مقننه در قامت اجراییه
محسن خرامین (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1828

۱۶۰ در برابر ۱۰۰ نسبت جمعیتی مجردهای ایرانی

پسران مجردتر از دختران

همدلی|  به‌تازگی آماری منتشر شده است که از عدم توازن جنسیتی در سن ازدواج در ایران خبر می‌دهد. این آمار می‌گوید تعادل جمعيتی جوانان در سن ازدواج به هم ریخته به‌طوری که تعداد پسران در سن ازدواج که در گذشته کمتر از دختران بوده است، یک باره تغییر کرده و این بار تعداد پسران مجرد از  دختران مجرد پبشی گرفته است و همین باعث شده که نگرانی‌هایی برای ازدواج پسران در جامعه ایجاد شود.بر اساس اظهارات  محمود مشفق، جمعیت‌شناس و مطابق با آخرین سرشماری کشور، حدود ۳۶درصد از جمعیت زنان جوان ۱۵ تا ۳۴ سال کشور را دخترانی تشکیل می‌دهند که هنوز ازدواج نکرده‌اند و حدود ۲.۳درصد از زنان ۴۵ ساله و بیشتر در بازه سنی تجرد قطعی قرار دارند.مشفق، همزمان با روز جهانی دختر گفته: بر اساس آخرین سرشماری کشور، تعداد زنان ۱۵ تا ۳۴ ساله حدود ۱۴میلیون نفر بوده است که این آمار شامل زنان مجرد و متاهل می‌شود. اگر بازه سنی ۱۵ تا ۳۵ سال را به عنوان بازه سنی «دوره دختری» در نظر بگیریم، پنج میلیون نفر از این زنان جوان، دختر و ازدواج نکرده بودند. در واقع بر اساس آخرین سرشماری کشور، حدود ۳۶ درصد از جمعیت زنان جوان ۱۵ تا ۳۴ سال کشور را دخترانی تشکیل می‌دهند که هنوز ازدواج نکرده‌اند.به گفته این جمعیت‌شناس، طبق آخرین سرشماری کشور تعداد پسران ۱۵ تا ۳۴ ساله حدود هشت میلیون نفر و تعداد دختران ۱۵ تا ۳۴ ساله حدود پنج میلیون نفر است، پس نسبت جنسی در گروه سنی ۱۵ تا ۳۴ سال حدود ۱۶۰ است و این به آن معنا است که در این بازه سنی در مقابل هر ۱۰۰ دختر ازدواج نکرده، ۱۶۰پسر ازدواج نکرده وجود دارد.
در حالی براساس اظهارات این جامعه‌شناس، پسران مجرد از دختران مجرد پیشی گرفته‌اند که در گذشته این آمار تا حدودی بر عکس بود و تعداد دختران بیشتر از پسران بود. همین چند سال پیش روزنامه‌ها از کمبود پسران آماده ازدواج خبر می‌دادند. پژوهشی در سال ۹۳، که  مقایسه‌ای بین جمعیت  زنان و مردان در سن ازدواج و مجرد بود،  نشان داد  که تعداد زنان ۱۰۰هزار نفر بیش از مردان است.

 اما و اگرهای آمار جدید

با فرض درست بودن این آمار، در آینده کشور با مشکلات و آسیب‌های‌  متعددی در این زمینه رو به رو خواهد بود. البته آمار ذکر شده با واقعیت‌های‌ اجتماعی در ایران تطابق ندارد، چرا که در نظر گرفتن بازه سنی ۲۰  تا ۳۹ سال برای ازدواج پسران و ۱۵ تا ۳۴سال برای دختران با واقعیت جامعه فاصله زیادی دارد.  با وجود قوانین تسهیل کننده کودک همسری در ایران، اما بسیاری از دختران در این بازه سنی به ویژه زیر ۲۵سال دانش‌آموز و دانشجو هستند و مشغول تحصیل و در قالب ازدواج قرار ن‌می‌گیرند، اغلب پسرها نیز در آن بازه سنی شرایط ازدواج ندارند، به ویژه با وضعیت نامطلوب اقتصادی و بیکاری اغلب حتی به آن فکر هم نمی‌کنند.
سعید معدنی، جامعه‌شناس در مورد اما و اگرهایی که در مورد این آمار وجود دارد،  به رسانه‌ها گفته: «من فکر می‌کنم این بحث به افزایش سن ازدواج بر می‌گردد.در حقیقت بانوانی که سن آن‌ها از 40 الی 45 سال می‌گذرد، به دلیل مسائل بیولوژیکی احتمال ازدواج آن‌ها به صفر می‌رسد. اما این درباره مردان صادق نیست، زیرا تا 60 سالگی امید ازدواج در مردان وجود دارد. اگر بخواهیم مهاجرت را در نظر بگیریم آقایان به دلایل گوناگونی بیشتر از خانم‌ها از کشور خارج می‌شوند. پس اگر مهاجرت را در نظر بگیریم باید تعداد دختر خانم‌ها بیشتر باشد. اگر عامل تعدد زوجین را نیز در نظر بگیریم باز هم میزان تعداد خانم‌ها باید بیشتر باشد. بر این اساس به نظر من عامل بالا رفتن سن ازدواج در این آمار تاثیر‌گذار است.امکان ازدواج آقایان تا سنین بالا وجود دارد اما این امکان در اختیار زنان نیست. یک اصطلاح به نام تجرد قطعی وجود دارد.»

