روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
23 دی 1395  |  بین الملل  |  کد خبر: 25182
0
0
جوانب متعدد افکار فروید
علی درخشنده - اخیراً اشتباهات بسیاری در خصوص فروید و نظریات او به‌وجود آمده است، به ویژه در برخی از سخنرانی‌ها متاسفانه نظریات فروید را کاملاً جنسی می انگارند که این خود بسیار بحث برانگیز است.
فروید مانند بسیاری دیگر از نظریه پردازان در حوزه روان که در دهه‌های مختلف نظریات خود را در خصوص این علم مطرح کردند او نیز صاحب نظریه روانکاوی است که این نظریه در جایگاه خود دارای منزلت ویژه ایست. نظریات او پس از گذشت از بستر زمان به صورت اصل پذیرفته شد و زیر سایه روانکاوی برای مطالعه‌کنندگان نظریاتش متحیر کننده بود.زیرا این نظریات در مرحله فرضیات مراحل تحقق خود را ، با تفکر و تعقل و ژرف نگری فردی به اثبات نظریه
رساند.
کاووش در ضمیر ناخودآگاه و نگرش عمقی به مسائل روان نیاز به تمرکز و پویایی روانکاو دارد. امروزه هیچ روانشناسی نیست که از اشتباهات لفظی، رموز و مظاهر ذکر در زندگی روانی ،ز بان رمزی رویاها، انگیزه‌های ناآگاه ، جنون خود بزرگ بینی، سرکوبی و منع باطنی امیال و رفتارهای دفاعی یا تعارض آمیز سخن نگوید.
هزاران سال بود که آدمی از امور فوق طبیعی در جهت توضیح اصل و منشا رفتار خود سود می‌جست . فروید این باورها راواژگون کرد.او با بینش خود در مورد ضمیر ناآگاه و به مدد ابزار و وسایلی علمی که در اختیار داشت، ما را واجد زبانی ساخت تا بتوانیم ساحت ناشناخته ذهن آدمی را مورد کندوکاو قرارداده و به درک عقلانی ماهیت او نائل آییم.
در ادامه کتابی موسوم به «جک و لطیفه گویی و رابطه آن با ضمیر ناخودآگاه» را معرفی می کنم که برای تصحیح سوء درک عزیزانی که فروید را صرفاً جنسی می دانند ثمر بخش است.
جک و لطیفه گویی ثمره نهایی پژوهش‌ها و کند و کاوهایی است که او در باب چنین تقارن‌ها و مشابهت‌هایی میان جک و لطیفه از یک‌سو و رویا و رویا بینی از سوی دیگر به عمل
آورد.
طبق اظهار نظر یکی از دوستان فروید ویلهلم فلیس پس از قرائت نمونه‌های چاپی کتاب تعبیر رویا، به فروید گفت: «که بسیاری از رویاهایی که در کتاب ثبت افتاده‌اند ، مملو از جک و بازی با واژگان و کلمات می‌باشند ».چنین اظهاری از سوی فلیس هم با علاقه خود فروید نسبت به روانشناسی جک و لطیفه و آنچه در این‌ها مایه خنده می‌شود مطابقت داشت و هم با این مشاهده خود او که شوخی و لطیفه‌گویی نیز مکانیسم‌ها و ترفندهایی را مورد استفاده قرار می‌دهند مشابه با آنچه او در پدیدار رویا و رویابینی به شناسایی آنها نائل آمده بود، مکانیسم‌هایی نظیر ادغام و جابجایی .
استدلال فروید این بود که بعضی از جک‌ها و لطیفه‌ها از حیث دادن مجال و میدان به محتویات و موادی از ضمیرناآگاه که از لحاظ اجتماعی و شخصی غیر قابل قبول هستند برای تظاهر در پوششی تحریف‌آمیز در ضمیر آگاه، غایت مشابهی را هم چون بعضی از رویاها طی می‌کنند. فروید جک‌ها و لطیفه‌ها را به دو دسته تقسیم
می‌کند.
یک دسته جک‌های «معصومانه» که براساس بازی با واژگان و مهارت‌های زبانی متکی هستند.این دسته از جک‌ها جهت استتار محتویات پنهانی خود به تحریف و پوشش ناچیزی متوسل می‌شوند و فروید در این مقطع به آشکاری بر این تصور بود که یک این چنین جک‌ها و لطیفه‌هایی هیچ چیزی برای گفتن در مورد ضمیر ناآگاه ندارند، ولو آن که در تقریرات بعدی‌اش این نظر خود را تغییر داد و بر آن شد، جک­ها و لطیفه‌های معصومانه نیز چندان که به نظر می‌رسد معصومانه
نیستند.
دسته دیگر جک‌ها و لطفیه‌های«مغرضانه» هستند.که پرخاشگری و لیبیدو را ملبس به پوشش‌های تحریف‌آمیز کرده در هیات جک و لطیفه ارائه می‌دهند.این دسته از جک‌ها از طریق راه‌ها و مسیرهای پیچ در پیچ تو در تویی که به خود می‌گیرند ، علی‌رغم موانع و محذوراتی که آداب و رسوم اجتماعی و یا معتقدات خود فرد در مسیر ارضای غریزی قرار می‌دهند ، به ابراز و اظهار آن قائل می‌شوند.انرژی و نیرویی که صرف حذف و سانسور امیال یا آرزوهای ممنوع شده می‌گردد، در خنده تخلیه می‌شود . آن‌چه این دسته را این چنین دلپذیر می‌سازد . همین گریز از سانسور و ابراز افکار ممنوع شده
است.
جک و لطیفه‌گویی و رابطه آن با ضمیرناآگاه به هیچ وجه در زمره ساده‌فهم‌ترین آثار فروید قرار نمی‌گیرد . جک و لطیفه در ترجمه از یک زبان به زبانی دیگر و یا در گذر زمان لطف و مزه خود را از دست می‌دهد و از سوی دیگر تجزیه و تحلیل‌هایی که در مورد ماهیت خود شوخ طبعی صورت می‌گیرند، اکثراً فاقد جذابیت لازم هستند.در این کتاب همانند کتاب ( علل اعمال نا به هنگام در زندگی روزمره ) علاقه فروید را به‌کاربست بینش‌ها و شیوه‌های روانکاوی نه تنها در مورد عوارض نورتیک و معالجه افراد بیمار بلکه در جهت خلق دیدگاهی جامع و کامل در باب ذهن آدمی نشان می‌دهد.
و در آخر فروید نقشه‌ای به دست داد تا بتوانیم دنیای روانی خود را در نوردیم . خود او برآن است که مطالعه مکانیسم دفع امیال repressionدر حالت مرضی آن روانکاوی را قادر ساخت تا مفهوم ضمیر ناآگاه را باز جدی‌تر تلقی کند تا نشان دهد که احساسات، افکار ، ترس‌ها و اعمالی که از خلال خواب و رویا، شوخی و لطیفه‌گویی ،اشتباهات لفظی ،اعمال سهوی و سایر کردارها تظاهر پیدا می‌کنند ،پیچیده‌تر و نیز مجذوب کننده‌تر از آن هستند که در ظاهر به نظر می‌رسند . وی با به دست دادن راه و روشی برای کاووش در نفس آدمی توانست طریقی قاطع در جهت تقلیل رنج و الم ما فراهم آورد.
‏Peace_adr@yahoo.com
اخبار مرتبط
دیدگاه کاربران

ارسال دیدگاه
نام :    ایمیل : 

عکس خوانده نمی شود کد امنیتی :      
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه