کرونا، محرم و یک حق‌الناس بزرگ
  ولی‌الله شجاع پوریان (مدیر مسئول)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1478

در گفت‌وگوی «همدلی» با حسین ساسانی، ‌‌تحلیل‌گر توسعه پایدار مطرح شد

متهم افزایش قیمت خودرو مدیریت است، نه دلار

همدلی| فاطمه آقایی‌فرد: در ماه‌های اخیر یکی از اتفاقات مهمی که در بازار خودرو افتاده این است که به گفته دست‌اندرکاران این بازار، حتی در شرایطی که تقاضای چندانی برای خرید اتومبیل‌های داخلی وجود ندارد، اما با این همه قیمت‌ها رو به بالا هستند. بررسی روند بازار خودرو در چند هفته اخیر نشان می‌دهد که قیمت انواع خودروهای داخلی در همین چند روز، بیش از ۲۰درصد گران‌ شده و این روند علیرغم نبود مشتری و رسیدن سطح معاملات به صفر همچنان، افزایشی است. به گفته فعالان بازار خودرو یکی از دلایل مهم در این آشفتگی قیمت‌ها، افزایش قیمت دلار است که در هفته‌های اخیر از مرز 22 هزار تومان نیز عبور کرده، این در حالی است که به گفته کارشناسان فقط حدود نیمی از بهای تمام شده یک خودرو داخلی متاثر از نرخ ارز است و با این همه گویی قیمت‌ها در این بازار از خود دلار هم سبقت گرفته؛ افزایش قیمتی که در چند ماه ابتدایی شروع سال جاری بیشتر از همیشه مطرح بوده و با این سوال در میان اذهان عمومی همراه شده که با وجود کرونا، کاهش تقاضا یا حتی تاثیر پایین قیمت ارز بر تولید خودروهای داخلی، علت گرانی این‌روزهای اتومبیل‌های ایرانی چیست؟ یکی از نکته‌های عجیب در این بازار این است که بخش زیادی از قطعات خودروهای تولید داخل ایرانی است و به نظر می‌رسد وابستگی عمیقی میان قیمت ارز و تولید اتومبیل وجود ندارد. این موضوع را حتی خود قطعه‌سازان نیز تایید می‌کنند و محمدرضا نجفی‌منش، مدیر این انجمن در این‌باره به رسانه‌ها می‌گوید: «بیش از 80درصد قطعات نصب شده بر روی خودروهای داخلی ایرانی تولید داخل است». مدیر انجمن قطعه‌سازان چند وقت پیش بود که به بالا رفتن قیمت اتومبیل در این بازار اشاره کرد و این‌طور گفت: «آمارها نشان می‌دهد، افزایش قیمت‌ها میان سال‌های ۹۵ تا ۹۷، کم و بیش دو برابر شده است، به عبارتی قیمت مس از ۱۶۰۰۰ تومان به ۲۹۰۰۰ تومان، پلیمر آلیاژی از ۴۹۹۰ تومان به ۸۰۰۰، کائوچو از ۳۶۰۰ تومان به ۶۵۰۰ تومان، کائوچو طبیعی از ۴۲۰۰ به ۸۵۰۰، سرب از ۶۹۰۰ تومان به ۱۱۵۰۰ تومان، فولاد آلیاژی از ۲۲۰۰ به ۳۸۰۰، آلمینیوم از ۵۹۰۰ تومان به ۱۰۵۰۰ تومان، تغییر کرده است». وی افزود: «بطور میانگین در این سال‌ها ۷۳ درصد رشد قیمتی داشتیم که این میزان بر فعالیت قطعه‌سازان و خواسته‌هایشان تأثیر جدی داشته است».

