برخی مسئولان وتلاش برای ایجاد نارضایتی
فضل الله یاری (سردبیر)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

2027
جهت اشتراک در روزنامه همدلی ایمیل خود را ثبت فرمائید


مواضع «وحدت‌آفرین» سفر ظریف به پاکستان

حسنعلی ذکریایی ( کارشناس روابط بین‌الملل )
پاکستان که به علت ژئوپولیتیک بودن آن «رشد تروریسم» و «افراطی‌گرایی با ماهیت ایدئولوژیک»، وجه مشخصه تحولات آن است؛ جایگاه بس مهم در تحولات منطقه و فرامنطقه‌‌ای دارد. لذا، سفر محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان به پاکستان، در این دوره بسیار مهم و حساس، منجر به همگرایی بیش از پیش، تهران-‌‌اسلام‌‌آباد و همچنین زمینه‌ساز صلح و ثبات منطقه‌ای می‌شود؛ چراکه مواضع دو کشور علیه سازش با تل‌آویو بسیار هوشیارانه است. بنابراین، توسعه روابط همه‌جانبه و شناخت محیط پیرامونی و درك متغیرهاي فرهنگی و سیاسی پاکستان به عنوان یک شناسه ژئوپولیتیکی برای یافتن آسیب‌های احتمالی و تاثیر آن بر منطقه و ایران اسلامی بسیار لازم و ضروری به نظر می‌رسد. پاکستان کشوری است که با هر دولتی که سر کار آمده، به علت پیوندهای عمیق فرهنگی؛ رابطه استراتژیک، حسنه و بسیار برادرانه و دوستانه‌‌ای تاکنون با آن داشته‌ایم. «عمران‌خان»، نخست‌وزیر پاکستان با سخنان شریعتی زادروز اقبال لاهوری؛ ستاره درخشان شرق را گرامی می‌دارد و «ظریف» پیش از سفرش به اسلام‌آباد، اقبال لاهوری را «پیوند دهنده دو ملت» و «مروج خستگی‌ناپذیر اتحاد مسلمانان» می‌نامند. «شاه‌محمود قریشی» وزیر امور خارجه پاکستان نیز در پیام توئیتری با خطاب کردن همتای ایرانی خود؛ مواضع ظریف را «وحدت آفرین» عنوان می‌کند.
سفر ظریف به پاکستان در این روزها و در این موقعیت حساس، نشان از «دیپلماسی متوازن» با همسایه ویژه جمهوری اسلامی ایران و تبلور«اول همسایگان» است. در این راهبرد، دو اصل بیشتر نمایان می‌شود. نخست این که همسایگان ما به دشمنان نزدیک نشوند و دوم این که با ایران می‌توانند به عنوان همسایه، ارتباط نزدیک‌تری برقرار کنند. حال اگر، این ثبات و پایداری در ارتباط با همسایگان‌مان با درون‌مایه دینی و انقلابی باشد، اهمیت دوچندانی خواهد یافت؛ زیرا، نگاه راهبردی ما دراصل سیاست همسایگی، بر دو محورانقلاب اسلامی که برگرفته از دین مبین اسلام ودومی، حوزه تمدنی و دولت - ملت‌ها استوار است. از آنجایی که مردم این کشور خواهان حضور پر رنگ و مستقل در معادلات منطقه‌‌ای و بین‌المللی هستند، «عمران‌خان»، نخست‌وزیر پاکستان با شعار «پاکستانی جدید» پا به عرصه انتخابات 2018 نهاد و سیاست خارجی دولت خود را در عرصه بین‌الملل، بر آن استواره کرد. او در یک چرخش سیاسی و در یک راهبرد چالش برانگیز از یک سو، به دنبال خروج از مشکلات فرقه‌اي و قومی، اقتصاد ورشکسته، ضعف در نهادهاي دموکراسی و از سوی دیگر، پایان دادن به حمایت از گروه‌هاي تروریستی و عدم رابطه با رژیم صهیونیستی و از همه مهم‌تر حضور فعال در مجامع و بلوک‌های منطقه‌‌ای در راستای تامین خواست و تامین نیازهای مردم پاکستان است. عمران‌خان