مقننه در قامت اجراییه
محسن خرامین (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1828

طبق آمار رسمی سالانه ۴۰۰ هزار کودک فرصت تولد پیدا نمی‌کنند

سقط‌جنین؛ قاتل‌تر از پراید، کرونا، سرطان و سکته

همدلی|  ستاره لطفی- دو روز پیش آمار هولناک و تکان‌دهنده‌ای از سقط‌جنین در کشور منتشر شد. دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت اعلام کرد: طبق آمار رسمی سالانه ۴۰۰ هزار جنین فرصت تولد پیدا نمی‌کنند و در نطفه از بین می‌روند؛ یعنی به‌طور میانگین ماهی 33300 نفر.
این آمار وقتی جالب‌تر می‌شود که آن را بتوان با میزان مرگ‌ومیر در جاده‌ها یا تلفات کرونا مقایسه کرد. سازمان پزشکی قانونی کشور با استناد به گواهی‌های مرگ صادرشده در دوماهه اول سال ۱۴۰۰ اعلام کرد در طی مدت موردنظر، ۲۵۹۶ نفر در حوادث رانندگی در ایران، جان خود را از دست دادند. آمارهای کرونایی در یکی دو سال گذشته هم اگرچه بسیار بیشتر از آمار تصادفات است، اما بدون تردید به رکورد به‌جای مانده از سقط‌جنین نزدیک نشده است.
آن‌گونه که صالح قاسمی گفته این آمار معادل یک‌سوم زادوولدهای سالانه کشور است. آماری که می‌توان گفت از هر نوع مرگی در کشور مانند سکته، سرطان و... نیز بیشتر است. بااین‌حال برخی منابع غیررسمی آمار سقط‌جنین در کشور را حتی بیشتر از این برآورد می‌کنند. آمار روزانه بیش از ۱۰۰۰ سقط در کشور ضمن این‌که زنگ خطری برای جامعه پزشکی به شمار می‌رود، تأثیرات زیادی روی شاخص‌های جمعیتی هم می‌گذارد. چند روز پیش امیرحسین بانکی‌پورفرد، رئیس کمیسیون ویژه جمعیت و تعالی خانواده نیز آمار کشته‌های سقط‌جنین را چند برابر کرونا اعلام کرد و گفت: روزانه بیش از ۲ هزار سقط انجام می‌شود. البته این آمار کل انواع سقط را شامل می‌شود و سالانه ۴۰۰ هزار سقط جنایی صورت می‌گیرد که روزانه ۱۳۰۰ مورد است.

۹۶درصد سقط‌های جنین غیرقانونی است

در ماجرای سقط‌جنین غم‌انگیزتر آن‌که بیش از ۹۰ درصد از این سقط‌ها به‌صورت غیرقانونی، زیرزمینی، خارج از بیمارستان‌ها و در مکان‌هایی فاقد استاندارهای حداقلی پزشکی انجام می‌شود که هیچ نظارتی بر آن انجام نمی‌شود. به گفته صالح‌آبادی۹۶ درصد از سقط‌های جنین، سقط‌های القایی و جنایی هستند، یعنی این سقط‌ها بدون مجوز قانونی و پزشکی و بااراده مادر صورت می‌گیرد. این موضوع صرف‌نظر از تبعات بیشمار قبل از هر چیزی سلامت مادران را به مخاطره جدی می‌اندازد. موضوع سقط‌جنین با توجه به تبعات آن همواره یکی از موضوعات بحث‌برانگیز نه‌فقط در ایران بلکه در بسیاری از جوامع و همچنین یکی از مسائل مهم در موضع‌گیری‌های سیاسی به شمار می‌رود، به‌نحوی‌که این موضوع یکی از جنجال‌برانگیزترین مسائل در انتخابات ریاست جمهوری کشورهای اروپایی و آمریکایی نیز به شمار می‌رود و کاندیداهای ریاست جمهوری همواره برای جلب اقبال عمومی و کسب آرای بیشتر به آن توجه ویژه‌ای دارند.

