روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
03 آبان 1395  |  ورزش  |  کد خبر: 20789
0
0
حق همچون مسیر و مقصد
دکتر محمدعلی نویدی - بحث از کاشفیت حق و حق عقل در کشف حقایق یکی از عناصر و ارکان متن زندگی انسان می‌باشد. حق هم راه است و هم هدف، حقیقت هم مسیر است و هم مقصد و مقصود.
این بحث یک موضوع نگرشی و بینشی و کنشی است، زیرا حق همچون مسیر و مقصد، منطبق با واقعیات زندگی و مناسب و موافق با قواعد عالم هستی و زیستی است.
ویژگی مهم این نگرش، سیالیت و انعطاف‌پذیری و صیرورت در عین ثبات می‌باشد، خصلتی که جهان واقعی و عینی واجد آن است، عقل در این غوغا و هیاهوی زندگی و امور روزمره، در جست‌و‌جوی حق و حقیقت زندگی است، تا مسیر زندگی را به درستی دریابد و در جهت مقصد خیر و نیک و نافع، آدمی را کمک‌رسان باشد.
اساس و بنیان این طرز تفکر و نگرش، در ذومراتب بودن حق است. امر حق، یک واقعیت و حقیقت دارای درجات و مراتب است، هر مرحله و مرتبه‌ای از حق در حد و حدود خود از واقعیت و عینیت و اثر و خیریت بهره‌مند می‌باشد. بدین‌سان به همان میزان در زندگی و کارهای آدمی دخیل و موثر است، تفاوت مراحل حق و مراتب آن در شدت و ضعف آن است.
یعنی حق مدرج و درجه‌بندی دارد، مثلا تعلم و درس آموزی، دارای مراحل و مراتب است. هر درسی و هر کلاسی در حد و سطح خود لازم و ضروری است، یعنی حق است و اگر مورد ملاحظه و توجه و دقت قرار نگیرد، مراحل و پله‌های بعدی دچار آسیب و آفت
می‌شوند.
مراحل پایین این فرایند، بسیط و ساده است لیکن به اندازه پیشرفت و اندوخت تجربه و دانش و اندیشه و تعلیم، مرکب و پیچیده می‌شود و ارتقاء و ارتفاع پیدا می‌کند، پس کلاس اول در جایگاه خود حق است و لازم و ثابت و واقعی و حقیقی، و کلاس دانشگاه نیز در حد و حدود خود حق است و لازم و
ضروری.
در زندگی همه امور چنین است، کار عقل در این خصوص، کشف این حقایق و ضروت و دقت در آنها است تا ینیان زندگی محکم و استوار بنا نهاده شود.
درک مراتب و مراحل حق، به دو صورت امکان پذیر است: الف) از حق مطلق به‌سوی حقایق نازل ب) از حقایق محسوس و مشهود به‌سوی حق مطلق، یعنی یک بار از حقایق ممکن به حقیقت واجب در سیر عقلانی هستیم و بار دیگر از حق واجب به سوی حقایق ممکن سیر می‌کنیم.
عقل کاشف بستگی به نوع تعلیم و شرایط و امکانات و ساختار خود، یکی از این دو راه «یا حتی راه‌های دیگر» را انتخاب می‌کند. آنچه در اینجا مهم است، درک عقل از حق همچون مسیر و مقصد است توامان. کشف این مطلب که هر درجه از حق، هم راه است و هم هدف و غایت و تشخیص اینکه اهداف و راه‌های موقت داریم و مسیر‌ها و مقصدهای بنیادی و اساسی و ریشه‌ای داریم و اینکه مقصد نهایی کجا است و چرا؟ عقل کاشف جوانب و ابعاد و وجوه حق و حقایق زندگی و جهان زندگانی است.
در حد و حدود خود، فهم اینکه هر مرتبه از حق، هم راه است و هم هدف، به‌طور کلی سرنوشت آدمی را نوع دیگری رقم می‌زند، حتی برعکس، درک اینکه امر باطل و دروغ نیز چنین ویژگی دارد، در زندگی اثر سرنوشت ساز دارد. استحکام و دقت و ثبات و نافعیت و اثربخشی و خیر و صلاح و حتی نظم و انسجام امور زندگی انسان از این نوع نگرش تاثیر می‌پذیرد.
اگر آدمی یقین کند هر مرحله از فعالیت‌ها، به‌حق است و در زندگی اثر همه جانبه دارد، با زمانی که نمی‌داند و یا نشناسد و باری بهر جهت عمل کند، تفاوت از زمین تا آسمان است؛ مثل حق همچون مسیر و مقصد، مثل، رفتن و رسیدن و مجددا رفتن و رسیدن و الی آخر است، مثل کوهنوردی که از پایه و ابتدا شروع می‌کند و طی طریق و سیر مسیر می‌نماید و در بخش از راه گویی، مقصدی است و مقصد نهایی را فراموش نمی‌کند و مرتب به سیر ادامه می‌دهد تا مسیر و مقصد یکی شود.
پس راه و روش و مقصد و مقصود در جایی و مرتبه‌ای به‌هم می‌رسند، راه هدف می‌شود و هدف انتهای راه؛ شدن و هستن. در این مسیر و مقصد همانند یک پروسه بی‌امان و مستمر ادامه پیدا می‌کند تا به مرحله رشد و کمال نایل آید.
اخبار مرتبط
دیدگاه کاربران

ارسال دیدگاه
نام :    ایمیل : 

عکس خوانده نمی شود کد امنیتی :      
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه