نهج‌البلاغه؛ منبعی سرشار برای استخراج حقوق شهروندی
ولی‌الله شجاع پوریان (مدیرمسئول)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1644

تغییر رویکرد سارقان، از سرقت نرده پل‌های هوایی تا دریچه فاضلاب

افزایش «دله‌دزدی» از اموال عمومی

همدلی|  سرقت از اموال عمومی بیشتر شده است. گزارش‌ها از شهرهای مختلف نشان می‌دهد دریچه‌های فاضلاب در خیابان‌ها، مبلمان شهری، شیرآلات سرویس‌های بهداشتی در پارک‌ها، نرده‌های پل‌های هوایی و حتی تابلوهای راهنمایی‌ و رانندگی طعمه سارقان شده‌اند، طوری‌که در برخی موارد خسارت‌های میلیاردی به شهر وارد شده است.
مدتی قبل بود که انتشار تصاویری از یک پل هوایی عابر پیاده نزدیک ایستگاه مترو اتمسفر در اطراف کرج، نشان داد که بخشی از نرده‌های پل بریده شده و به‌سرقت رفته است. یا انتشار یک فیلم از نرده‌های به‌سرقت رفته یک پل عابر پیاده دیگر حوالی بزرگراه آزادگان در تهران نمونه‌ای از سرقت اموال عمومی بود. همچنین اواخر بهمن‌ماه ایرنا به‌نقل از شهرداری خرمشهر نوشت که «سارقان و افراد سودجو در تاریکی شب و خاموشی بلوارهای ساحلی بخشی از حفاظ و نرده‌های آهنی ساحل رودخانه کارون را سرقت کردند.»
اما این تلاش سارقان فقط به پل‌های عابر پیاده ختم نمی‌شود، حتی به‌نظر می‌رسد روش‌های ساده‌تری هم وجود داشته باشد، سرقت دریچه‌های فاضلاب در خیابان‌ها یکی از آن‌ها است. نیمه بهمن ماه بود که خبرگزاری صدا و سیما به‌نقل از مدیر روابط عمومی آب و فاضلاب شهرستان باوی در استان خوزستان نوشت که «دریچه‌های فاضلاب در چند وقت اخیر در  شهرهای  ملاثانی، ویس، شیبان و سایت مسکن مهر به سرقت رفته است. سرقت این دریچه‌های چدنی منهول فاضلاب موجب  ایجاد مشکلات در روند خدمت رسانی به شهروندان شده است.» 
همچنین چند روز قبل فرمانده نیروی انتظامی در شهرستان مراغه از دستگیری فردی با 8فقره سرقت دریچه‌های فاضلاب خبر داد. اما همیشه تعداد این سرقت‌ها تک رقمی نیست. آن‌طورکه سرهنگ ضرغام آذین، سرکلانتر دوم پلیس پیشگیری تهران بزرگ، بیستم بهمن‌ماه به ایرنا گفته: «یک متهم پس از دستگیری به کلانتری ستارخان منتقل و به بیش از ۸۰فقره سرقت دریچه‌های فاضلاب شهری اعتراف کرده است. تیمی از ماموران کلانتری ستارخان با هماهنگی‌های قضایی به‌مخفیگاه متهم اعزام و موفق شدند بیش از ۲تُن انواع دریچه‌های فاضلاب مسروقه از آن مکان کشف کنند.» در یک مورد دیگر هم فردی در نهاوند به‌جرم سرقت 30دریچه فاضلاب دستگیر شد. یا در لارستان استان فارس، گزارش‌های پلیس از دستگیری باند سرقت اموال عمومی خبر داد. در یک اتفاق عجیب‌تر اوایل بهمن، دیوار ضلع شرقی محدوده منطقه آزاد اروند آبادان به سرقت رفت. سارقان در این منطقه دیوار را تخریب و میلگرد‌ به‌کار رفته درون آن را به سرقت بردند. آن‌طورکه موعود شمخانی، معاون فنی و امورزیربنایی سازمان منطقه آزاد اروند به تسنیم گفته خسارت این اقدام سارقان بالغ بر 4میلیارد ریال برآورد شده است. چیزی نزدیک به‌همین مبلغ در کرمانشاه تجهیزات برقی به‌سرقت رفته و امیدعلی مراتی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کرمانشاه به ایرنا گفته «از ابتدای سال جاری تا پایان آذر و طبق جمع‌بندی‌های انجام شده ۶۰میلیارد ریال انواع سیم و تجهیزات برقی به سرقت رفته است.» البته تجهیزات راهداری و کشاورزی این استان هم مورد گزند سارقان قرار گرفته و هرکدام 6 و 7میلیارد از اول سال تا الان خسارت دیده‌اند. در بین موارد سرقت از اموال عمومی می‌شود سرقت