تشکیک در جمهوریت نظام
محسن صنیعی (مدرس دانشگاه)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1795

گزارش «همدلی» از گلایه‌های مطرح شده خریداران یکی از بزرگ‌ترین فروشگاه‌های آنلاین کشور

دیجی‌کالا؛ پلتفرمی برای انحصار کالا

همدلی| «دمبلی که می‌خواستم بخرم، در دیجی‌کالا ۵۸۰ هزارتومن قیمت خورده بود، اما بعد از گوگل کردن، متوجه شدم، همان کالا در سایت‌های دیگر مثل ایمالز، 240 هزار تومان قیمت‌گذاری شده، در همان روز با این فروشگاه اینترنتی تماس گرفتم، از دمبل مورد نظر من موجودی داشتند، اما به دلیل این‌که یکی دو روز مشغول بودم سفارش خرید را انجام ندادم، تا این‌که همین چند روز پیش که برای سفارش محصول تماس گرفتم، گفتند فروشگاه دیگر از این کالا موجودی ندارد و به گفته مسئولان این فروشگاه، گویا همه موجودی انبار آن‌ها توسط دیجی‌کالا خریداری شده بوده»؛ این توئیت یکی از کاربران است که در روزهای گذشته با موجی از واکنش‌ها همراه شده و بسیاری از افراد از تجربه‌های گران‌فروشی یکی از بزرگ‌ترین فروشگاه‌های آنلاین کشور گله‌های خود را به اشتراک گذاشته‌اند.
 آن‌طور که در بخش «درباره دیجی‌کالا» در این سایت آمده، این فروشگاه اینترنتی به عنوان اولین مقصد خرید آنلاین معرفی شده و در ادامه نیز این نوشته به چشم می‌خورد: «می‎خواستیم یک بازار مدرن بر پایه تکنولوژی بسازیم که اولین مرجع آنلاین و مورد اعتماد شما باشد». 
در بخش دیگری از معرفی این سایت به عناوینی همچون مشتری‌محوری، شفافیت، مسئولیت‌پذیری، چابکی و نوآفرینی اشاره شده و خلاصه این‌که در تعریف ماموریت این فروشگاه اینترنتی نیز این نوشته را می‌توان دید: «استفاده از فناوری برای خلق تجربه خوشایند خرید برای مشتریان، توانمندسازی کسب‌وکارهای ایرانی و کمک به گذار آن‌ها به اقتصاد دیجیتال برای دستیابی به بازاری به‌وسعت ایران و خاورمیانه. همچنین رشد شایستگی‌های حرفه‌ای کارکنان مجموعه یکی از ماموریت‌های ماست‌». این تعاریف جذاب در حالی است که حالا بسیاری از افرادی که سال‌هاست از این فروشگاه اینترنتی خرید می‌کنند، به خوبی در جریان تفاوت قابل‌توجه قیمت‌های این سایت با سایر فروشگاه‌های آنلاین هستند.
 اما حالا که عصر کارهای دیجیتالی است و سایت‌ها و پیج‌های شبکه‌‌های مجازی، هوشمندانه‌تر از روش‌‌های سنتی و پیش‌پا افتاده یکی پس از دیگری راه را برای خریدهای آنلاین هموار کرده‌اند، به نظر می‌رسد نظارت بر فعالیت این فروشگاه‌ها یکی از اولویت‌های کار سکانداران اقتصادی باید باشد. 
البته که این گزارش فقط به ادعای توئیت این کاربر بسنده نکرد و کالاهای مختلفی از لحاظ قیمتی در سایت دیجی‌کالا و سایر فروشگاه‌های اینترنتی توسط  «همدلی»، مورد ارزیابی قرار گرفت. به عنوان مثال نگاهی به قیمت انواع مختلف برندهای گوشی موبایل در تایید این موضوع می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. به عنوان نمونه، قیمت «گوشی موبایل اپل مدل iPhone 12 Pro Max A2412 دو سیم‌ کارت ظرفیت 256 گیگابایت»، در دیجی‌کالا با قیمت 35 میلیون و 900 هزار تومان به فروش گذاشته شده، اما در سایر فروشگاه‌های اینترنتی که با یک جست‌وجوی ساده از طریق گوگل قابل دسترسی است، به قیمت 30 میلیون و 400 هزار تومان است. نمونه دیگر، گوشی موبایل «سامسونگ مدل Galaxy A32 SM-A325F/DS دو سیم‌کارت ظرفیت 128 گیگابایت و رم 6» بود که در دیجی‌کالا با قیمت هفت میلیون و 59 هزار تومان به فروش گذاشته شده، اما در فروشگاه اینترنتی «سی‌تلکام»، همین برند با مشخصات گفته شده شش میلیون و 748 هزار تومان نرخ‌گذاری شده. 
