چاپ خبر
بررسی نتایج متفاوت دو انتخابات 92 و 94 در گفت‌وگوی همدلی با صاحب‌نظران
رازهای انتخاباتی مشهد
روزنامه همدلی   |   24 اسفند 1394   |   کد خبر: 7706   |   لینک خبر:   hamdelidaily.ir/n7706

کیاوش حافظی: همان‌طور که هفتم اسفند سرنوشت چهار سال آینده کشور در پارلمان جمهوری اسلامی ایران و مجلس خبرگان کشور را تعیین کرد، نقطه عطفی برای شهر مشهد و خراسان رضوی نیز بود. در این روز علاوه بر انتخابات، مرحوم آیت‌الله واعظ طبسی در اثر حمله تنفسی راهی بیمارستان شد و یک هفته بعد دارفانی را وداع گفت. در این یک هفته با اعلام نتایج انتخابات مشخص شد که اعضای جبهه پایداری به نمایندگی از شهر مقدس مشهد دوباره بر صندلی‌های سبز بهارستان می‌نشینند. از سوی دیگر اصولگرایان در تهران شکست 30 بر هیچ انتخابات را پذیرا شدند. از این رو به نظر می‌رسد مشهد پایتخت یا پایگاه اول اصولگرایان شده باشد. در این باره با چندتن از رجال سیاسی مشهدی به گفت‌وگو نشسته‌ایم. بسیاری از آنها ضمن اینکه نمی‌پذیرند مشهد شهری اصولگراست؛ معتقدند استاندار خراسان رضوی باید تغییر کند. این گفت‌وگوها را در ادامه با هم می‌خوانیم.
شورای پایداری شهر
ماحصل انتخابات شورای شهر سال92 در مشهد آن بود که از 25عضو شورای شهر، 17 نفر عضو جبهه پایداری باشد. نتیجه چنین شورای شهری روی کار آمدن صولت مرتضوی به جای حسن پژمان در شهرداری مشهد شد. صولت مرتضوی در دوره ریاست جمهوری احمدی‌نژاد ریاست ستاد انتخابات کشور را بر عهده داشت. وی پس از قرار گرفتن بر کرسی شهرداری مشهد، وحید جلیلی برادر سعید جلیلی (کاندیدای ریاست جمهوری سال92) را به عنوان معاون فرهنگی شهردار منصوب کرد. بعد از این تغییرات طنز برخی محافل این بود که اعضای جبهه پایداری پس از پایان جلسه شورای شهر به حزب نمی‌روند و جلسات را همانجا برگزار می‌کنند. اسفند92 نیز علی‌رغم آنکه گفته می‌شد انتظار می‌رود حجت‌الاسلام علی عسگری، رئیس ستاد انتخاباتی حسن روحانی استانداری خراسان رضوی استاندار شود، علیرضا رشیدیان به استانداری رفت. اصلاح‌طلبان از این انتصاب خرسند نبودند و به نظر می‌رسید فضای سیاسی شهر را به رقیب سپرده اند. تنها امید آنها این بود که در انتخابات هفتم اسفند 94 بتوانند نمایندگان اصلاح‌طلب یا میانه‌رو را جایگزین نمایندگان کنونی مشهد کنند، اما این اتفاق هم نیفتاد. اکنون با توجه به رای‌آوری علی لاریجانی به عنوان یک اصولگرای میانه‌رو در قم و رای نیاوردن هیچ یک از اعضای ائتلاف اصولگرایان در تهران، به نظر می‌رسد بهترین زمان برای این باشد که اصولگرایان نزدیک به جبهه پایداری مشهد را به عنوان پایگاه سیاسی خود انتخاب کنند. حتی کار به جایی رسید که در روزهای گذشته شهردار مشهد در اظهار نظری خواستار ریاست محمدرضا میرتاج الدینی، معاون پارلمانی محمود احمدی‌نژاد در مجلس دهم شد.
افقهی: مشهد از
ابتدا در دست اصولگرایان بوده است
جعفر افقهی، از نمایندگان مجلس ششم از حوزه انتخابیه فریمان، سرخس، احمدآباد و رضویه است. از او علت شکست اصلاح‌طلبان در حوزه مشهد را می‌پرسیم که او در پاسخ می‌گوید: «پس از انقلاب در دوره امام (ره) جریان راست آن زمان و پس از ایشان در مشهد اصولگرایان وضع بهتری در انتخابات مجلس داشتند. مجلس ششم یک استثنا بود که هر ۵ نماینده این شهر دوم‌خردادی بودند.» او اضافه می‌کند که در انتخابات‌ ریاست جمهوری این‌گونه نبوده است. چرا که «مثلا در انتخابات ریاست جمهوری گذشته می‌بینیم آقای روحانی از آقای قالیباف و جلیلی که هردو مشهدی بودند رای بالاتری به دست آورد. اما اصلاح‌طلبان فقط در انتخابات مجلس ششم دست بالا پیدا کردند و در انتخابات‌ دیگر مجلس حداکثر یک یا دو نماینده داشتند یا به دور دوم راه پیدا کردند.» این نماینده سابق مجلس ادامه می‌دهد: «در مشهد بیش از یک میلیون حاشیه‌نشین وجود دارد که با فقر دست و پنجه نرم می‌کنند. ویژگی دیگر مشهد این است که بنیادهای مذهبی که مردم محور آن هستند در آن پررنگ است. این مساله باعث می‌شود شبکه‌های قدرتمندی برای برخی مواقع تشکیل شود. شما این موضوع را در جاهای دیگر کمتر می‌توانید مشاهده کنید.»
