سانسور آدم‌کشی به شیوه اسراییلی و اروپایی
طاهر اکوانیان (روزنامه نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1688

مرور کارنامه سیاسی ستاره مسلمان جهان سینما در یک مستند تازه عمر شریف؛

سوپراستاری با حاشیه‌‌های سیاسی

هنرآنلاین - عمر شریف شخصیتی نامدار و در عین حال به همان اندازه مرموز بود و حالا شش سال پس از مرگش، یک مستند تازه می‌کوشد بر بخش‌های نادیده و تاریک زندگی ستاره «لارنس عربستان» و «دکتر ژیواگو» نور بتاباند تا آشکار شود سیاست دهه ۱۹۵۰ مصر چه اندازه بر کارنامه حرفه‌ای و هنری او تاثیر گذاشته است.
مارک لطفی، فیلم‌ساز مصری و اکسل پترسن، سینماگر سوئدی در مستند «زندگی و زمانه عمر شریف» کوشیده‌اند به همگان نشان دهند چگونه سیاست‌ها و شیوه زمامداری جمال عبدالناصر، رئیس جمهوری وقت مصر باعث شد عمر شریف نام خود را عوض کند، به دین اسلام بگرود و شخصیتی جهانی و نامدار شود که مدام میان آمریکا، اروپا و مصر در رفت و آمد است.
پترسن به نمایندگی از دنیای غرب شریف را یک ستاره بزرگ سینما در‌‌ هالیوود و دنیای پرزرق و برق آن می‌دید و در سوی دیگر، لطفی به نمایندگی از شرق و مصر این بازیگر سرشناس را عنصری نامطلوب و یهودای مصر می‌دانست. این دو فیلم‌ساز که به یک شخص و یک موضوع نگاهی چنین متضاد داشتند، تصمیم گرفتند در زندگی این شخصیت عمیق‌تر شوند و هر چه در دریای هویت او بیشتر و پیشتر رفتند، دریافتند با مردی پیچیده روبه‌رو هستند.
لطفی معتقد است این ستاره هموطنش وقتی جلای وطن کرد و از مصر رفت که دریافت نمی‌خواهد و نمی‌تواند با سیاست جمال عبدالناصر همنوا شود و به موج ملی‌گرایی دهه ۱۹۵۰ تن دهد. او که در خانواده‌ای کاتولیک از نسل لبنانی‌ها با نام اصلی میشل دمیتری شهلوب به دنیا آمده بود، با فاتن حمامه آشنا شد و برای رسیدن به عشق اول و آخر زندگی خود در ۱۹۵۵ به دین اسلام پیوست و نامش را به عمر شریف تغییر داد. این دو بازیگر مصری در چند فیلم نیز با هم ایفای نقش کردند.
پس از آنکه در ۱۹۶۲ برای بازی در «لارنس عربستان» دیوید لین برگزیده شد، از مصر رفت و هر چه در دنیا بیشتر شناخته شد، در کشور خودش دیگر چندان جدی گرفته نشد. در واقع، سیاست نقشی اساسی در مهاجرت شریف به غرب و دگرگون شدن شیوه زندگی‌اش داشت، اما در عین حال زمان‌هایی هم بود که این بازیگر نامدار خودش به عامل تحریک دیگران در دگرگونی‌های سیاسی تبدیل می‌شد. حتی برخی از نقش او در دیدار انور سادات با نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و امضا شدن پیمان کمپ دیوید می‌گویند.
شریف امیدوار بود نقش‌آفرینی‌اش در این دیدار سیاسی باعث شود سادات زمینه بازگشت او را به مصر فراهم کند اما با ترور انور سادات در ۱۹۸۰، تمام برنامه‌های شریف نقش بر آب شد. بر اساس همین رویدادهای سیاسی، مستند «زندگی و زمانه عمر شریف» کلید خورد و نسخه اولیه آن با تصاویر آرشیوی و گفت‌وگوهای تازه آماده شده است، اما یک بخش مهم فیلم هنوز آماده نیست.
لطفی و پترسن پیش از شیوه کرونا برای گفت‌وگو با عمر شریف جونیر، نوه بازیگر شهیر مصری برنامه‌ریزی کرده بودند اما با وخیم شدن اوضاع در سراسر جهان این دیدار به تاخیر افتاد و شاید ماه‌های آینده انجام شود. این گفت‌وگو به سرانجام برسد یا نه، مستند «زندگی و زمانه عمر شریف» تا پیش از پایان ۲۰۲۱ آماده نمایش می‌شود.
عمر شریف دهم جولای ۲۰۱۵ درست شش ماه پس از درگذشت همسر پیشین خود فاتن حمامه در ۸۳ سالگی، به دلیل حمله قلبی در بیمارستانی در قاهره از دنیا رفت
. او برای «لارنس عربستان» نامزد اسکار بهترین بازیگر مرد مکمل شد و سه جایزه گلدن گلوب و یک جایزه سزار (اسکار سینمای فرانسه) در کارنامه داشت.