عضویت در سازمان شانگهای دستاورد کیست؟
مهدی روزبهانی (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1781

افغانستان، عملیات ایذایی و مواضع ایران

محمدرضا چمن‌نژادیان (فعال مدنی)

اکثر رزمندگان و دهه شصتی‌هایی که هشت دفاع مقدس را تجربه کرده‌‌‌‌اند، با برخی واژگان جنگی و فرهنگ لغات دفاعی اعم از آفندی، پدافندی و ایذایی تا حدودی آشنایی دارند. گر چه این آگاهی‌‌‌ها در نزد عامه به‌مرور با آزمایش و خطا پدید می‌آمد و در اثر عدم درک عمیق و اثربخشی بعضاً با هزینه‌‌‌های جبران‌ناپذیر هم همراه هستند؛ ولی این اطلاعات نزد نظامیان حرفه‌ای درس‌های آموخته شده‌ای هستند،که میدان‌های نبرد جای پس دادن آنان است.
 با این مقدمه ملموس می‌خواهیم حوادث کشور دوست، برادر و همسایه شرقی را از بُعد منافع وامنیت ملی، حسن همجواری با احترام به حقوق متقابل، آرمان‌های انقلابی، اسلامی و انسانی تحلیل کنم. 
کلیه کنشگران موافق و منتقد (اصولی، اصلاحی، انقلابی و ملی) این واقعیت را باید بدانند و بپذیرند که  جمهوری اسلامی ایران با تمام مخاطرات منطقه‌ای، بین‌المللی، نقدها و تنگناهای داخلی که مواجه است، الان دارای موقعیت انکارناپذیر و اثربخش در جهان پیرامونی، بخصوص در حوزه راهبردی و ژئوپلتیکی خاورمیانه  است و هدف بسیاری از سناریورهای فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، نظامی و... منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای متاثر از رویکردهای خصمانه علیه ايران اسلامی نیز هست. 
حتی برخی تحرکات اجتماعی، نظامی و امنیتی درون کشورها و مرزهای همسایگان که به وقوع می‌پیوندد، گاه به‌منظور کنترل اقدامات، تضعیف مواضع و انحراف اذهان ملی است تا بر اقدامات و  تصمیمات جمهوری اسلامی ایران در داخل و خارج از مرزها تاثیر منفی بگذارد. 
حوادث و اتفاقاتی که در کشورهای همجوار روی داده، و به صورت ویژه اکنون در افغانستان درحال وقوع است، مشتی نمونه از این خروار است.
از همین منظر می‌توان گفت که اکثر رویدادهای فراسرزمینی در ابعاد ملی، دینی، امنیتی، اقتصادی و... که تاکنون به وقوع پیوسته، متاثر از رویکرد ایران‌ستیزی، ایران‌هراسی است، که آسیب‌شناسی و تحلیل هر مولفه به میزان ضعف و اثربخشی اقدامات ایران در درون و بیرون کشور بستگی داشته، و قابل تعمیم و اثبات هستند. 
بنابراین بر اساس واژگان و فرهنگ لغات جنگی و دفاعی مواضع استراتژیک ایران و دشمنان را به‌شرح ذیل می‌توان ارزیابی کرد:
۱- آفندی:مدیریت قوی و راهبری جبهه مقاومت با حضور تعیین کننده در سوریه، لبنان و سرزمینی‌‌‌های اشغالی.
۲-‌پدافندی:نگاه و حمایت جدی به یمن در قبال تحرکات نظام سلطه، اجماع ناسیونالیستی و خصمانه برای تفرقه قومی و نفوذ در درون.
۳- ایذایی:مدیریت هوشمندانه به دکترین شکست خورده اقدامات مستقیم نظامی علیه ایران و تحرکات هدایت شده با رویکرد پیچیده و فریبنده افکار عمومی در شمال و شرق ایران مانند اتفاقات افغانستان، آذربایجان، ارمنستان و...
لذا بنابر تحلیل میدانی و واقع‌نگرانه فوق ضرورت دارد بدون سوگیری قومی، سیاسی و مذهبی، مولفه‌‌‌های راهبردی منافع و امنیت ملی محور هر گونه کنشگری مدنی و اقدام حاکمیتی قرار گیرند؛ تا هم تحرکات ایذایی و گول‌زننده بدخواهان به موقع رصد شود و هم انسجام موثر مواضع آفندی و پدافندی جبهه مقاومت از تهدیدات فشل کننده عملیات‌های ایذایی مصون بمانند. 
بنابراین پیش‌نیاز تحقق رویکردهای پیش‌گیرانه و عالمانه به اتفاقات پیچیده و سختی که در افغانستان جریان دارد، عبارت است از: اقناع افکار عمومی برای همگرایی‌ ملی. بهره‌گیری کاربردی از ظرفیت‌های ژئوپلتیکی -اقدامات مطالعه شده و هوشمندانه قبلی متناسب با پیشینه‌‌‌ها و پتانسیل‌هایی باشد تا اهداف، حقوق شهروندی و منافع ملی فراسرزمینی با کمترین هزینه و آسیب تامین شود. دراین خصوص باید دولتمردان،‌ نهادها و جناح‌ها موارد فوق را در دستور کار و کنشگری خود قرار دهند.
لذا برای اقدامات همزمان فرآیندی به‌نظر می‌رسد که سه پیشنهاد پیش‌گیرانه ذیل فوریت دارند:
الف- باید همزمان از خروج نیروهای بیگانه استقبال و از تشکیل حکومتی دمکراتیک و دولتی فراگیر حمایت شود.
ب-تحت هر شرایط و به هیچ عنوان دخالت مستقیم نظامی له و علیه هیچ گروه قومی و مذهبی نباید تشویق یا عملی شود، مگر در موقعیتی که تمامیت ارضی در خطر باشد. 
ب-ضمن تامل در به رسمیت شناختن حکومت غیر انتخابی طالبان، باید از تمامی ظرفیت‌های مشترک ملی، مذهبی، اقتصادی و دیپلماتیک در خصوص موارد ذیل بهره گرفته شود:احترام به تمامیت ارضی و تحکیم وحدت ملی کشور از حیث قومی و مذهبی -حمایت از تشکیل حکومت متعادل همه شمول در افعانستان و حل همزمان مسالمت‌آمیز مناقشه پنجشیر و فارس‌زبانان -متعهد کردن طالبان برای مسئولیت‌پذیری در قبال حسن همجواری، برخورد با تروریسم و افراطی‌گری - شراکت و رعایت حقوق بدون تبعیض فارسی‌زبانان، تکریم سایر اقوام و شعائر مذاهب خاص شیعیان.