سایر برندهای گوشی موبایل که توسط «همدلی» مورد ارزیابی قرار گرفت، در دیگر فروشگاه‌های اینترنتی با عنوان ناموجود یافت شد. 
همین موضوع دقیقا درباره روغن موتور اتومبیل نیز مشاهده شد و در دیگر فروشگاه‌های اینترنتی برندهای زیادی قابل دسترسی نبود. اما ماجرا گویا فقط به تفاوت قیمتی فروشگاه دیجی‌کالا با سایر فروشگاه‌های اینترنتی ختم نمی‌شود. به نظر می‌رسد، این فروشگاه اینترنتی، مدت‌هاست بدون سروصدا، در حال بیرون کردن رقبای ارزان قیمت‌تر و کوچک‌تر از بازار است تا قیمت‌های سلیقه‌ای خود را روی محصولات پیاده کند. 
کاربری در این زمینه می‌نویسد: «شما وقتی انحصار فروش داشته باشی و پول بی‌انتها در نبود قانون درست اجازه نمی‌دهی هیچ رقیبی نفس بکشد و هزینه این را هم باید مردم پرداخت کنند». در تایید این انحصار می‌توان به یکی دیگر از کالاهای موجود در این فروشگاه اینترنتی اشاره کرد. در حالی «هندزفری بیبوشی بی سیم مدل B11 » در دیجی‌کالا 750هزار تومان قیمت خورده که همین محصول در سایر فروشگاه‌های اینترنتی ناموجود گزارش شده. 
نکته قابل‌توجه این است که برخی از فروشگاه‌های اینترنتی که از همین محصول دارند نیز در بخش قیمت خریدار را به دیجی‌کالا ارجاع می‌دهند، به عبارتی مشاهده قیمت و موجودی این کالا در سایر فروشگاه‌های اینترنتی از قبیل «ریساتک»، شما را به سایت دیجی‌کالا ارجاع می‌دهد. اگر حوصله داشته باشید و نمونه‌های مختلفی از کالاهای مشابه را همین‌طور بررسی کنید، شما نیز متوجه این تفاوت‌های قیمتی خواهید شد. بارها گزارش‌های مختلفی درباره گرانفروشی این سایت مطرح شده، اما تغییری در روند فعالیت این فروشگاه اینترنتی ایجاد نشده. مثلا در توئیتر اکانتی به نام دیجی‌ساپورت وجود دارد که هر بار در زمینه توئیت‌های مطرح شده در زمینه گرانی اعلام می‌کند، دیجی‌کالا بر قیمت‌ها نظارت می‌کند تا تخلفی صورت نگیرد. 
کاربری به نام سمیرا می‌نویسد: «من چند بار گزارش قیمت ارزون‌تر رو اعلام کردم ولی نه قیمت تغییر کرده نه چیزی بابت پیگیری دریافت کردم، کار اون دکمه چیه دقیقا؟». دیگری گفته: « این‌که خود این پلتفرم به بازار ورود کند و یک مدل جنس را از داخل بازار جمع کند که در هیچ سایتی قابل دسترسی نباشد، و بدتر این‌که با قیمت دلخواه به فروش گذاشته شود نشان دهنده انحصاری است که با معیشت اقشار ضعیف بازی می‌کند». کاربری هم نوشته:«من بارها دیدم دیجی‌کالا جنسی رو با تخفیف بسیار چشمگیری برای فروش می‌گذارد. ولی وقتی سایر فروشنده‌های همان محصول را ارزیابی کنید، می‌بینید قیمتش در تمام فروشگاه‌های دیگر برابر قیمت بعد از تخفیف دیجی‌کالا است. پس این نظارت چگونه در حال انجام است؟».
 کاربر دیگری به نام احسان با قرار دادن تصویری از یک محصول کودی «هورمون تحریک‌کننده رشد سیتوکنین 60 میلی‌لیتری» می‌نویسد: «جناب دی‌جی‌کالا امکان گزارش قیمت مناسب‌تر را برای چه گذاشته‌اید؟ بارها قیمت پایین‌تر کالایی رو گزارش دادم اما نه تنها قیمت اصلاح نشده یا با فروشنده برخورد نشده، بلکه توی فروش ویژه هم میاد.این نمونه محصولیه که خیلی واضح دوبرابر قیمت داره فروخته می‌شه و در سایر وبسایت‌ها نصف قیمت است». گلایه‌های مشابه فراوان است، آیا وقت آن نرسیده که با رونق گرفتن فروشگاه‌های اینترنتی و رواج خریدهای آنلاین، دیجی‌کالا روند کار خود را تغییر دهد و کارنامه خود را بیش از این سیاه نکند؟