انصاری: نگاه امنیتی در استانداری
قابل قبول نیست
غلامرضا انصاری، عضو شورای شهر تهران اما نظر متفاوتی دارد. انصاری خود در انتخابات مجلس دهم از مشهد کاندیدا شده بود؛ اما در نهایت با رد صلاحیت مواجه شد. او تحلیلش از فضای سیاسی در مشهد این است که: «فضای سیاسی مردم مشهد با مردم تهران تفاوت زیادی ندارد، حتی مردم مشهد برخی مواقع جلوتر از تهرانی‌ها هستند، اما فضای سیاسی حاکم بر مشهد تقریبا در سیطره کامل پایداری‌چی‌هاست.» انصاری در پاسخ به این سوال که «پس چرا اصلاح‌طلبان در این شهر رای نیاوردند» می‌گوید: «ما در انتخابات گذشته شاهد رد صلاحیت‌های گسترده‌ای در سطح کشور بودیم که این رد صلاحیت‌ها در مشهد با شدت و حدت بیشتری دنبال شد. به دنبال آن لیستی که اصلاح‌طلبان ارائه کردند لیست قابل قبولی بود. در این لیست از چهره‌های دانشگاهی و متخصص استفاده شده بود و فضای سیاسی شهر کاملا قابل قبول بود. اما اتفاقاتی در انتخابات افتاد و همانطور که فرماندار مشهد اعلام کرد یک‌درصد از صندوق‌ها بازشماری شد. فرماندار اختلاف رای 800تایی یکی از کاندیداها را ناشی از خستگی مسئولین صندوق‌ها اعلام کرده بود. امیدواریم همین قضایا باعث شود انتخابات الکترونیک جدی‌تر گرفته شود. چرا که آن موقع خستگی یا موارد دیگر نمی‌توانند تاثیری در نتیجه انتخابات داشته باشند.» او ادامه می‌دهد: «امیدواریم که وزارت کشور بتواند بحث انتخابات الکترونیک را جا بیندازد و برای انتصاب مسئولین شرایطی پیش بیاید که خراسان رضوی مثل سایر استان‌ها باشد. البته من نمی‌خواهم خیلی ایده‌آل نگاه کنم اما در همان حد متوسطی که در سطح کشور وجود دارد مسئولان انتخاب شوند. آن موقع مشهد هم مثل سایر شهرهای ایران نقش ایفا می‌کند.»
از انصاری پرسیدیم «آیا عملکرد مسئولان خراسان رضوی باب طبع مردم بوده است؟» که او پاسخ داد: «قطعا اینگونه نیست. اگر به عملکرد استاندار و مجموعه مدیران دقت کنیم مشاهده می‌کنیم درحالی که در تهران نتایج انتخابات به تدریج اعلام می‌شد، نتایج انتخابات در مشهد با تاخیر چند روزه اعلام شد.» او ادامه می‌دهد: «ما معتقدیم کار سیاسی را باید با نگاه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی جلو برد. نگاه امنیتی و پلیسی نمی‌تواند مدیریت موفقی را برای استانی که سبقه فرهنگی دارد؛ کارآمد باشد. حتی در نگاه صنعتی و اشتغال خراسان رضوی عملکرد ضعیفی داشته است. قطعا دوستانی که نگاه امنیتی یا نظامی دارند هرچقدر هم که توانمند باشند نمی‌توانند در مدیریت توفیقی داشته باشند.» او در ادامه می‌گوید: «امیدواریم این مسائل فتح‌بابی برای تغییر استاندار باشد و همانگونه که وزیر کشور نیز به این موضوع اشاره داشتند ما امیدواریم عملکرد مدیریتی استان در دو سال گذشته مورد ارزیابی قرار بگیرد و مدیریت استان در حد انتظار مردم استان مورد بازنگری قرار بگیرد.»
