صبر انقلابی چقدر باید تمدید شود؟
کامران طباطبایی (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1832

یک هفته مانده به شروع دوباره مذاکرات وین، گروسی وارد تهران شد

ترمیم روابط در دستور ایران و آژانس

همدلی| محسن رفیق: شب گذشته و نزدیک به حدود یک هفته تا شروع دور جدیدی از مذاکرات هسته‌ای، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وارد تهران شد. این در حالی است که پیشتر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از قطع ارتباط خود با ایران سخن گفته بود. رافائل گروسی چند روز قبل در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه مدعی شده بود که آژانس هیچ تماسی با دولت جدید ایران برای گفت‌وگو درباره برخی مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای ایران نداشته و این نوع خبرها را حیرت‌انگیز توصیف کرده بود. این ادعای گروسی در حالی بود که پیشتر خواسته‌های آژانس در خصوص موضوع تعویض کارت‌های حافظه تجهیزات مشخص‌شده توسط ایران عملی شده بود. بااین‌وجود گروسی طی یک ماه گذشته دستِ‌کم سه بار با اظهارات علیه ایران، تهران را متهم به عدم همکاری با آژانس کرده و در کنار آن از لزوم سفر مجدد به ایران و ملاقات با مقامات ایرانی نیز سخن گفته بود.
بااین‌وجود، روز گذشته مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آستانه سفر خود به تهران، ابراز امیدواری کرد که آژانس بتواند آنچه را او فعالیت‌های راستی‌آزمایی ضروری در ایران، خوانده است، از سربگیرد. او در یک پیام توییتری نوشت: «به تهران سفر می‌کنم تا با مقامات ایرانی دیدار کنم و به سؤالات مهم در ایران بپردازم. امیدوارم بتوانم یک کانال مؤثر و بر مبنای مشارکت از گفت‌وگوی مستقیم ایجاد کنم تا آژانس اتمی بتواند فعالیت‌های راستی آزمایی ضروری خود را در این کشور از سربگیرد.»
از سوی دیگر، روز گذشته سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به سفر گروسی به ایران، گفت: «همواره سعی شده رابطه ایران و آژانس روابطی فنی و در چارچوب پادمان باشد.» به گزارش ایسنا، او در نشست خبری دیروز خود اظهار امیدواری کرد که سفر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران مانند سفرهای قبلی، سفر سازنده‌ای باشد. خطیب‌زاده همچنین گفت: «تمرکز ما این است که گفت‌وگوهای وین جدی باشد و طرف‌های مقابل به‌خوبی می‌دانند که تمرکز ما بر رفع تحریم‌های یک‌جانبه و فراسرزمینی است که علیه ایران اعمال‌شده است.» سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سؤال دیگری مبنی بر نشست پیش روی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و اینکه اگر در این شورا اقدام یا تصمیم منفی علیه ایران گرفته شود. تأثیر آن بر مذاکرات وین چیست؟ با تأکید بر اینکه ما همواره به آژانس توصیه کرده‌ایم که در مسیر همکاری‌های فنی باقی بماند و اجازه ندهد برخی از کشورها، اهداف و اغراض سیاسی خود را به نام آژانس جلو ببرند، گفت: «ما در چهارچوب تحولات و بر اساس شرایط تصمیمات لازم را اتخاذ می‌کنیم.» او همچنین در پاسخ به سؤال دیگری در مورد اهداف سفر گروسی به تهران و برخی از مسائلی که دراین‌ارتباط مطرح‌شده است، گفت: «ایران دستور کار مشخصی برای این سفر دارد و طبیعی است که برای آژانس نیز چنین چیزی وجود داشته باشد. موضوعاتی بین ایران و آژانس وجود دارد که ما همواره سعی کرده‌ایم در چهارچوب مسائل فنی آن را حل کنیم. از آژانس نیز خواسته‌ایم که در همین چارچوب کار را جلو ببرد و شما باید دقت داشته باشید که هیچ سفر دیپلماتیکی انجام نمی‌شود مگر اینکه دستور کار مشخصی داشته باشد.»
