تصمیم سختی که لزوماً امنیتی نیست
ولی‌الله شجاع پوریان (مدیرمسئول)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1572

گزارش همدلی از بازگشت ذخایر خونی کشور به حالت عادی

مردم گُل کاشتند

همدلی| ذخایر خون کشور به حالت عادی برگشت. حضور مردم در مراکز انتقال خون استان‌ها سبب شد نگرانی‌ها برای ذخایر بانک خون برطرف شود. با این وجود گروهی همچنان نگران روزهای سخت زمستان و کاهش مراجعه مردم برای اهدای خون هستند.
از روزی که ویروس کرونا شیوع پیدا کرد، حضور مردم در مراکز انتقال خون با روندی کاهشی مواجه شد. شاید چنین تصمیمی از طرف مردم طبیعی بود، نگرانی از مبتلا شدن به کووید19 آن‌ها را قانع می‌کرد کمتر در مراکز بهداشتی، درمانی و حتی مراکزی مانند انتقا خون حضور پیدا کنند. ادامه این روند سبب شد ذخایر بانک خون با تهدید روبه‌رو شود. طوری‌که برخی از استان‌ها اعلام کردند تنها برای دو الی سه روز ذخیره خون دارند. وضعیت چنان خطرناک شده بود که یونس عرب دبیر انجمن حمایت از بیماران مبتلا به تالاسمی به خبرگزاری‌ها گفت: «بعد از جنگ، این نخستین باری است که با این میزان از کمبود خون مواجه می‌شوند.» بیماران تالاسمی جز آن گروهی هستند که نیاز جدی به خون دارند. اما وضعیت موجود سبب شده بود اگر قرار بود دو یا سه واحد خون دریافت کنند تنها یک واحد خون به آن‌ها اختصاص داده می‌شد. طوری‌که بشیر حاجی‌بیگی، سخنگوی سازمان انتقال خون کشور گفته بود: «مصرف خون در کشور بالاست و در این میان بیشترین استان‌هایی که با کمبود ذخایر خونی مواجه شده‌اند، گیلان، مازندران، گلستان و استان‌های جنوبی مثل سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان هستند که یکی از دلایل این کمبودها، بالا بودن تعداد بیماران مبتلا به تالاسمی در این استان‌هاست.»
اما ذخایر بانک خون تهران هم در شرایط مساعدی قرار نداشت. طوری‌که محمدرضا مهدی‌زاده مدیرکل انتقال خون استان تهران به ایسنا گفته بود: «کاهش ۲۰ تا ۲۵درصدی ذخایر خونی باعث می‌شود تا در هفته‌های آینده برای تامین خون و فرآورده‌های خونی ۱۶۰بیمارستان استان تهران، با مشکل مواجه شویم. عمل‌های جراحی همچنان در حال انجام است، تصادفات اتفاق می‌افتد و گروهی از بیماران مثل افراد هموفیلی یا بیماران دیالیزی و تالاسمی و همچنین بیماران مبتلا به سرطان به خون نیاز دارند. میزان اهدای خون در استان تهران ۱۲۰۰واحد است. این میزان، خون مورد نیاز ۱۶۰بیمارستان را تامین می‌کند. حالا این میزان به ۸۰۰واحد کاهش پیدا کرده است. برای جلوگیری از بحران، از مراکز درمانی خواسته شده تا مصرف خون را مدیریت کنند و تنها عمل‌های جراحی اورژانسی را انجام دهند.»
با ادامه پیدا کردن چنین وضعیتی مراکز انتقال خون از مردم درخواست کمک کردند تا با یاری آن‌ها نگرانی‌ها از کاهش ذخایر خون کمتر شود. در یک مورد سازمان انتقال خون استان تهران در فراخوانی به مردم نوشت «آیا می‌دانستید هر واحد اهدای خون، جان 3 نفر را نجات می‌دهد؟ برای نجات جان انسان‌ها لازم نیست پزشک باشید. کافیست خون اهدا کنید. در انتظار اهدای عشق و ایثار شما در مراکز اهدای خون تهران هستیم.» در سایر استان‌ها هم چنین فراخوانی منتشر شد. از این‌جای کار به بعد بازیگر اصلی مردم بودند. آن‌ها از هر امکانی استفاده کردند تا یکدیگر را برای حضور در مراکز انتقال خون تشویق کنند. صفحات شخصی خود در فضای مجازی را پر کردند، از تشویق برای اهدای خون، آن‌ها به‌خوبی می‌دانستند لحظه بزنگاه فرا رسیده، تعدادی از هم‌وطنان‌شان نیاز به خون دارند و اگر کمک مردم نباشد شاید فاجعه‌ای اتفاق بیفتد. آن‌‌ها فارغ از ‌این‌که چه دیدگاه سیاسی و اجتماعی دارند، چگونه لباس می‌پوشند و به کدامیک از ارزش‌ها پایبند هستند به‌یکدیگر اعتماد کردند، خودشان را تشویق کردند و گفتند اگر ریا باشد اما در چنین وضعیتی واجب است، عکس‌های حضورشان در مراکز انتقال خون را به اشتراک گذاشتند. این زنجیره تبلیغ و تشویق به‌قدری سریع و کامل بود که مراکز انتقال خون مملو از حضور مردم شد. طوری‌که محمدرضا مهدی‌زاده مدیرکل انتقال خون استان تهران به ایرنا گفت: «بعد از اطلاع‌رسانی در چهارشنبه هفته گذشته و ضمن درخواست از مردم برای اهدای خون، استقبال خوبی انجام شد و در حال حاضر ذخایر خون در استان تهران به حالت عادی برگشته است.» در سایر استان‌ها همین حضور مردم تکرار شد. گزارش‌ها نشان می‌دهد ذخایر خونی در استان‌ها یک‌به‌یک درحال تامین شدن است و باید گفت مردم با استفاده از فضای مجازی و ظرفیت اعتماد به‌یکدیگر گُل کاشتند. اگرچه رعایت پروتکل‌های بهداشتی و کمبود برخی امکانات سبب شد مردم در برخی مراکز انتقال خون صف‌های طولانی تشکیل دهند که نارضایتی‌هایی هم ایجاد کرد، اما نتیجه کار به‌قدری خوشحال کننده بود که می‌شود این کاستی را فراموش کرد. با این وجود همچنان یک نگرانی دیگر وجود دارد. اگرچه حضور حداکثری مردم در مراکز انتقال خون سبب تامین شدن ذخایر خونی شد؛ اما نکته مهم این است که هر مرد به‌طور میانگین هر سه ماه و هر زن هر چهار ماه می‌تواند خون اهدا کند. اگر همه مردم اصرار داشته باشند در وضعیت امروز این اقدام ارزشمند را انجام دهند ممکن است برای روزهای آینده مخصوصاً با شروع فصل زمستان از تعداد افرادی که همچنان شرایط اهدا دارند کاسته شود. این همان هشداری است که حالا برخی از متخصصین از مردم درخواست کردند که با برنامه‌ریزی به مراکز انتقال خون مراجعه کنند.
دراین‌باره بشیر حاجی‌بیگی سخنگوی سازمان انتقال خون ضمن تقدیر از داوطلبان اهدا که در سخت‌ترین روزهای بحران کرونا به این مراکز مراجعه کردند به ایسنا گفت که : «هر اهدا کننده خون پس از اهدا دست کم تا سه ماه بعد امکان اهدای خون نخواهد داشت و این موجب می‌شود که در ماه‌های بعد که پیش‌بینی می‌شود روزهای سخت‌تری از نظر شیوع کرونا نیز باشد با مشکل کمبود اهداکننده خون مواجه شویم. فرآورده‌های خون اهدایی مانند پلاکت تنها سه روز قابلیت نگهداری در کیسه‌های خون را دارد و اهداکنندگان گرامی خون ضروری است همواره متناسب با میزان مصرف روزانه بیمارستان‌ها با سازمان انتقال خون ایران همراه باشند.» وی با بیان ‌این‌که «بهترین محل برای ذخیره خون و فرآورده‌های آن در رگ‌های مردم است نه درون کیسه‌های خونگیری و یخچال‌های سازمان انتقال خون»، اظهار کرد: «امروز اهدای خون هیجانی جای خود را به تصمیم آگاهانه و اهدای خون مسئولانه داده است.» با این وجود انتظار می‌رود مردم با مراجعه تدریجی به مراکز انتقال خون نگرانی‌ها را برای روزهای سخت زمستانی کاهش دهند؛ روزهایی که ممکن است بیمارستان‌ها یک‌بار دیگر با کاهش ذخایر خون روبه‌رو شوند اما این‌بار تعداد زیادی از مردم شرایط اهدای خون نداشته باشند.