاصم بین این دو کشور خبر می‌دهند.
وزارت خارجه کره شمالی این بیانیه را پس از انتشار سخنان سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده در هفته گذشته که به مناسبت هفته آزادی کره شمالی مطرح شده بود، منتشر کرد. در آن سخنان سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، کره شمالی یکی از سرکوب‌گرترین و توتالیترترین کشورها در جهان، معرفی شده بود. ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا همچنین استدلال کرده بود که پیونگ‌یانگ به بهانه جلوگیری از بیماری همه‌گیر کرونا، کنترل مرزی خود را تشدید می‌کند، در صورتی که این اقدام در حقیقت با هدف جلوگیری از فرار افراد بیشتر به خارج از کشور صورت می‌گیرد.