روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
25 خرداد 1398  |  ورزش  |  کد خبر: 62600
0
0
تجاوز به حریم خصوصی افراد؛ چرا و چگونه؟
همدلی| حمیدرضا حکمت: امروزه اکثر قریب به اتفاق آحاد جامعه به دلایل بسیار که عمدتا ریشه در عوامل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی دارد علاقه‌مند به کنجکاوی و جستجو در حریم خصوصی افراد خصوصا هنرمندان هستند. اما این خصیصه امروزه بدان علت بیش از پیش رواج یافته که هر فردی می‌داند دیگران آن‎گونه که می‌نمایاند نیستند، لذا دوست دارد ببیند که پشت صحنه زندگی دیگران به چه شکل است. در کل، جامعه ایران بنا به گذشته تاریخی خود، بسیار حرص و طمع جست‌وجوگری دارد و به قول معروف می‌خواهد در زندگی دیگران سرک بکشد؛ موضوعی که بیشتر به فرسایش و زوال سرمایه اجتماعی کشورمان باز می‌گردد. عوامل مهم در سرمایه اجتماعی، شفافیت، اعتماد و پویایی در روابط است. طبیعتا هر چقدر میزان شفافیت اجتماعی کم باشد، اعتماد کمتر و روابط اجتماعی نیز ناپویاتر می‌گردد. در این میان، فرسایش سرمایه اجتماعی به این معناست که شفافیت‌ جامعه ما کم است. کشورهایی که دارای سرمایه اجتماعی بیشتری هستند، همه چیزشان شفاف است و بین جلوی صحنه و پشت صحنه زندگی‌شان خیلی تفاوتی وجود ندارد.
متاسفانه در جوامعی که سرمایه اجتماعی فرسوده شده است، ظاهر و باطن زندگی افراد بسیار متفاوت است و در نتیجه اعتماد عمومی کاهش پیدا می‌کند. در این میان، افراد به آنچه خلاف واقع است تظاهر می‌کنند و ولع کاوش در زندگی خصوصی خود را بیش از پیش افزایش می‌دهند، حال اگر فرد مورد نظر، سلبریتی یا فلان مسئول خاص باشد بنا به نظرگاهی که از پیش در اذهان مردم وجود داشته باشد این عطش دسترسی به اطلاعات و آگاهی از زندگی خصوصی فرد بیش از پیش افزایش می‌یاید.
اما امروزه با گسترش و پیشرفت تکنولوژی که به سرعت در جامعه ما نیز در قالب تلفن همراه و ابزارهای اینترنتی متنوع رواج یافته است، اطلاع از زندگی دیگران که این بار راحت‌تر و فزاینده‌تر رشد کرده بسیار ساده‌تر و در میان مردم بیشتر باب شده است. باید دقت کرد که همین تظاهر که دامان شخصیتی بسیاری از ما را گرفته است خود سبب می‌شود عده‌ای فاصله اجتماعی و طبقاتی بسیاری میان خود و آحاد جامعه ایجاد نمایند و ولع دیگران را برای اطلاع از حریم خوصی خود برانگیزند و حتی در موارد بسیار، با دخالت و بر هم زدن آن حریم خصوصی، فرد، خانواده و طرفداران آن را نیز از اقدام خود متاثر سازند.
شایعات از جمله عواملی است که به ایجاد حس کنجکاوی اجتماعی دامن می‌زنند و حتی در موارد بسیار افراطی، موجب ایجاد نگاه انتقام‌جویانه در جامعه می‌گردند. در ظر داشته باشیم در جامعه‌ای که فاصله طبقانی و شکاف اجتماعی بسیار باشد، میزان تعهد اجتماعی و میزان وفاداری به نظام های ارزشی و جاری و هنجارهای اجتماعی نیز کمتر می‌شود و زمینه برای دخالت مردم در حریم خصوصی یکدیگر بیشتر می‌گردد.
متاسفانه امروز و در شرایط حاضر اجتماعی و فرهنگی، بیم آن می‌رود که بی‌اخلاقی‌های فعلی در نبود سازوکارهای مدبرانه، بیش از پیش در آینده تجلی و تداوم پیدا کند. متاسفانه در این میان هم متولی امر که سکان‌داران عرصه فرهنگی و اجتماعی جامعه هستند نیز نه تنها اقدامی در بهبود امور صورت نمی‌دهند که تشدید بحران‌های اقتصادی که به واقع زمینه‌ساز معضلات فرهنگی و اجتماعی است عرصه را بر اخلاقیات تنگ می‌سازد. در این میان مسئولان مکلف‌اند با کاهش نابرابری‌ها، چه جنسیتی، چه قومی و چه اجتماعی تلاش نمایند در یک شرایط عاقلانه اجتماعی، قشر متوسط جامعه را افزایش دهند تا فاصله طبقاتی بیش از پیش کاهش یابد.
قطعا هر چه بیشتر قشر اجتماعی متوسط جامعه گسترش یابد اقشار پایین و بالای جامعه به همان میزان کوچک‌تر می‌گردند و علاوه بر افزایش میزان تعهد اجتماعی، وفادارای به اخلاق اجتماعی نیز بیشتر می‌گردد. در این میان، بر خلاف نظرات برخی که روش کنترلی همچون ورود پلیس فتا به این حوزه‌ها را خواستارند، باید دانست این راه کنترل به هیچ وجه پاسخ‌گو نخواهد بود، چه که تعداد پرونده‌های تجاوز به حریم خصوصی نشان از عدم تاثیر سیاست یاد شده دارد. اما باید دقت داشت که تجاوز به حریم خصوصی افراد عمدتا در کشورهای توسعه یافته و دارای سرمایه اجتماعی از جنس افقی، جوامعی که به گروه‌های مدنی اعتماد و باور بسیاری وجود دارد کمتر رخ می‌دهد. به علاوه، وجود امنیت اجتماعی مانع رخداد چنین جرایمی است، چرا که افراد ترسی از مطرح شدن پشت صحنه زندگی‌شان جلوی دیدگان مردم جامعه ندارند. در جوامع سنتی‌تر نیز ضریب انجام این دست تخلفات بسیار اندک است. اما در جوامع پیرامونی، جهان سومی و در حال گذر که سرمایه اجتماعی‌شان عمودی است، میزان ارتکاب این دست جرایم بسیار بالاست، لذا همانطور که اشاره شد مردم در زندگی درونی و بیرونی خود شفاف نیستند و همواره دست به تظاهر می‌زنند. با این وجود، استفاده از عناوینی مانند کنجکاوی نمی‌تواند توجیه مناسبی برای ورود به حریم خصوصی زندگی دیگران باشد. باید بدانیم که این بی‌اخلاقی ها هرچند ریشه در رفتارهای فضای واقعی اجتماعی ما نیز دارند اما زمانی که در فضای مجازی بروز می‌کنند، در سرعت و ابعاد شبکه، رشد و دامنه اثر بیشتری می‌یابند. این بدان معناست که فضای مجازی به همان اندازه که زمینه توسعه خدمات و دسترسی‌های مفید را تسهیل می‌کند و آن را سرعت می‌بخشد، در توسعه بی‌اخلاقی و اثرات آن نیز همین عملکرد را خواهد داشت.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه