مقننه در قامت اجراییه
محسن خرامین (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1828

شتاب تورم و خاک گرفتگیِ FATF

محسن رفیق (روزنامه‌نگار)

گرد و خاکِ ناشی از تغییر قدرت اجرایی و مقدمات تحویل سکانداری کشور به رئیس جمهوری دیگر هم در نهایت فرونشست و اکنون چشم‌ها بار دیگر به دروازه‌های کشور دوخته شده است؛ دروازه‌هایی که در یک سو، تحریم‌های سنگین ناشی از بدعهدی طرف‌های غربی و در سویی دیگر، پشت کردن رویکرد داخلی به سازوکارهای مراودات مالی بین‌المللی، قفل‌هایی زنگارزده بر آن بسته است. در همین چند هفته‌ای که از روی کار آمدن دولت جدید می‌گذرد، سیر صعودی افزایش قیمت‌ها روندی پرشتاب به خود گرفته است و علاوه بر افزایش قیمت سکه و ارز، اقلام مورد نیاز زندگی روزمره مردم نیز افزایشی ۱۰ تا ۵۰درصدی را نشان می‌دهند. این درشرایطی است که زمزمه افزایش قیمت بنزین نیز از مجلس به گوش می‌رسد. در این میان، آنچه بیش از پیش ضروری به نظر می‌رسد، در دستور کار قرار گرفتن بررسی دوباره قواعد پیوستن به FATF است. اگر چه ساختار فکری دولت جدید و حامیان آن در مجلس، همواره با تصویب لوایح FATF، در مخالفت بوده است و پذیرش این لوایح در شرایط تحریمی موجود را، برابر با ایجاد مشکل در دور زدن تحریم‌ها دانسته و تنها برداشته شدن ابتدایی تحریم‌ها را عامل احتمالی برای تصویب لوایح پالرمو و CFT دانسته‌اند، اما به هر روی نباید از نظر دور داشت که بدون تصویب این لوایح، ارتباط‌های ساده مالی با کشورهای دوست نیز غیرممکن خواهد بود، چرا که رعایت قواعد و مقررات و استانداردهای بین‌المللی به عنوان شرط اول این مبادلات به شمار می‌روند.در این مسیر، دلخوش بودن به 80 تا 90میلیارد دلار مبادله در بخش واردات و صادرات که در سطح اقتصاد جهانی، عدد بسیار پایینی به شمار می‌رود و همچنین افتخار به افزایش بذل و بخشش چند کشور در ارسال واکسن‌های پر منّت، نمی‌تواند دلیلی برای ادعای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی و دستیابی به اهداف کشور در بخش تجارت جهانی باشد. در حال حاضر، عملا تجارت کلان کشور در تحریمی فلج کننده به سر می‌برد، فروش نفت امکان‌پذیر نیست، نقل و انتقال پول قفل شده و درهای سوئیفت هم به روی کشور بسته است. این روزها،‌ تنها مجرای مبادلات اقتصادی فعلی کشور از طریق ایجاد شرکت‌ها و صرافی‌های پوششی شکل می‌گیرد که دولت و برخی نمایندگان مجلس با نادیده انگاشتن هزینه‌های بسیار بالای آن، به عنوان افتخاری بزرگ از آن یاد می‌کنند. این در حالی است که در کل دنیا، تنها ایران و کره شمالی به لوایح FATF، نپیوسته‌اند و با صرف هزینه‌هایی چند برابر معمول، از زیستن مشقت‌بار در شرایط تحریمی به عنوانی برندی برای خود یاد می‌کنند. در این روند، برخی نمایندگان مجلس معتقدند که دولت رئیسی توانسته است برخلاف آدرس‌های غلط دولت روحانی و با وجود نپیوستن به FATF، جهش عظیمی در واردات واکسن از طریق دیپلماسی فعال و تماس با روسای جمهور چین یا روسیه ایجاد کند و از این نمونه به عنوان دلیلی برای بی‌اهمیتی پیوستن به لوایح FATF یاد می‌‌کنند، اما نباید فراموش کرد که در ابعاد کلان،‌ بدون مشخص شدن وضعیت برجام، پیوستن FATF و ادامه مذاکرات برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی، امکان عقد قراردادهای تجاری واقعی با کشورهای دیگر وجود نخواهد داشت. لازمه جذب سرمایه خارجی، حل شدن مسئله برجام و FATF است تا امکان مبادلات پولی و جذب سرمایه‌گذاری فراهم شود. به هر روی، هر کشور یا شرکتی برای سرمایه‌گذاری در ایران باید پول و سرمایه خود را از مسیری قانونی وارد کشور کند و وقتی همه مبادی و مسیرها مسدود شده باشند، عملا شرکت‌های بزرگ حاضر به پذیرش ریسک برای طی کردن راه‌های دیگر نبوده و سرمایه خود را به این منظور در خطر قرار نمی‌دهند.از سوی دیگر، در حال حاضر، ایران هیچ نقش و قدرتی در نهادسازی مالی بین‌المللی ندارد و امکان کشور در استفاده از تسهیلات نهادهایی مانند بانک جهانی و برخی بانک‌ها که اتفاقا در آن عضو هم است، نزدیک به صفر است. برای نمونه، چندی پیش صندوق بین‌المللی پول برای کمک ۵میلیارد دلاری به ایران در شرایط کرونا اعلام آمادگی کرد، اما آمریکا اجازه نداد و از انجام این کمک ممانعت کرد.  اگر چه مخالفان پیوستن به FATF، بر این باورند که با انجام این امر، شفاف‌سازی مالی و اطلاعاتی برای دشمنان ایجاد شده و عملا ایران هیچگونه عوایدی از پیوستن به FATF ، نخواهد داشت و در اصل،  نسخه FATF با این هدف برای ایران پیچیده شده که اطلاعات محرمانه، اقتصادی، نظامی و سیاسی کشور در اختیار بیگانگان قرار بگیرد، اما به هر روی باید در نظر داشت که کلید ارتباط با اقتصاد جهان، بسترسازی برای ورود سرمایه‌گذار خارجی و خروج کشور از بحران اقتصادی حاضر، تنها از مجرای بازگشت به ساختارهای بین‌المللی می‌گذرد و شنا کردن در خلاف جهت و صرف انرژی بیهوده، جز هدر دادن منابع و زمان، نتیجه دیگری به همراه نخواهد داشت.