صالح‌آبادی: روحانی می‌خواست
استاندار را تغییر دهد
علی صالح‌آبادی، نماینده دوره سوم مشهد نیز درباره فضای سیاسی این شهر می‌گوید: «ماهیت فضای سیاسی مشهد اصلاح‌طلبی است. در دوره سوم مجلس بنده و آقای سیدهادی خامنه‌ای انتخاب شدیم و در دوره‌های بعد هم به تناوب این اتفاق افتاد. اما از مجلس هفتم به بعد به دلایل مختلف فضایی ایجاد شد که همه چیز استان در دست یک جناح قرار گرفت و اصلاح‌طلبان نه جایگاه حکومتی در استان دارند و نه تشکیلات تاثیرگذار و رسانه‌ای.» صالح‌آبادی ادامه می‌دهد: «اکنون شهرداری؛ شورای شهر و نمایندگان عمدتا در دست اعضای جبهه پایداری است. استانداری و فرمانداری نیز مورد قبول اصلاح‌طلبان نبوده است. دولت استانداری را بنابه مصالحی گذاشته است و اصلا اصلاح‌طلبان با این انتصاب موافق نبوده‌اند و نیستند. بالطبع هرزمانی که دولت استاندار را تغییر دهد این تغییر مورد حمایت اصلاح‌طلبان خواهد بود. برخی شواهد حاکی از آن است که در سفر سال گذشته آقای روحانی به مشهد و جلسه‌ای که با اصلاح‌طلبان داشتند قرار بود استاندار تغییر کند اما این کار انجام نشد.»
او درباره اینکه چرا اصلاح‌طلبان رای نیاوردند نیز می‌گوید: «افراد سرشناس در مشهد با رد صلاحیت روبه‌رو شدند و مردم هم به جز آقای امینی کسی را در لیست اصلاح‌طلبان نمی‌شناختند. آقای امینی هم به طور نسبی شناخته شده بود. در نتیجه مردم به افرادی رای می‌دهند که چند دوره در مجلس حضور داشته‌اند و شناخته شده باشند.» صالح آبادی درباره روند برگزاری انتخابات نیز می‌گوید: «اطلاعاتی که به ما رسیده حاکی از آن بود که مردم در برخی حوزه‌ها تا ساعت یک و نیم بامداد رای می‌دادند و اینها بیشتر در مناطق شمالی شهر بود که به اصلاح‌طلبان رای می‌دادند.»
تاجرنیا: مسئولین اجرایی در مشهد مرعوبند
علی تاجرنیا نماینده مردم مشهد در مجلس ششم نیز در پاسخ به این سوال که آیا مشهد پایتخت اصولگرایان است؟ می‌گوید: اصلا این‌طور نیست. اینکه بسیاری از شخصیت‌ها از افراد جبهه پایداری هستند به این خاطر است که در انتخابات‌هایی که شکل گرفت چهره‌های اصلاح‌طلب عمدتا رد صلاحیت شدند. مشهد شهری است که در دوره ششم ۵نماینده اصلاح‌طلب به مجلس فرستاد، آقای خاتمی در دو دوره خودشان اکثریت قاطع آرا را به دست آوردند و رای مردم در دوره اول شورای شهر کاملا به نفع اصلاح‌طلبان بوده است.» تاجرنیا ادامه می‌دهد:«بنابراین فضای بعد از اصلاحات و تزریقات به وجود آمده نمی‌تواند ملاک خوبی باشد، مشهد یک شهر سیاسی کاملا زنده است و متاسفانه حاشیه‌نشینی در مشهد و سوءاستفاده‌های جبهه پایداری باعث شده این فضا در مشهد شکل بگیرد.»
از تاجرنیا درباره انتخابات برگزار شده در مشهد می‌گوید: «مسئولان اجرایی در مشهد مقداری مرعوب هستند و آنچنان که باید و شاید سیاست‌های دولت پیگیری نمی‌شود. اگر سیاست‌های دولت پیگیری شود فضا تغییر پیدا می‌کند.» این نماینده سابق مجلس ادامه می‌دهد: «بخش دیگری ناشی از این است که به دلیل فضاسازی‌هایی که وجود دارد ما شاهد این اتفاقات در مشهد و قم هستیم. بنابراین بیش از اینکه برآیند خواست مردم در این دو شهر باشد، به فضاسازی‌های جناح مخالف و تاثیرگذاری ائمه جمعه برمی‌گردد. بنابراین نمی‌توان گفت که آنچه در انتخابات قم و مشهد رخ داده است برآیند خواست مردم بوده است.» تاجرنیا درباره عملکرد استانداری خراسان رضوی نیز می‌گوید: «بنده معتقدم فضای سیاسی در خراسان در راستای سیاست‌های دولت تدبیر و امید نیست و در ایام انتخابات به هم خوردن سخنرانی آقای اصغرزاده نشان می‌دهد مسئولان اجرایی در استان از کفایت لازم برای برقراری امنیت برنامه‌ها برخوردار نیستند.»