باز هم وعده‌های مسئولان

بالا رفتن قیمت دلار یا افت ارزش پول ملی، هر چه که باشد، خودرو نیز این‌روزها از غافله گرانی جانمانده و حسابی می‌تازد. این افزایش قیمت تا جایی پیش رفته که حتی وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز به این موضوع واکنش نشان داده و از متعادل شدن قیمت‌ها در روزهای آینده سخن می‌گوید. حدود دو روز پیش بود که معاون وزارت صمت در این‌باره به ایرنا گفت: «هر چند فروشندگان خودرو قیمت‌های بالا و غیرمنطقی از خریداران طلب می‌کنند، اما بررسی قیمت‌های خودروسازان از سال ۹۷ تا پایان خرداد ماه امسال شیب صعودی بسیار ملایمی را نشان می‌دهد». به گفته مهدی صادقی نیارکی: «افزایش قیمت این روزهای خودرو در بازار ناشی از افزایش نرخ ارز است و آن دسته از افرادی که به خودرو به چشم کالای سرمایه‌‌ای نگاه می‌کنند، قیمت‌های پیشنهادی خود را با نرخ ارز منطبق می‌کنند». این مقام مسئول ابراز امیدواری کرد با تلاش‌های بانک مرکزی در مدیریت تقاضای ارز و تثبیت نرخ آن در روزهای آینده، همچنین افزایش تیراژ و عرضه خودروسازان، متعادل‌سازی قیمت‌ها در بازار را شاهد باشیم.

جنبه‌های مختلف یک گرانی

در روزهایی که گفته می‌شود حدود 80 درصد از قطعات خودرو ساخت داخل است، اما قیمت‌ها همچنان با شیب صعودی همراه هستند. حسین ساسانی، ‌‌تحلیل‌گر توسعه پایدار در پاسخ به این سوال که چرا با وجود ‌‌این‌که نرخ ارز ارتباط کمتری با صنعت خودرو دارد، اما همچنان روند صعودی در این بازار حاکم است، این‌طور به «همدلی» پاسخ داد: «افزایش این‌روزهای قیمت خودرو از یک سو به دلیل عدم آشنایی مردم با رفتارهای اقتصادی است و از سوی دیگر به دلیل ناکارآمدی مدیران این صنعت. هر بار که شرکت‌های خودروساز افراد را برای شرکت در قرعه‌کشی ترغیب می‌کنند و متقاضیان زیادی در این قرعه‌کشی ثبت نام می‌کنند زمینه برای افزایش قیمت فراهم می‌شود. افراد زیادی به دنبال این هستند که نقدینگی خود را از ریال تبدیل کنند به منبعی با ارزش، در این میان عده‌ای به دنبال سرمایه‌گذاری در بورس هستند، عده‌ای در مسیر ارزش و سکه برای حفظ دارایی‌های خود تلاش می‌کنند و عده‌ دیگری نیز به دنبال سرمایه‌گذاری در صنعت خودرو هستند، بنابراین حتی در شرایطی که عرضه خودرو پایین است و متقاضی زیاد، در طرح‌های قرعه‌کشی شرکت می‌کنند و زمینه را برای افزایش هر چه بیشتر قیمت اتومبیل فراهم می‌کنند».

قرعه‌کشی بهانه‌ای برای افزایش قیمت خودرو

‌این‌روزها وضعیت بازار خودرو متفاوت‌تر از قبل شده؛ چرا که یک سری تصمیمات به خصوص در زمینه فروش توسط کارخانجات گرفته شد. یکی از مهم‌ترین موارد قرعه‌کشی خودرو بود که مخالفان و موافقان مختلفی نیز داشت. در نخستین هفته خرداد بود که سیاست جدید وزارت صنعت برای متعادل کردن بازار خودرو با عرضه خودروهای صفر کیلومتر آغاز شد؛ طرح پیش فروش خودرو که تنها مختص به متقاضیانی بود که مصرف کننده واقعی خودرو هستند. ‌آن‌روزها کارشناسان بر این باور بودند که با اجرای این طرح حضور دلالان در این بازار کمرنگ‌تر از همیشه می‌شود، اما ماجرا آنطور که پیش‌بینی می‌شد پیش نرفت، موضوع قابل‌تأمل آن است که بر اساس آمارها و شنیده‌ها، تعداد زیادی از افراد برای قرعه‌کشی ثبت‌نام کردند؛ تا جایی‌که در مقابل 100هزار خودرویی که برای عرضه گذاشته شده بود، حدود 7 تا 8 میلیون متقاضی وجود داشت و همین بهانه کافی بود تا حدود 20 تا 25 درصد قیمت‌ها در این بازار رشد کند. هر چه که بود در ماه‌های اخیر حدود یک میلیون و 500 هزار نفر در طرح قرعه‌کشی خرید خودرو ثبت نام کردند، این در حالی بود که تعداد اندکی اتومبیل برای عرضه به بازار وجود داشت. ساسانی با اشاره به این اتفاق به «همدلی» گفت: «ثبت‎‌نام برای قرعه‌کشی در ایران در حالی اتفاق می‌افتد که در هیچ جای دنیا این روش برای فروش اتومبیل تجربه نشده است، بنابراین نتیجه این است که رفتارهای اقتصادی و اجتماعی مردم کشور ما است که در بالا رفتن قیمت اتومبیل نقش ایفا می‌کند. این رفتارها و استقبال مردم برای سرمایه‌گذاری در صنعت خودرو فقط ساخته ایران است، موضوعی که باعث شده تا با وجود ‌‌این‌که بسیاری از قطعات ساخت داخل کشور است و ارزبری ندارد، همچنان قیمت اتومبیل‌های داخلی رو به افزایش باشد».

