مجلسی که خود را در رأس امور نمی‌داند
مظاهر گودرزی (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1683

حال و هوای مهم‌ترین بازارهای پایتخت در جریان نشست ایران و غرب در وین

سرمایه‌هایی گرفتار تعلیق

همدلی|  فاطمه آقایی‌فرد: «پول‌هایمان را در کدام بخش سرمایه‌گذاری کنیم»، «توافق احتمالی ایران و غرب در وین چه تاثیری بر بازار ارز، طلا، مسکن یا حتی خودرو خواهد گذاشت؟»، «اقتصاد بعد از تحرکات سیاسی؛ مثبت یا منفی، به کدام سو می‌رود» و ...؛ این‌ها سوالاتی هستند که این‌روزها به کرات از سوی افکار عمومی مطرح می‌شوند؛ آن‌هم در روزهایی که هنوز نتیجه قطعی از مذاکرات وین خبرساز نشده و به گفته فعالان بازار، سرمایه‌ها خواب رفته‌اند؛ سرمایه‌هایی که بدون در نظر گرفتن بازار رمزارزها، حالا به نظر می‌رسد در بانک‌ها پارک شده و حتی به دلیل روزهای آشفته بورس، راهشان به سوی تالار شیشه‌ای کج نمی‌شود. آمار رسمی درباره وضعیت سپرده‌گذاری در بانک‌ها در ماه‌های اخیر وجود ندارد، اما آن‌طور که فعالان و کارشناسان اقتصادی در پاسخ به همه آن‌هایی که به دنبال جایی امن برای سرمایه‌‌گذاری هستند، می‌گویند، بانک‌ها در چنین روزهایی که اقتصاد معلق‌تر از همیشه است، بهترین جا برای پارک نقدینگی یا همان سرمایه‌های خرد و خانگی‌اند. واقعیت این است که به تازگی برخی از بانک‌ها در اقدامی عجیب در سطح کشور، سرمایه‌ها را با سود 20 تا 23درصدی جذب می‌کنند؛ گزارش‌ها حکایت از این دارد که بعد از تغییر وضعیت بورس، بسیاری از سرمایه‌گذاران با تبلیغات بانک‌ها به سمت سپرده‌های بانکی روی آورده‌اند. ناگفته نماند این سودهای جذاب آن‌هم در وضعیت ریزشی بازار سرمایه در حالی است که نرخ قانونی سود سپرده بانکی حدود 15درصد است، این در حالی است که برخی از بانک‌ها سود بالاتر از 21درصد به مشتری‌های خود می‌پردازند. حالا برخی از بانک‌ها در حالی از این آب گل‌آلود ماهی‌گیری می‌کنند که به گفته فعالان بازار سرمایه، مسکن، دلار، طلا یا حتی خودرو، این‌روزها کمتر سرمایه‌گذاری به سوی این‌بازارها حرکت می‌کند و به دلیل عدم ثبات اقتصادی ناشی از قرارگیری در آستانه تحولات سیاسی، ترس از دست دادن اصل سرمایه خود را دارند. 