 تبعات عدم توازن جنسیتی در سن ازدواج

با وجود اما و اگرها و تردیدهای زیادی که در مورد صحت و تطابق این آمار با واقعیت‌های‌ جامعه وجود دارد، اما اگر  فرض را بر درستی آمار فوق بدانیم، این موضوع در سال‌های آینده می‌تواند زمینه‌ساز مشکلات متعدد شود. صرف‌ نظر از آثار سوءاجتماعی كه پديده افزايش سن ازدواج به دنبال دارد، تبعات جمعيتی اين پديده هم می‌تواند نگران‌كننده باشد. كمترين تأثير افزايش سن ازدواج، بر هم خوردن تعادل هرم جمعيتی كشور و در نتيجه، بروز شكل جديدی از چالش‌‌های‌ مربوط به سن ازدواج، در كشور است.
علاوه بر تاثیرات اجتماعی و تبعات جمعیتی، تبعات فردی این موضوع نیز مشکل‌ساز است. میانگین آمار افسردگی و احساساتی چون افسردگی، تنهایی، غم و احساس محرومیت و همچنین به تبع آن خودکشی در بین مجردها بسیار بیشتر از متاهل‌‌هاست. و این امر نشان می‌دهد ازدواج با همه مشکلاتی که در خود دارد به نوعی آمار آسیب‌های‌ فردی و اجتماعی را پایین می‌آورد.
در مورد تبعات عدم توازن جنسیتی تجربیات کشور چین می‌تواند مفید باشد. در چین به خاطر قانون تک‌فرزندی و تعصب سنتی در مورد داشتن فرزند ذکور در جامعه چین،  بسیاری از زنان باردار با استقاده از سونوگرافی نوزادان دختر خود را سقط می‌کنند تا زمانی که فرزندشان پسر شود. اکنون شرایط جوری شده که آکادمی علوم اجتماعی چین هشدار داده که به دلیل عدم توازن جنسیتی در این کشور، ممکن است تا ده سال دیگر حدود ۲۴میلیون مرد چینی که به سن ازدواج رسیده‌اند نتوانند همسر اختیار کنند.

 جوانان رغبتی به ازدواج ندارند

به هم‌ریختگی تعادل جمعیتی جوانان در سن ازدواج در حالی است که اغلب جوانان بنا به دلایل مختلف که مهم‌ترین آن مسائل اقتصادی است، رغبتی به ازدواج ندارند و تن به تشکیل خانواده نمی‌دهند. همین چند ماه پیش بود که علی‌اکبر معصوم، جمعیت‌شناس گفت: ۹میلیون و ۸۰۰ هزار نفر جوان در سن ازدواج و مجرد در ایران وجود دارد و ۲۲۰هزار نفر از جمعیت کشور هم تا ۵۰سالگی ازدواج نکردند و مجرد قطعی محسوب می‌شوند. البته در همان زمان مرضیه افضلی کارشناس حوزه زنان و خانواده از وجود ۱۳میلیون دختر و پسر مجرد در کشور خبر داد و گفت: در حال حاضر در کشور ۸ میلیون پسر مجرد و ۵ میلیون دختر مجرد داریم که با نگاه کردن به آمار‌ها می‌بینیم که تعداد آقایان مجرد بیشتر از بانوان مجرد است، پس این انگاره ذهنی که در جامعه رواج یافته است که شوهر نیست، دیگر درست نیست. ناگفته پیداست مهم‌ترین عمل افزایش تجرد به اقتصاد  کشور بر می‌گردد؛ بیکاری و اشتغالزایی ناکافی، تورم افسارگسیخته، افزایش توقعات و عدم رضایت به ساده‌زیستی و خدمت سربازی مهم‌ترین سد راه ازدواج در شرایط فعلی محسوب می‌شوند.