روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
30 خرداد 1395  |  سیاست  |  کد خبر: 13201
0
0
تحلیل عباس عبدی از شرایط کنونی جامعه
برجام نمی‌گذارد پوپولیست‌ها برگردند
همدلی - فعال سیاسی و پژوهشگر اجتماعی با بیان این که برجام مانع روی کارآمدن پوپولیست‌ها می‌شود، گفت:افزایش قیمت نفت پوپولیسم را در ایران روی کار آورد. عباس عبدی فعال سیاسی و پژوهشگر اجتماعی درگفت وگو با ایرنا می‌گوید:«در کشورهای نفتی درآمدهای حاصل از نفت در به قدرت رسیدن پوپولیسم کاملا موثر است. ترکیبی از درآمدهای نفتی و نظام نیمه دموکراتیک بهترین زمینه و فرصت را برای پوپولیست‌ها فراهم می‌آورد تا آنها با استفاده از موج‌سواری بر احساسات مردم و درآمدهای نفتی به قدرت برسند.» وی در تعریف پوپولیسم می‌گوید: ممکن است تعاریف متفاوتی از پوپولیسم وجود داشته باشد، ولی آنچه در تعریف پوپولیسم بیشتر مورد نظر است، طرح ایده‌ها و مطالباتی است که در ظاهر و کوتاه‌مدت مورد پسند عامه مردمِ جامعه و با هدف دور زدن نخبگان و مردمانِ متشکل در نهادهای مدنی و احزاب باشد. اما اگر جامعه و مردم بتوانند در یک فضای آزاد به تبعات این ایده‌ها توجه کنند، ممکن است نظر دیگری پیدا کرده و به تعبیری در صورت دقت بیشتر منفعتی که در ظاهر تصور می‌شود برای جامعه متصور ندانند. در گذشته این تمثیل با کشیدن مار و نوشتن مار توضیح داده می‌شد. اگر شما با یکسری افراد بی‌سواد روبه‌رو شوید با کشیدن شکل مار منظور خود را منتقل می‌کنید، اما در مقابل افراد باسواد با نوشتن کلمه «مار» منظور خود را منتقل می‌کنید. این مثال در واقع می‌خواهد بگوید رفتاری شکه در کشیدن مار و نفی مفهوم آن از طریق حرف وجود دارد، یک رفتار عوام‌گرایانه و پوپولیستی است.رفتار پوپولیستی ناظر به بحث‌هایی است که ممکن است در واقعیت رخ ندهد و یا طرح آن بحث‌ها در بلندمدت برای جامعه منفعتی نداشته باشد. پوپولیسم اصولا سوار شدن بر امواج احساسات و هیجانات توده مردم، برای پیش‌بردن اهدافِ خود است، بدون آنکه سیاستمدار حاضر شود آثار و تبعات آن شعارها را به بحث بگذارد. در تعریف پوپولیسم می‌توان گفت، این مفهوم به جای تاکید کردن و بهره گرفتن از عقلانیت موجود در جامعه، با تاکید کردن بر هیجانات موجود در جامعه، اهداف خود را محقق می‌کند. وی در باره تفاوت سیاست‌مدار پوپولیست و سیاست‌مدار عاقل گفت: سیاست‌مدار عاقل کسی است که بتواند ایده‌ها و طرح‌هایش را با نخبگان جامعه به بحث بگذارد و با زبان نخبگان و کارشناسان از آن دفاع کند. اما رویکرد عوام‌گرایانه و خطرناک این است که رفتار سیاست‌مدار ریشه در هیجانات جامعه داشته باشد؛ نخبگان جامعه و مردم متشکل در نهادهای مدنی را منکوب کند و با آنها ارتباطی نداشته باشد. به معنای بهتر اگر سیاست‌مدار به واسطه همراهی و استفاده از هیجانات و احساسات توده مردم مقابل نخبگان بایستد و آنها را با این ابزار، محدود و منکوب کند، این رفتار سیاست‌مداران را پوپولیستی و عوام‌گرایانه ارزیابی می‌کنند. طبعا هر سیاستمداری تلاش می‌کند که با ادبیات خاص خودش مردم را بسیج و تهییج کند، ولی در هر حال می‌داند که پشت این هیجانات حتما باید منطقی وجود داشته باشد. منطقی که مورد قبول نخبگان و نهادهای مدنی باشد.عباس عبدی در بخش دیگری از سخنان خود درباره گرایش سیاست‌مداران به پوپولیسم گفت:بنده معتقدم گرایش به پوپولیسم در کشور ما معلول شرایط محیطی و به طور مثال افزایش قیمت نفت است. در این شرایط است که اصول‌گرایان به سمت احمدی‌نژادی گرایش پیدا می‌کنند که چندان هم با معیارهای اصول‌گرایی تناسبی نداشت. از سوی دیگر این اتفاق هم ممکن است برای اصلاح‌طلبان رخ دهد. بنابراین در مطالعه رفتار سیاسی جامعه لازم است به عوامل تشدیدکننده گرایش‌های پوپولیستی توجه داشت.این تحلیل‌گر درباره پوپولیسم در زمان احمدی‌نژاد گفت: بخش عمده‌ای از اتفاقی که در سال 84 رخ داد متاثر از افزایش قیمت نفت بود. اگر یک چنین درآمدهایی وجود نداشته باشد تقریباً غیر ممکن است یک دولتمرد به این رفتارها گرایش پیدا کند. همگان دیدند که با کاهش قیمت نفت و به طبع کاهش درآمدهای دولت، رفتار احمدی‌نژاد هم در دو سال آخر صدارتش تغییر کرد. دولت وقتی با کاهش سرمایه‌های مالی و منابع مالی روبه‌رو شد ناچار شد به سرمایه‌های اجتماعی توجه کند. هر چند نوشداروی پس از مرگ سهراب بود.وی ادامه داد:اما در خصوص وضعیت فعلی معتقدم در آینده کوتاه و حتی میان‌مدت، نفت به قیمت‌های گذشته باز نمی‌گردد. بنابراین اولا ما تا سال 1400 شاهد درآمدهای هنگفت نفتی نخواهیم بود و ثانیا بخش زیادی از اقتصاد ایران به دلیل تحریم‌ها مستهلک شده است. بالطبع شاهد بهبودی چندانی در اوضاع مورد نظر نخواهیم بود. از سوی دیگر اگر قیمت نفت بخواهد افزایش پیدا کند، وجود ذخایر نفت شیل (Oi- shale) در برخی کشورها افزایش قیمت نفت را کنترل خواهد کرد. از همه مهم‌تر اینکه برجام مانع مهمی برای روی کار آمدن سیاستمدارانی مانند احمدی‌نژاد است.عبدی درباره کارکرد برجام در فضای سیاسی ایران گفت: معتقدم برجام تنها یک توافق هسته‌ای نبود. برجام در واقع گفت‌و‌گویی با جهان بین‌الملل در قالب مذاکرات هسته‌ای بود. بنابراین برجام مانعی بسیار جدی برای بازگشت ایران به سیاست‌های گذشته است.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه