روز خبرنگار و زوایایی که باید بهتر دید
  ولی‌الله شجاع پوریان (مدیر مسئول)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1483

استاد حبیب نقاش درگذشت

پرواز آخرین بازمانده نقاشی قهوه‌خانه‌ای

همدلی| سارا حیدرنژاد: استاد حبیب نقاش که تنها بازمانده هنر نقاشی قهوه‌خانه‌ای و چهره ماندگار شهر دزفول بود، در سن ۸۸ سالگی از دنیا رفت. او پنج‌شنبه شب نوزدهم تیرماه به دلیل سکته مغزی در بیمارستان بستری شد و روز جمعه بیستم تیرماه درگذشت. این پیشکسوت عرصه هنر، درزمینه نگارگری و شمایل‌نگاری مذهبی آثار زیادی را خلق کرده بود و تنها بازمانده از نقاشان پشت شیشه به حساب می‌آمد. زنده‌یاد حبیب نقاش یازده سال قبل، از سوی فرهنگستان هنر به‌عنوان چهره ماندگار در عرصه نگارگری سنتی و نقاشی پشت شیشه معرفی شد. فرزندان، امیر و بهزاد نقاش هم قدم در راه پدر گذاشتند و به نقاشی مشغول شدند. هنر نقاشی و تصویرگری در دزفول و اطراف آن، پیشینه تاریخی مستندی دارد که تصویرسازی و نقاشی روی انواع اقسام سطوح از جمله کتاب، قلمدان، کارت‌های بازی، شیشه، آینه و دیوار در فضاهای معماری آن را تایید می‌کند. در این دیار مضامین نقاشی به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ اول تزیینی و کاربردی و دیگری حفظ سنت‌ها و شعائر دینی. «خاندان نقاش» یکی از خانواده‌هایی است که سال‌های سال در این مسیر گام برداشته‌اند و در دزفول به نقاشان این حوزه شهرت دارند. ملاابراهیم نقاش از اولین نقاشان دزفولی در دوره قاجار بود که هنر نقاشی را در اصفهان یاد گرفت و با مراجعت به شهر آباء و اجدادی‌اش دزفول، در اماکن مذهبی شهر به نقاشی پرداخت. ملاابراهیم چهار فرزند به نام‌های اسدالله، حسن، حسین و زری داشت که دو تای آنها به افتخارات هنری این دیار بدل شدند. ملااسدالله بزرگ‌ترین فرزند ملاابراهیم نقاش در سال ۱۲۶۶ خورشیدی به دنیا آمد. او زیر نظر پدرش هنر نقاشی را آموخت و بعدها به جز ساخت آثار هنری و کاربردی چند سالی به کشور هند رفت و آنجا سرگرم ترسیم نسخه‌هایی از شاهنامه برای یکی از مهاراجه‌های هندی شد. ملامجید نقاش بزرگ‌ترین فرزند او بود که در سال ۱۲۹۸ شمسی به دنیا آمد. او راه پدرش را ادامه داد. از ملامجید نقاشی‌هایی در زمینه شمایل‌نگاری مذهبی در اماکن و بقاع مذهبی و شیدونه‌ها به یادگار ماند. ملاحسن نقاش، دومین فرزند ملاابراهیم، بود. او در سال ۱۲۸۲ شمسی زاده شد. ملا حسن علاوه بر نقاشی دیواری با ترسیم کتاب‌های درسی و نسخ مذهبی شناخته می‌شد. استاد حبیب نقاش بزرگ‌ترین فرزند او بود که در سال ۱۳۱۱ به دنیا آمد. از او به جز نقاشی روی انواع سطوح، آثاری به جا مانده که می‌شود آن را در شیوه رومانتیک دسته‌بندی کرد. رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان دزفول درباره این استاد ارزنده که به تازگی درگذشته است، گفت: «استاد حبیب نقاش تنها بازمانده هنر نقاشی قهوه‌خانه‌ای و چهره ماندگار دزفول در سن ۸۸ سالگی درگذشت». او ادامه داد: «این استاد نقاشی قهوه‌خانه‌ای به علت کهولت سن و سکته مغزی در بیمارستان دزفول بستری شد و صبح جمعه دار فانی را وداع گفت. استاد حبیب نقاش در سبک نقاشی قهوه‌خانه‌ای قلم می‌زد و رنگ‌های مورد نیاز طرح‌هایش توسط خودش تولید و ساخته می‌شد.» استاد حبیب نقاش بیش از ۴۰ اثر نقاشی در موضوعات مختلف از جمله تلفیق واقعه عاشورا و دفاع مقدس خلق کرده بود. نام خانوادگی او از هنر خانوادگی‌اش که همان «نقاشی» است، گرفته شده بود؛ خانواده‌ای که هنرمندان زیادی را در چند نسل برای حفظ هنر نقاشی قهوه‌خانه‌ای تربیت کرد. آفرینش بیش از ۴۰ اثر نقاشی استاد به سبک قهوه‌خانه‌ای پشت شیشه‌ای و ۴۰ اثر مینیاتوری آخرین بازمانده هنر نقاشی قهوه‌خانه‌ای پشت شیشه‌ای کشور، باعث شد که استاد به عنوان چهره ماندگار دزفول در سال ۹۲ معرفی شود. گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران بعد از درگذشت استاد حبیب نقاش، پیام تسلیتی صادر کرد. در بخشی از این پیام آمده است:«حبیب نقاش از نقاشان سنتی دزفول و از آخرین بازمانده‌های نقاشان پشت شیشه بود. پدر او ملاحسن نقاش بود و پدربزرگش نیز ملاابراهیم نقاش، از هنرمندانی خوش‌ذوق بود که برای نقاشی تاج‌محل به هندوستان دعوت شد. فرهنگستان هنر در سال ۱۳۸۶ در همایش گنجینه‌های از یادرفته هنر ایران، از این هنرمند که قریب هفتاد سال مأنوس رنگ و نقش بود، تجلیل کرد. گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران، فقدان این هنرمند توانمند و مردمی را به خانواده ایشان و جامعه هنری کشور تسلیت می‌گوید و از خداوند منّان برای ایشان آمرزش و برای خانواده محترم صبر و شکیبایی مسئلت ‌می‌کند.»