در یک نطق تلویزیونی به مردم پاکستان وعده «پاکستانی نو» داد. اگرچه اثرات فشارهاي خارجي و چانه‌زني برخی عوامل دست‌نشانده خارجی تحت پوشش رهبران جریان‌هاي سياسي داخلي را نمی‌توان نادیده گرفت، اما عمران‌خان تلاش مي‌کند تا جايگاه پاکستان را در بازي‌هاي استراتژيک منطقه‌‌ای بالا ببرد. لذا، یکی از چرخش‌های سیاسی همزمان او، توسعه روابط خود با جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشور همسایه با نظرداشت پرهیز از واردن شدن هر گونه صدمه به روابط خود با عربستان سعودی است. عمران‌خان معتقد است که ایران به هیچ وجه در پی تنش با پاکستان نبوده و نخواهد بود و بیشتر از برخی کشورها، شایسته برقراري روابط مستحکم‌تر حتی در سطوح راهبردي است. عمران‌خان در مصاحبه با شبکه خبری «ARY» پاکستان با اشاره به سیاست خارجی دولت خود، طی دو سال گذشته، می‌گوید که روابط ما با ایران در مقایسه با گذشته در سطح بسیار خوبی قرار دارد و توسعه بیشتر این مناسبات، ضروری است. این تصمیم سیاسی عمران‌خان به هیچ وجه به مذاق دولت‌مردان عربستان سعودی خوش نیامده است. نارضایتی و نگرانی سعودی‌ها به دلیل از دست دادن نفوذ خود در پاکستان باعث شده تا آنها سیاست تطمیع یا «چک سفید» را در این کشور دنبال کنند. نرخ بیش از 13درصدی بیکاری در پاکستان، اشتغال حدود دو میلیون نیروی کار پاکستانی در عربستان که سالانه نزدیک به چهار میلیارد دلار وارد این کشور می‌کنند، تأمین نیازهای مالی پاکستان، دریافت نفت ارزان از عربستان و همچنین همکاری اسلام‌آباد و ریاض در قالب بسته جامع 10میلیارد دلاری می‌تواند ازجمله ابزارهای سیاست تطمیع آل‌سعود بر اسلام‌آباد به منظور قرار دادن پاکستان در مدار سیاست‌های خود باشد. در همین راستا، پس از رسیدن عمران‌خان به سمت نخست‌وزیری، خالد بن عبدالله آل سعود، شاهزاده سعودی در توئیترش مدعی شد که عمران‌خان از «مهره‌های ایران» است. به همین دلیل است که سفیر عربستان سعودی در اسلام‌آباد نخستین سفیری بود که با عمران‌خان ملاقات کرد. یا بن سلمان ولیعهد عربستان نیز در فاصله کمتر از یک ماه، سه مرتبه با عمران‌خان تماس گرفت و برای سفر به ریاض از او دعوت به عمل آورد. بنابراین، عربستان سعودی را می‌توان بزرگ‌ترین بازنده در خاورمیانه نامید؛ کشوری که محبوبیت‌اش را حتی در کشورهایی که ایدئولوژی و سرمایه‌اش به عنوان مرکب قدرت به شمار می‌رود، روزبه‌روز در حال از دست دادن است. از سوی دیگر، اتحاد عبری-عربی-غربی تلاش می‌کنند تا با تیره کردن مرز هویتی میان جریانات اسلام‌گرا در منطقه خاورمیانه، عمران‌خان را ادامه طیف افراط‌گرایان طالبان معرفی کنند تا مانع چرخش نگاه سیاسی او به سمت شکل دادن به یک اتحاد قوی‌تر یعنی با چین و ایران، شود. همچنین، تلاش می‌کنند تا عمران‌خان در پی ایجاد تحول اساسی در توسعه روابط پاکستان با ایران و ترکیه نیز نگردد. چرا که پاکستان در مقابل ایران نخواهد ایستاد و اسلام‌آباد می‌تواند از ظرفیت‌های اقتصادی و امنیتی دو کشور ایران و ترکیه برخلاف خواست اتحاد عبری-عربی-غربی بهره‌ها ببرد.