خطیب زاده ادامه داد: «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌خوبی می‌داند تمامی خرابکاری‌ها و اعمال تروریستی که توسط رژیم صهیونیستی در خاک ایران انجام‌شده است و متأسفانه با سکوت برخی از کشورهای مدعی نیز همراه بوده تأثیر قابل‌توجهی بر برخی از ابعاد فنی گذاشته است و این مسائل بین ما و آژانس در چهارچوب خود پیگیری شده و می‌شود.»
به‌هرروی، مدیرکل آژانس در حالی دیروز به تهران وارد شد که گزارش هفته گذشته او درباره برجام و فعالیت‌های پادمانی ایران یک‌بار دیگر بحث‌برانگیز شده و موردنقد مقامات ایران قرارگرفته بود. ایران معتقد است که پرداختن به برخی جزییات در گزارش او، به‌نوعی آدرس دادن به کسانی است که می‌خواهند علیه برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران اقدام کنند. گروسی همچنین درخواست کرده بود تا ایران نسبت به تسریع نصب دوربین‌های آژانس در مرکز تولید سانتریفیوژ در کرج اهتمام ورزد. او این درخواست را در راستای بیانیه مشترک ۱۲ سپتامبر عنوان کرده است درحالی‌که مقامات سازمان انرژی اتمی این ادعا را رد می‌کنند.
بهروز کمالوندی پیش‌ازاین در پاسخ به این درخواست مدیرکل آژانس گفته بود: «گروسی و همکاران ایشان به‌خوبی می‌دانند که تفاهم صورت گرفته میان ایران و آژانس در قالب بیانیه مشترک، مشمول تجهیزات نظارتیِ مجتمع کرج به این دلیل که درنتیجه خرابکاری تیرماه این مجتمع همچنان تحت تحقیقات امنیتی قرار دارد، نمی‌گردد و درخواست تعمیم تعویض کارت‌های حافظه به دوربین‌های این مجتمع در سفر مدیرکل به تهران و نیز دیداری که در حاشیه کنفرانس عمومی وین انجام و مطرح‌شده بود جایگاهی ندارد، ضمن اینکه در هر دو بار ضمن ارائه توضیحات توسط آقای اسلامی، پاسخ منفی و مخالفت ایران در این رابطه اعلام‌شده است.»
در همین حال یک کارشناس مسائل بین‌الملل با تصریح بر اینکه متأسفانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تبدیل به نهاد سیاسی شده است، عنوان کرد که این مسئله در دوره جدید با مدیریت گروسی، بیشتر قابل‌لمس است زیرا مدیر جدید آژانس قصد دارد حتماً رضایت آمریکایی‌ها را جلب کند.
به گزارش ایسنا، مصطفی خوش چشم با اشاره به گزارشی که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره فعالیت هسته‌ای ایران منتشر کرده است گفت: «این گزارش طبق معمول راجع به آخرین فعالیت‌های هسته‌ای ایران، ماشین‌های در حال کار و سطح غنی‌سازی و میزان ذخایر غنی‌سازی است.» او اضافه کرد: «با توجه‌ به این‌که آژانس به‌عنوان یکی از ابزارهای طرف غربی به‌ویژه آمریکا کار کرده است، سعی می‌کند تصویر ایران هراسی و اهریمن‌سازی از ایران را پیوسته مدنظر داشته باشد و در اطلاعات خود برجسته‌سازی کند.»
