شتاب تورم و خاک گرفتگیِ FATF
محسن رفیق (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1776

افزایش احتمال دریافت مطالبات ایران از عراق

مدتی است که دریافت مطالبات ایران از عراق خبرساز شده به همین دلیل رئیس جمهوری در تازه‌ترین مذاکرات خود با طرف عراقی بر این موضوع تاکید کرد؛ عمده تأکید رئیس‌جمهوری به پرداخت مطالبات مالی عراق به حوزه انرژی و بدهی‌های این کشور به ایران مربوط بود، هرچند که این موضوع در ماه‌های اخیر از سوی دولت جمهوری اسلامی دنبال می‌شود اما عراق هنوز بدهی‌های خود را به طور کامل پرداخت نکرده است. به گزارش ایسنا، تحریم‌های نفتی ایران از سوی آمریکا چالش جدی در زمینه تعاملات ایران و عراق ایجاد کرد و آن پرداخت پول گاز و برق ایران بود. طبق قرارداد، عراقی‌ها موظف هستند پول گاز را با یورو و پول برق را با دلار به ایران پرداخت کنند اما زمانی که پای آمریکا به میان آمد، عراقی‌ها اعلام کردند امکان پرداخت دلار ندارند و پیشنهاد پرداخت با دینار را مطرح کردند. پیشنهادی که ظاهراً به مذاق ایران خوش نیامد و دو کشور مدت‌ها بر سر آن مذاکره کردند. درنهایت دو حساب برای عراقی‌ها در بانک مرکزی ایران بازگشایی شد تا اگر عراقی‌ها توانستند، پول برق و گاز را با یورو و در غیر این صورت با دینار پرداخت کنند. در نهایت در تاریخ ۲۰ اسفند سال ۱۳۹۸ اولین بخش از مطالبات دولت ایران به حساب بانک مرکزی کشورمان واریز شد. پس از آن اما عراق اقدامی برای پرداخت مطالبات ایران انجام نداد و در نهایت در دی ماه سال گذشته شرکت گاز ایران پس از اخطارهای چندباره به آن کشور به کاهش صادرات گاز اقدام کرد تا جایی که میزان صادرات روزانه از ۵۰ میلیون مترمکعب گاز را به روزانه حدود ۴ میلیون مترمکعب کاهش داد. در آن زمان شرکت گاز ایران اعلام کرد که  وزارت برق عراق بابت واردات گاز، بیش از معادل ۵ میلیارد دلار به شرکت ملی گاز ایران بدهکار است که مبلغ ۳ میلیارد دلار آن در بانک عراقی TBI مسدود و غیرقابل استفاده مانده و بیش از ۲ میلیارد دلار از بدهی سررسیدشده وزارت برق نیز هنوز از اساس از طرف وزارت برق عراق پرداخت نشده است. افزون بر اینها، طرف عراقی، طبق قرارداد فی مابین، بیش از یک میلیارد دلار نیز به شرکت ملی گاز ایران بابت جرائم قراردادی بدهکاری دارد. بر این اساس طرف ایرانی با بستانکاری بیش از ۶ میلیارد دلاری از طرف عراقی، از هیچ منفعتی برخوردار نشد، در حالی که هدف از صادرات درآمد است و این پول برای غذا و دارو مصرف می‌شود، از این رو این شرکت پس از اخطارهای مکرر قراردادی که با بی‌توجهی طرف عراقی روبه‌رو شده، طبق مفاد قرارداد، نسبت به کاهش مقدار گاز صادراتی اقدام کرد. با این حال به‌تازگی هم خبری مبنی بر کاهش صادرات گاز طبیعی به عراق منتشر و اعلام شد: هرچند بخشی از این بدهی‌ها همچنان پابرجاست اما کاهش صادرات به دلیل بدهی عراق به ایران نبوده و طبق توافق‌نامه با آنها انجام شده است. صادرات گاز طبیعی به کشور عراق ۳۸ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافته که این کاهش صادرات طبق توافق‌نامه‌ای ۶ ماهه با طرف عراقی انجام شده است. همچنین طبق توضیحات حسن منتظرتربتی- مدیرعامل شرکت ملی گاز، ایران پیش از این روزانه حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیون مترمکعب گاز طبیعی به عراق صادر می‌کرد که بدهی‌های این کشور به ایران سبب کاهش صادرات گاز طبیعی به عراق در دی‌ماه پارسال شد. سیدابراهیم رئیسی -رئیس‌جمهوری در آخرین مذاکره خود با طرف عراقی نیز با اشاره به لزوم توسعه هرچه بیشتر روابط تجاری و اقتصادی ایران و عراق گفت: ایران خواستار اجرای تعهدهای عراق درباره مطالبات مالی این کشور است. وی با اشاره به لزوم توسعه هرچه بیشتر روابط تجاری و اقتصادی دو کشور، بر اجرای توافق‌های موجود بین تهران و بغداد از جمله اتصال خطوط ریلی شلمچه - بصره تأکید کرد و خواستار اجرای تعهدهای عراق در خصوص مطالبات مالی ایران شد. رئیسی در ادامه با تأکید بر تداوم همکاری دو کشور در حوزه‌های راهبردی، به اجلاس بغداد اشاره و تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران از نقش‌آفرینی منطقه‌ای عراق حمایت می‌کند و به‌دنبال تثبیت امنیت منطقه با محوریت ایران، عراق و کشورهای پیرامونی بدون مداخله نیروهای خارجی هستیم، همچنین تهران حامی گفت‌وگوهای درون‌منطقه‌ای، بدون مداخله بیگانگان است. در این بین مصطفی الکاظمی- نخست‌وزیر عراق نیز در آن دیدار با تأکید بر این‌که ارتباط عمیق تاریخی، تمدنی و مذهبی، مناسبات ویژه‌ای در روابط ایران و عراق رقم زده است، گفت: بغداد مصمم است سطح همکاری‌های خود در عرصه‌های مختلف به‌ویژه اقتصادی و تجاری را هرچه بیشتر گسترش دهد و فعال کردن ظرفیت‌های توسعه روابط اقتصادی در همه بخش‌ها را با جدیت پیگیری خواهیم کرد. وی با استقبال از سخنان رئیس‌جمهوری ایران در مراسم تحلیف، تأکید کرد: سخنان شما درباره تعامل با همسایگان و کشورهای منطقه بسیار خوب و دقیق بود و این نگاه با استقبال سران دولت‌های منطقه مواجه شد. با تمام این تفاسیر کارشناسان معتقدند که حفظ بازار عراق و سعه روابط با این کشور برای ایران مهم و ضروری است، حمیدرضا صالحی- رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران و کارشناس ارشد حوزه انرژی در این رابطه به ایسنا گفت: عراق نیازمند ترمیم زیرساخت‌‌‌های کشور خود است تا بتواند حداقل رفاه را برای مردم خود فراهم کند، پس از سقو ط صدام تا به امروز علی رغم فعالیت‌‌‌هایی که در این راستا انجام شده است اما نتوانستند به حد استاندارد در قیاس با کشورهای منطقه برسند و این مساله برای ما که کشور همسایه عراق هستیم و دستاوردهای خوبی نیز در حوزه انرژی در سال‌‌‌های اخیر به دست آورده ایم یک امتیاز به حساب‌ می‌آید.