 رکود مسکن و مذاکرات وین

به باور آگاهان حوزه مسکن، تحولات سیاسی در عرصه بین‌الملل به عنوان یک متغیر بیرونی می‌تواند بر این بازار تأثیرگذار باشد. در سال‌های اخیر که انتظارات تورمی در پی تحولات سیاسی در جامعه افزایش یافته بود؛ تقاضای سرمایه‌ای در بازار مسکن رشد قابل توجهی داشته و منجر به افزایش قیمت مسکن شده. با چنین نگاهی به نظر می‌رسد نشست‌های برجامی وین و احتمال بازگشت آمریکا به برجام و رفع تحریم‌ها باعث شده که بازیگران بازار ملک رفتار متفاوت فصلی از خود بروز دهند. یک فعال مسکن درباره وضعیت این‌روزهای این بازار به «همدلی» می‌گوید: «بازار این‌روزها در خواب عمیقی فرورفته، حتی آن‌هایی که خریدار واقعی مسکن هستند نیز همچنان دست نگه داشته و منتظر نتیجه مذاکرات یا حتی تحولات سیاسی بعد از انتخابات هستند». نگاهی به وضعیت و تحولات این بازار در ماه‌های ابتدایی سال گذشته نشان می‌دهد که به دلیل ابهامات موجود در فضای داخلی بازار در پی رکوردهای تورمی و عدم ثبات در اتخاذ سیاست‌های اقتصادی فعالان این بازار چشم‌انداز روشنی درباره وضعیت مسکن در ماه‌های پیش‌رو نداشتند. بر همین اساس گزارش‌ها حکایت از این دارد که فعالان بازار مسکن در سال گذشته، چه خریدار و چه فروشنده، تا قطعی شدن شرایط با احتیاط بیشتری در بازار حرکت می‌کردند. از همین رو فعالیت جدی بازار معاملات مسکن به طور طبیعی از دومین ماه سال آغاز می‌شد. امسال هم همین تردیدها در بازار جریان دارد، با این تفاوت که احتمال تحولات سیاسی بیشتر از همیشه بر این فضای مبهم دامن زده‌اند؛ به طوری‌که علاوه بر تردید فعالان بازار به دلیل ابهامات موجود در فضای داخلی، یک عامل بیرونی دیگر نیز این بازار را تحت تاثیر قرار داده؛ این عامل بیرونی به ماجرای نشست‌های برجام مرتبط است. از زمان کلید خوردن نشست‌های برجامی در وین، به گفته فعالان بازار، وضعیت مسکن تحت تاثیر قرار گرفته است. بر اساس گزارش‌های میدانی، خبرهای رسیده از وین باعث شده تا سیگنال‌هایی به بازار مسکن مخابره شود؛ به طوری که خیلی‌ها دست از معامله برداشته‌اند و حواس‌شان را بیشتر از همیشه به خبرهای سیاسی پرت کرده‌اند. نگاهی به اعداد و ارقام معاملات مسکن در اولین ماه سال جاری نیز صحت این ادعا را تایید می‌کند. بر اساس گزارشی که در هفته اول اردیبهشت همین امسال از سوی بانک مرکزی منتشر شد، در فروردین سال ۱۴۰۰، متوسط قیمت خرید و فروش یک متر مربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی شهر تهران، ۲۹۳.۲ میلیون ریال بود که نسبت به ماه قبل ۳.۱ درصد کاهش نشان می‌دهد. همچنین در ماه مورد گزارش، تعداد معاملات آپارتمان‌های مسکونی شهر تهران به دو هزار و ۱۰۰ واحد مسکونی رسید که نسبت به ماه قبل ۶۰.۳ درصد کاهش و نسبت به ماه مشابه سال قبل ۶۸.۵ درصد افزایش نشان می‌دهد. به باور آگاهان حوزه مسکن، تاثیر این عامل بیرونی یا همان تحولات برجامی، بر فضای بازار مسکن و رفتار معامله‌گران ملکی، به یکی دو هفته گذشته محدود نشده و در سال‌های گذشته نیز این موضوع تجربه شده؛ نگاهی به سال‌های اخیر حکایت از این دارد که از سال ۹۸ این عامل بر رفتار خریدار و فروشنده ملکی تاثیرگذاشته و منجر به ورود تقاضای سرمایه‌ای به بازار مسکن شده است. تحت تاثیر انتظارات تورمی شکل گرفته در جامعه، تقاضای سرمایه‌ای تشدید و نتیجه آن باعث جهش قیمت ملک شد به طوری‌که هم در سال ۹۸ و هم در سال ۹۹، روند رشد قیمت در بازار مسکن به گونه‌ای پیش رفت که تقاضای مصرفی به ناگزیر از بازار خارج شد. اکنون نیز که نشانه‌های کاهش ریسک غیراقتصادی در حال ظهور است یعنی نشست‌ها به صورت سریالی در حال برگزاری است یک برداشت مشخص از این عامل بیرونی، در بازار مسکن به وجود آمده است. تحقیقات انجام شده از واسطه‌های ملکی حاکی از آن است که جمعی از متقاضیان سرمایه‌ای که طی یک‌سال اخیر مصمم به سرمایه‌گذاری ملکی بودند، اکنون مردد شده‌اند، اگرچه این تردید به معنای آن نیست که به قطعیت و اطمینان برای کاهش قیمت رسیده‌اند و در عین حال این عدم قطعیت از جنس انتظار برای افزایش قیمت‌ها نیز نیست.  بر اساس گزارش‌ها، بخش زیادی از فعالان بازار مسکن اکنون این برداشت را دارند که در صورت تداوم نشست‌ها و دستیابی به نتیجه موردنظر ایران، احتمال آنکه قیمت مسکن از کانال صعودی خارج شود وجود دارد و به همین دلیل فعلا مردد هستند. جالب آنکه واسطه‌های ملکی عنوان می‌کنند اگرچه تعداد فروشنده‌ها زیاد نیست اما همین تعداد نیز پیش‌بینی می‌کنند اگر نشانه‌های کاهش ریسک غیراقتصادی روشن شود، شاهد افزایش عرضه فایل فروش خواهند بود در عین حال مطابق با پیش‌بینی واسطه‌ها ملکی در هفته‌های پیش رو شاهد رکود سنگین در معاملات مسکن خواهیم بود. البته این رکود و خواب سرمایه‌ها در این بازار این‌روزها نیز خبرساز است. هر چه که هست، بر اساس پیش‌بینی واسطه‌های ملکی، تاثیر به نتیجه رسیدن مذاکرات بر روند بازار مسکن به شکل تخلیه حباب قیمت خواهد بود؛ اتفاقی که فعلا خود را با در قالب خواب مسکن نشان داده است.

 وین و چهارراه‌استانبول 

نرخ دلار در صرافی‌های بانکی در اولین روز هفته در مقایسه با روز کاری پنجشنبه گذشته، با ۲۰۲ تومان کاهش به رقم ۲۳ هزار و ۳۵ تومان رسید و در آستانه ریزش به کانال ۲۲ هزار تومانی قرار گرفت. از سوی دیگر، قیمت فروش یورو نیز دیروز با کاهش ۱۰۷ تومانی نسبت به روز کاری پنجشنبه گذشته به رقم ۲۷ هزار و ۸۷۰ تومان رسید. همچنین قیمت خرید هر دلار ۲۲ هزار و ۵۷۹ تومان و نرخ خرید هر یورو نیز ۲۷ هزار و ۳۱۸ تومان بود. علاوه بر این، نرخ خرید دلار در بازار متشکل ارزی ۲۲ هزار و ۷۰۴ تومان و نرخ فروش آن ۲۲ هزار و ۹۳۱ تومان اعلام شد. همچنین نرخ یورو در این بازار ۲۷ هزار و ۴۰۰ تومان و نرخ فروش آن نیز ۲۷ هزار و ۶۷۴ تومان اعلام شد. بر اساس گزارش‌های رسیده، در سامانه سنا در روز معاملاتی گذشته (پنجشنبه) هر یورو به قیمت ۲۷ هزار و ۸۵۹ تومان و هر دلار ۲۳ هزار و ۱۶۲ تومان به فروش رسید. همچنین روز کاری گذشته (پنجشنه)در سامانه نیما، حواله یورو به قیمت ۲۷ هزار و ۴۶۱ تومان فروخته و حواله دلار بدون معامله بود. بر اساس گزارش‌ها، با توجه به تحولات سیاست خارجی و افزایش امیدواری به موفقیت مذاکرات وین، آزادسازی پول‌های بلوکه شده ایران در سایر کشورها و کاهش سفته‌بازی در بازار ارز، قیمت انواع ارز در هفته‌های اخیر روند کاهشی داشته است، حتی بر اساس گزارش‌های میدانی، سرمایه‌گذاران این‌روزها به دلیل عدم ثبات بازار ارز با توجه به احتمال از سرگیری توافق، دست از خرید برداشته و منتظر نتیجه مذاکرات هستند. این اتفاقات در حالی است که به گفته فعالان بازار، اگر خبر مذاکرات در وین بی‌نتیجه باشد، دلار با روند صعودی به کانال 25 هزار تومان حرکت می‌کند، این در حالی است که در صورت به نتیجه رسیدن این نشست، قیمت دلار به 24هزار و 500 تومان خواهد رسید. البته ناگفته نماند که طی هفته‌های گذشته و در آستانه نشست وین، دلار در بازار آزاد گار صعودی گرفته بود و میل زیادی به افزایش قیمت داشت. یک فعال بازار ارز درباره چشم‌انداز دلار در روزهای آینده گفت: «دلار در صورت نتیجه بخش بودن مذاکرات قطعا شروع به کاهش می‌کند، در صورتی که خبرهای خوبی از وین برسد، دلار به کمتر از 20 هزار تومان خواهد رسید». البته اظهارنظرها در این زمینه متفاوت است. یکی دیگر از فعالان بازار می‌گوید: «رشد نقدینگی و افزایش قیمت نهاده‌های صنعتی، باعث گرانی شدید در همه کالاها و خدمات شده، تحت چنین شرایطی به نظر می‌رسد که بانک می‌کزی در نظر دارد تا دلار را در محدوده 25هزار تومان نگه دارد، به فرض این‌که این اتفاق بیفتد و در رفتن فنر دلار، انفجار قیمت عجیبی خواهیم داشت».