خوش چشم با تصریح بر اینکه متأسفانه آژانس بین‌المللی اتمی تبدیل به نهاد سیاسی شده است، عنوان کرد: «این مسئله در دوره جدید با مدیریت «گروسی» بیشتر قابل‌لمس است زیرا مدیر جدید آژانس قصد دارد حتماً رضایت آمریکایی‌ها را جلب کند؛ بنابراین آژانس سعی می‌کند پرونده ایران را از حالت تکنیکی و حقوقی به فضای سیاسی سوق دهد.»از سوی دیگر،‌ موازی با سفر گروسی به ایران، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران با اشاره به گفت‌وگوی اخیرش با مقامات ارشد روسی و چینی درباره توافق هسته‌ای، گفت این سه کشور باید برای رسیدن به راهکاری دیپلماتیک مصرانه تلاش کنند. رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران پیش‌ازاین نیز در پیامی توییتری درباره این گفت‌وگو نوشته بود: «سه کشور در خصوص لزوم بازگشت به پایبندی کامل به برجام توافق قوی دارند. در حال همکاری با یکدیگر هستیم تا همان‌طور به دور هفتم مذاکرات وین، نزدیک می‌شویم، با همسو کردن رویکردهایمان به این مسئله دست یابیم.»شبکه الجزیره نیز به نقل از علی باقری، معاون سیاسی وزارت امور خارجه و مذاکره‌کننده ایران در مذاکرات، نوشت: «آمریکا هیچ چاره‌ای جز پذیرش واقعیت جدید در قبال توافق هسته‌ای ندارد.» علی باقری، در گفت‌وگو با شبکه خبری الجزیره خاطرنشان کرد: «تا زمانی که طرف مقابل متعهد نشود هیچ دلیلی برای بازگشت ما از سیاست‌های هسته‌ای‌مان وجود ندارد.» او همچنین اضافه کرد: «ما مطابق با متن برنامه جامع اقدام مشترک، فعالیت‌های هسته‌ای خود را توسعه و ادامه می‌دهیم. مشکلات منطقه تنها میان کشورهای منطقه و توسط کشورهای منطقه موردبحث قرار می‌گیرد. ایران مطابق با بندهای برجام به فعالیت‌های هسته‌ای خود ادامه خواهد داد.» در همین حال، رئیس پیشین موساد در گفت‌وگویی مدعی شد مذاکرات وین به یک توافق منجر نخواهد شد. به گزارش روزنامه هاآرتص، یوسی کوهن، رئیس پیشین موساد در گفت‌وگویی درباره اقداماتی که در زمان ریاست او در موساد برای متقاعد کردن دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا به خروج از توافق هسته‌ای انجام‌شده بود، با بیان این‌که ما به آمریکایی‌ها و جهان نشان دادیم که ایران در تمام مدت تا رسیدن به توافق دروغ گفته بود، مدعی شد که ایران درباره بسیاری از مسائلی که از انظار جهان پنهان بود، شفافیت به خرج نداده بود.
کوهن با توجه به عملیاتی که موساد در ایران انجام داده است، گفت: «می‌توان به توانمندی‌های آن‌ها آسیب زد یا کندشان کرد. تمام کارهایی که ما طبق گزارش‌ مطبوعات خارجی در ایران انجام دادیم، برای این بود که مطمئن شویم به‌قدر کافی از این توانمندی‌ها فاصله دارند.»این مقام پیشین رژیم صهیونیستی همچنین درباره مذاکرات احیای توافق هسته‌ای که به‌زودی در وین انجام خواهد شد، گفت: «من تردید دارم که توافقی از این مذاکرات حاصل شود چون سید ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور جدید ایران، همان چهره‌ از ایران را ارائه نمی‌کند که حسن روحانی می‌کرد. او درباره دیدگاه‌های منطقه‌ای تندروتر است و من تردید دارم ایران راضی به یک توافق شود.»کوهن این مذاکرات را حرکتی، توأم با هیجانات بسیار تلقی کرد که شانس کمی برای موفقیت دارد. او با تکرار ادعای وجود اهداف نظامی در برنامه هسته‌ای ایران گفت: هیچ‌گاه برای این حرف که اسراییل هرگز اجازه در اختیار داشتن توانمندی هسته‌ای نظامی را به ایران نخواهد داد، دیر نیست.