 پیچیدگی سقط در ایران

در ایران نیز سقط‌جنین پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. از یک‌سو این عمل برخلاف شرع است و قانون نیز سقط‌جنین را جز در مواردی خاص ممنوع اعلام کرده، از سوی دیگر، کشور ما در راستای سیاست افزایش جمعیت، برای بسیاری از روش‌های پیش‌گیری از بارداری محدودیت ایجاد کرده است. به‌نحوی‌که  بسیاری بر این باورند افزایش آمار سقط‌جنین حاکی از عدم دسترسی به روش‌های تنظیم خانواده است.
البته دبیر مرکز مطالعات راهبردی افزایش سقط‌جنین را نه در محدودیت دسترسی به وسایل پیشگیری از بارداری، بلکه علت افزایش سقط‌های غیرقانونی جنین را دسترسی راحت مردم به اقلام دارویی که روند سقط را تسهیل می‌کند، می‌داند. وی گفته این اقلام به‌صورت  فراوان در دسترس عموم است، همچنین بعضی از پزشکان با زیر پا گذاشتن اخلاق پزشکی روند سقط را تسهیل می‌کنند.
بدیهی است در دسترس بودن اقلام دارویی سقط‌جنین نمی‌تواند، انگیزه سقط‌جنین باشد. زمانی که مادری دست به سقط‌جنین می‌زند این پیام را منعکس می‌کند که بنا به هر دلیلی از به دنیا آمدن فرزندش خشنود نیست و حاضر است مخاطرات آن را نیز به جان بخرد و فرزندش را با شیوه سقط از بین ببرد. بنابراین برای مقابله با سقط‌جنین لازم است آن دلایلی که مادر را ناچار به سقط‌جنین می‌کند، بررسی و حذف شود نه وسایل پیشگیری از بارداری یا سقط را از دسترس خارج و ظلمی مضاعف به زنان روا کرد.  بدون تردید بسیار مادرانی که شرایط زندگی آنان را ناچار به سقط‌جنین می‌کند،  اگر قبل از بارداری به روش‌های تنظیم خانواده و روش‌های پیشگیری از بارداری آگاهی و دسترسی داشته باشند ریسک سقط‌جنین را نمی‌پذیرند و سلامت خود را به خطر نمی‌اندازند.
سقط‌جنین عوارض جسمی و حتی مرگ را به همراه دارد و گاهی نیز عوارض ناشی از درمان و حساسیت‌های دارویی سلامت زن را در معرض خطر قرار می‌دهد، علاوه بر عوارض جسمی، سقط‌جنین باعث بروز افسردگی در زنان شده و منجر به گوشه‌گیری، رنجش  و عذاب وجدان آن‌ها خواهد شد.

 تأثیر مشکلات اقتصادی بر سقط‌جنین

عوامل متعددی می‌تواند باعث انجام سقط‌جنین غیرقانونی شود که شامل مسائل خانوادگی، شغلی، اجتماعی، ازدواج‌های اجباری، مشکلات زناشویی و... است؛ اما در این میان به گواه آمارها، وضعیت معیشتی و اقتصادی یکی از دلایل اصلی سقط‌جنین در کشور است. موضوعی که چند روز پیش شهلا خسروی، مشاور وزیر بهداشت در امور مامایی نیز به آن اشاره کرد. او گفت: در حال حاضر ۴۰درصد از زنان به دلیل عدم آمادگی مالی، ۳۶ درصد به علت نداشتن زمان مناسب، ۲۰ درصد به دلیل تداخل با فرصت‌های آینده اقدام به سقط‌جنین می‌کنند.
چند ماه پیش نیز یک كارشناس جمعیت و زنان و زایمان در گفت‌وگو با برنامه چشم‌انداز رادیو  با استناد به نتایج یک پژوهش و تحقیق، مشکلات اقتصادی  را دلیل اصلی زوجین برای سقط‌جنین دانست.
نسرین سحرخیز  درباره دلایل سقط انتخابی توسط مادران گفت: چند سال پیش تحقیقی در این زمینه انجام شد؛ بیشترین دلیلی که توسط این بانوان برای سقط فرزندان خود مطرح شد، مسائل اقتصادی بود. زوجینی که تصمیم به سقط‌جنین خود کرده‌اند، فکر می‌کردند از نظر اقتصادی آمادگی به دنیا آوردن فرزند را ندارند و برای نمونه نداشتن خانه را به‌عنوان یکی از این دلایل مطرح کردند.

 باید مشکلات معیشتی جامعه رفع شود

البته تأثیر مشکلات اقتصادی و معیشتی در ایجاد انگیزه برای سقط‌جنین  چنان روشن است که دیگر نیاز به تائید کارشناسان و آگاهان این حوزه ندارد. برای درک بیشتر این موضوع، کافی است نیم‌نگاهی به آمارهای اقتصادی مانند نرخ تورم، خط فقر و فلاکت و ... داشته باشیم.  شاخص فلاکت در پایان تابستان امسال به ۵۵/۴ درصد رسیده است. بدیهی است در این شرایط افزایش سقط امری عادی و طبیعی جلوه کند. بی‌شک اگر در کشور مشکلات معیشتی و اقتصادی رفع شود و زمینه اشتغال افراد فراهم شود، آمار سقط‌جنین به‌صورت قابل‌توجهی کاهش پیدا می‌کند.
در قانون جوانی جمعیت چند قسمت برای فرهنگ‌سازی و قبح سقط آورده‌اند و وزارت بهداشت و خانه‌های بهداشت موظف شده‌اند که روی موضوع قبح و حرمت سقط کار کنند و به مردم آگاهی دهند. این در حالی است که اگر شرایط زندگی نرمال در کشور حاکم باشد، زوج‌ها خود به دنبال سقط‌جنین نخواهند رفت‌. اگر کشور قرار است به سمت افزایش جمعیت برود  لازم است حاکمیت با رفع مشکلات اقتصادی، اجتماعی و ... به جامعه امید تزریق کند تا مردم نه‌فقط برای فرزندآوری بلکه برای ماندن در این آب‌وخاک انگیزه پیدا کنند.