قیمت مواد اولیه هم افزایش یافته است

این ‌‌تحلیل‌گر توسعه پایدار در ادامه به «همدلی»، گفت:«یکی دیگر از دلایل افزایش قیمت اتومبیل در ماه‌های اخیر به افزایش قیمت مواد اولیه برای تولید قطعات خودرو برمی‌گردد. در واقع افرادی که در این حوزه کار می‌کنند به خوبی می‌دانند که با افزایش قیمت دلار هزینه تهیه مواد اولیه برای تولید قطعات افزایش یافته است». ساسانی افزود:«امروز اگر سرمایه‌های زیادی به صنعت خودرو رفته، به دلیل این است که بی‌ثباتی در اقتصاد کشور ما حاکم است و به دلیل ‌‌این‌که صنعت خودرو نیز بخشی از اقتصاد است بنابراین این صنعت نیز از نوسانات اقتصادی تبعیت می‌کند. در چنین شرایطی چه قطعه‌ساز و چه تولیدکننده خودرو به دلیل ‌‌این‌که به نوعی به صورت غیر مستقیم با مواد اولیه در ارتباط است و تهیه مواد اولیه نیز نه ‌‌این‌که بر مبنای ریال باشد بلکه بر مبنای دلار است، بنابراین افزایش قیمت دلار بر این صنعت تاثیر قابل‌توجهی می‌تواند داشته باشد». این کارشناس توسعه پایدار در ادامه افزود:«علاوه بر ‌‌این‌که قیمت تمام شده برای تولید قطعات خودرو در چنین شرایطی افزایش می‌یابد، مدیریت نامناسب نیز عامل دیگری است که بر این افزایش قیمت‌ها می‌تواند تاثیرگذار باشد».

ضعف مدیریتی؛ دلیل محکمی برای افزایش قیمت خودرو

حسین ساسانی در ادامه صحبت‌های خود با «همدلی»، گفت: «یکی از ضعف‌های موجود در سیستم صنعت خودروی کشور این است که این صنعت مدیرانی ندارد که بتوانند هزینه تهیه مواد اولیه مورد نیاز برای ساخت قطعه را کاهش دهند. در واقع افراد متخصص برای مدیریت در این حوزه جذب نشده و مثلا اگر فردی از تخصص خوبی برای مدیریت اوضاع برخوردار بوده از این فرد برای مدیریت استفاده نشده و بهانه‌هایی مانند ‌‌این‌که شما دانش فوق‌العاده‌ای دارید و با مجموعه هماهنگ نیستید آورده شده است تا از این فرد برای مدیریت استفاده نشود».
این کارشناس افزود: «این در حالی است که در صورت بهره‌گیری از افراد متخصص هزینه لازم برای خرید مواد اولیه می‌تواند کاهش یابد. بر همین اساس علی‌رغم ‌‌این‌که ارتباط کمتری میان ارز و قطعات خودرو وجود دارد، با این همه قیمت‌ها همچنان صعودی هستند». ساسانی در ادامه به «همدلی»، گفت:«تا زمانی که این شرایط تعیین‌کننده باشد و آشفتگی در بازار وجود داشته باشد، هیچ انتظاری نمی‌توان از بازار برای کاهش قیمت داشت. این آشفتگی‌ها به نوع مدیریت در کشور برمی‌گردد و تا زمانی که این سیستم در اقتصاد حاکم باشد و رفتارهای مردم نیز تغییر