روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
07 خرداد 1396  |  سیاست  |  کد خبر: 31661
0
0
تقی آزاد ارمکی: جامعه ایران در حوزه سیاسی، پوپولیسم‌محور است
همدلی| نتیجه انتخابات 96، کمی شگفت‌انگیز بود. انتخاباتی نفسگیر که با پروپاگاندای تبلیغات طرفین، فضایی غبارآلود به خود گرفته بود. بازار اما بازار وعده‌ها بود. یکی می‌گفت یارانه را سه برابر می‌کنیم، آن یکی دیگر می‌گفت سالانه یک میلیون مسکن می‌سازیم. یکی دیگر هم می‌گفت طرف مقابل، خشونت محض است و با آنها، ایران وارد یک نزاع بین‌المللی می‌شویم. به نظر می‌رسد همه این وعده‌ها، رنگی پوپولیستی به خود داشته‌اند. گرچه فضا، فضای انتخابات بوده و سردادن وعده‌های بی‌شمار، خیلی غیرطبیعی نیست که پوپولیست‌ها، عنان آرا را به خود بگیرند. حال، با این وضعیت، آیا می‌توان گفت ایران، جامعه پوپولیستی است؟ یا اگر تقلیل‌گرایانه نگاه کنیم، بگوییم ایران، کشوری پوپولیست‌ساز است؟ تقی آزادارمکی، جامعه‌شناس سیاسی در گفت‌وگویی که با ایرنا داشته به این سوالات می‌پردازد. در ادامه بخش‌هایی از این گفت و گو را می‌خوانید.
با بحث انتخابات حداکثری رویکردهای پوپولیستی می‌آیند
تقی آزاد ارمکی می‌گوید: منطق ظهور پوپولیسم در ایران بر این نیست که اینکه مردم ما پوپولیست باشند. بلکه منطق آن محدودیت دوره انتخابات و نبودن فرصت برای گفت‌وگوهای جدی است. زمانی که بحث انتخابات حداکثری به میان می‌آید، خواه‌ناخواه، رویکردهای پوپولیستی نیز به میان می‌آیند. این پوپولیسمی که به وجود می‌آید به واسطه گروه‌هایی است که در پی آرای حد وسط یا جمعیت خاکستری هستند. مثلا شعار پوپولیستی که می‌گوید ما جامعه را از همه محدودیت‌ها به دور می‌کنیم یا می‌خواهد فقر را از بین ببرد یا گروهی که شعار می‌دهند که سالی یک میلیون شغل ایجاد می‌کنند. این چیزی نیست جز پوپولیسم و دعوت از عامه مردم برای ایجاد هیجان و دادن رای. نتیجه‌ای که از این مباحث می‌گیرم این است که ما وارد دوره‌ای از انتخابات شدیم که پوپولیست‌ها آمدند و پوپولیسم به طور جدی اثرگذار شد.
روحانی اگر شعار نمی‌داد رای نمی‌آورد
این استاد دانشگاه ادامه می‌دهد: وقتی در انتخابات شعارهای پوپولیستی و استفاده از لمپن‌ها برای کسب آرای مردم بیشتر می‌شود، دیگر رقبا نیز به ناچار متوسل به چنین رویکردی می‌شوند. چنانکه در انتخابات اخیر شاهد بودیم که آقای روحانی هم در مقابل شعارهای پوپولیستی مجبور شد که پوپولیستی عمل کند و خیلی بلند، هیجانی و بسیار کلی سخن بگوید. از این‌رو همه کسانی که درباره دولت داوری می‌کنند، می‌گویند که دولت کار سختی در پیش دارد، زیرا حسن روحانی هم شعارهایی داده است که چاره‌ای نداشت و اگر نمی‌داد رای اکثریت را کسب نمی‌کرد.
پوپولیست‌های ایرانی نمی‌دانند که چه بلایی سر جامعه می‌آورند
این جامعه‌شناس معتقد است: فارغ از فضای انتخابات در عرصه‌های دیگری نیز می‌بینیم که سیاستمداران به پوپولیسم روی می‌آورند و در مواردی نیز از به اصطلاح لمپن‌ها استفاده می‌کنند. مثلا در موسیقی می‌بینیم کسانی که موسیقی را نفی می‌کردند، برای رای‌آوری بیشتر دست به دامان بدترین نوع موسیقی می‌شوند. تا دیروز موسیقی با لهو و لعب تعبیر می‌شد، اما یکباره می‌بینیم که اوضاع تغییر می‌کند. پوپولیست‌های ایرانی نمی‌دانند که چه بلایی سر جامعه می‌آورند و کارهای آنها چه برآیندی در سطح جامعه دارد.
جامعه ما در حوزه سیاسی، غیرعقلانی و پوپولیست است
به اعتقاد این جامعه‌شناس، جامعه ما در حوزه سیاسی، غیرعقلانی و پوپولیست است. با گذری به گذشته می‌بینیم کسانی با دیدگاه‌های پوپولیستی وارد عرصه سیاسی و رقابت‌های انتخاباتی ریاست جمهوری می‌شوند و رای نیز می‌آورند، اما در دوره‌ای دیگر، جامعه، آنها را پس می‌زند. در واقع این افراد قربانی رویکرد پوپولیستی خود می‌شوند. او در بخش دیگری می‌گوید: من کاملا مخالف پوپولیستی بودن جامعه ایران هستم. جامعه ایرانی منفعل نیست، احساساتی نیست. پوپولیسم به بازیگران سیاسی در جامعه بر می‌گردد نه مردم.
جهان مدرن جهانی کاملا عقلانی نیست
آزاد ارمکی معتفد است: پوپولیسم در دوران مدرن، ظهور می‌یابد. نباید این گونه بیندیشیم که جهان مدرن جهانی کاملا عقلانی است. جهان مدرن حتی زمانی که خیلی قوی هم می‌شود از درون آن پوپولیسم و پدیده‌هایی همچون فاشیسم ظهور می‌کند. در ایران هم این احتمال هست. چون در ایران هم این‌طور نیست که ما چون سنتی هستیم و جوامع دیگر مدرن؛ پس در ایران پوپولیسم وجود دارد. در ایران هم ما بازی سیاسی به صورت مدرن صورت می‌گیرد.
این استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال که آیا جامعه ایران از پوپولیسم فاصله گرفته است؟ می‌گوید: چنین تفسیری درست نیست، زیرا رای مردم ایران، منطق دیگری دارد. مردم با رای خود گفتند که ما نمی‌خواهیم وارد جنگ شویم و خواهان صلح هستیم. در واقع صلح انتظار آنان از صلح یک خواسته پوپولیستی است. می‌خواهند رادیکالانه در زمان کوتاهی از رادیکالیسم عبور کنند. در اینجا نیز همچنان پوپولیسم وجود دارد. جمعیتی که روز آخر وارد صحنه انتخابات می‌شود و رای می‌دهد، رای نه دارد و رای آنان ایجابی نیست.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه