مقننه در قامت اجراییه
محسن خرامین (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1828

روزی که ساواک شکل گرفت

لايحه تاسيس سازمان اطلاعات و امنيت كشور (ساواك) كه در شوراي وزيران تصويب شده بود،  28شهريور سال 1335 جهت تصويب به مجلس داده شد که پس از بررسی به تصویب رسید.
 در جریان بررسی مجلس، بارها گفته شده بود هدف عمده از ایجاد چنین سازمانی، گزارش مشکلات مردم از گوشه و کنار کشور، دردِ دل‌های آنان و خواست‌ها و پیشنهادهایشان است و نیز تحلیل مسائل و رویدادهای ایران و جهان و گزارش مشکلات و تحلیل‌ها به مقامات مربوط و ازجمله شاه است.
 کشف جاسوسی‌ها و توطئه‌ها نیز ازجمله وظایف این سازمان خواهد بود. مأموران این سازمان در همه جا حضور محرمانه خواهند داشت. همچنین با تأکید گفته شده بود که ساواک از نوع سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و دستگاه‌های اطلاعاتی انگلیس نخواهد بود. اطلاعات جمع‌آوری شده درباره اشخاص پس از اثبات، در بایگانی محرمانه نگهداری می‌شود و در جریان انتصابات و امتیازات مورد توجه قرار خواهد گرفت.
 تا زمان اجراي اين قانون درسال 1337، امور اطلاعاتي شهرها در دست اطلاعات شهرباني (پليس) بود كه يك دایره مطبوعات هم داشت و در روستاها و حومه شهرها از اختيارات ژاندارمری. 
ساواك حق مداخله در امور نظاميان را نداشت و اين كار از وظايف اطلاعات ارتش (ركن 2) بود. در پی تاسیس ساواک، تیمور بختیار، فرماندار نظامی تهران رئیس آن شد و کارکنان این فرمانداری را هم که عمدتا درجه‌دار ارتش (گروهبان و استوار) بودند به آنجا منتقل کرد. 
بنابراین، ساواک برجای فرمانداری نظامی نشست و اصطلاحا؛ نخستین آجر ستون، کَج گذاشته شد.
 تیمور بختیار در زمان نخست‌وزیری علی امینی و اصرار او به شاه، برکنار شد و تا پایان عُمر از مخالفت با شاه دست نکشید. 
همان زمان بسیاری از اصحاب نظر و ازجمله چند نماینده پارلمان گفته بودند که با این ماموران و کارکنان (گروهبان و استوار و نیز کسانی که در جریان براندازی 28 اَمُرداد کمک کرده بودند و بعضا اوباش و باجگیر)، سنگ نخست ایجاد این سازمان حساس و مهم کَج گذاشته شده است و طولی نخواهد کشید به یک ماشین ناراضی‌تراشی و پرونده‌سازی و ... تبدیل خواهد شد.
 در یک سازمان اطلاعاتی، «تحلیلگر» ـ تحلیلگرِ اطلاعات خام نقش اساسی دارد و تحلیلگر فردی باید باشد بسیار آگاه، باهوش، خردمند و تحصیلکرده، که این ساواک با کارمندانی که منتقل يا استخدام کرده فاقد آن است.
 در آن سال و سال بعد، طرز استخدام کارمند تازه برای ساواک نیز در سطح وزیران و مقامات بالا مورد ایراد و انتقاد بود، زیرا که آگهی کرده بودند یک سازمان دولتی نیاز به کارمند دارد، متقاضیان درخواست خودرا به صندوق شماره ... پُست ارسال دارند! 
استخدام مامور و کارمند برای چنین سازمانی حسّاس به این صورت در همه جهان و در طول تاریخ بی‌سابقه بود. 
ایجاد ساواک روزنامه‌نگاران تهران را بيش از ديگران نگران کرده بود، زیرا که با مأمور قدیمی دایره مطبوعات شهرباني (پلیس)، معروف به «محرم علی‌خان» روابط دوستانه داشتند. 
ناراضی بودن مردم از ساواک در دهه‌های بعد به حدی بود که در سال انقلاب هر مقام تازه منصوب از سوی شاه، وعده انحلال آن را می‌داد. 
بررسی پرونده‌های ساواک که ساختمان آن در دو روز اول پیروزی انقلاب به دست مردم افتاده بود نشان داد كه ماموران اين سازمان نه تنها برای مردم معمولی و کارمندان، بلکه برای مقامات تراز اول و وزیران وقت پرونده‌سازی كرده بودند.