تابلوهای راهنمایی و رانندگی را به این لیست اضافه کرد، همچنین سرقت مبلمان شهری و شیرآلات پارک‌ها نمونه‌های دیگر است که سبب شده خسارت‌های زیادی به شهرداری‌ها و ساکنان شهرها به‌عنوان صاحبان اصلی شهر وارد شود که برای جبران آن‌ها گاهی باید تا میلیاردها تومان هزینه شود. ضمن این‌که سرقت دریچه‌های فاضلاب سبب افزایش خطر سقوط به چاه فاضلاب شده یا که سرقت تابلوهای راهنمایی می‌تواند حوادث رانندگی را افزایش دهد. اما تکراری شدن این قبیل دزدی‌های خرد از اموال عمومی در شهرهای مختلف، درکنار خسارت‌های مالی که دارد حتما مورد توجه جامعه‌شناسان هم است. طوری‌که امان‌الله قرایی‌مقدم در گفت‌وگویی با روزنامه همدلی در تحلیل موارد عنوان شده بیان می‌کند: «ما در کشور سارق تولید کردیم.»
او ادامه می‌دهد: «وقتی برای افراد یک جامعه هدفی به‌وجود آمده است اما وسیله رسیدن به هدف وجود ندارد، یعنی شکاف عمیقی میان اهداف و وسیله رسیدن به آن‌ها ایجاد شده است، ورود آدم‌ها به آسیب‌های اجتماعی افزایش پیدا می‌کند. این آسیب‌ها می‌تواند اعتیاد، خودکشی یا سرقت باشد. امروز در کشور ما اهداف متعددی برای جوانان ایجاد شده است، آنها می‌بینند که فردی هم سن و سال خودشان دارای امکاناتی هست که خودشان از آن امکانات برخوردار نیستند. در نتیجه تحت تاثیر دیدن‌ها و مقایسه کردن‌ها و البته تلاش برای کوتاه کردن مسیر رسیدن به اهداف، گرفتار این قبیل آسیب‌ها می‌شوند، عدم پیش‌بینی از آینده سبب شده افراد به دام چنین رفتارهایی بیفتند.»
این جامعه‌شناس درباره افزایش سرقت از اموال عمومی بیان می‌کند: «به‌تعبیر پیتیریم سوروکین، جامعه‌شناس معروف، قرن 17 به بعد، شروع دوران حاکمیت مادیات است. من خودم نام چنین وضعیتی را شیء سروری گذاشته‌ام، یعنی همه فکر و ذهن افراد درباره نوع موبایل و ماشین و موارد این چنینی است، در چنین دورانی افراد مصلحت‌گرا می‌شوند و تنها به‌نفع فردی خودشان فکر می‌کنند، یا به‌تعبیری دیگر افراد خودمدار می‌شوند. این وضعیت در شهرها بیشتر خودش را نشان می‌دهد، چنین حالتی سبب شده خلاف‌کارها در شهر میان انبوه انسان‌ها گم شوند و پناه بگیرند، چون ترس از شناخته شدن ندارند بنابراین خودکنترلی و نظارت فردی و شخصی ضعیف می‌شود.»
قرایی‌مقدم با اشاره به نقش تاثیرگذار محیط عنوان می‌کند: «در این بین محیط بسیار تعیین کننده است، وقتی محیط مساعد می‌شود و همه امکان‌ها در اختیار افراد قرار می‌گیرد، یعنی نیروهای تولید یک جرم مانند فقر، اعتیاد و بیکاری در محیط دائم بازتولید می‌شود، و همان‌طور که گفتیم خودکنترلی کاهش پیدا کرده است، در نتیجه میزان جرم و در این مورد خاص سرقت افزایش پیدا می‌کند. وقتی نیروهای بازتولید جرم در جامعه زیاد شود، شما شاهد هستید که نیروهای کنترلی مانند پلیس و دادگاه و زندان برای کنترل یک جرمی مانند سرقت در جامعه جوابگو نیستند، بنابراین باید گفت جرم زاییده نابه‌سامانی جامعه است.»
این جامعه‌شناس در پایان تأکید می‌کند: «کاری که می‌شود انجام داد این است که شرایط محیطی را کنترل کرد. در جهانی که مادیات مشخصه اصلی آن است، وقتی شرایط محیطی مناسب نباشد بروز آسیب‌ها و جرائمی مانند سرقت اتفاق می‌افتد. آسیب‌های اجتماعی در جامعه ما افزایش پیدا کرده و بیکاری حتی در میان فارغ‌التحصیلان دانشگاه بالا رفته است، اما متاسفانه مسئولین نتوانستند شغل تولید کنند، بنابراین فقر و شکاف طبقاتی زیاده شده و به‌دنبال همه این‌ها، سرقت بالا می‌رود، تاجایی‌که باید گفت ما سارق تولید کردیم.»