سورپرایز اکتبر ترامپ ایران خواهد بود؟
محسن رفیق (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1522

همدلی از ضرورت مقابله با احتکار ماسک در پی اجباری شدن استفاده از آن گزارش می‌دهد

بازار سیاه ماسک

همدلی| در حالی که روند افزایش موارد منجر به فوت ناشی از کرونا دارد به روزهای ابتدایی شیوع این ویروس برمی‌گردد و همچنین استفاده از ماسک در مکان‌های عمومی و سرپوشیده اجباری شده است؛ شاهد افزایش تقاضای ماسک هستیم، حالا مانند گذشته خبرهایی از کشف انبارهای احتکار ماسک شنیده می‌شود، همچنین پلیس هشدار داده با احتکارکنندگان ماسک برخورد می‌کند.
از همان روزهای اول شیوع کرونا حرف و حدیث‌ها برای استفاده کردن یا استفاده نکردن از ماسک زیاد بود. اسفند سال گذشته وقتی که اولین نشانه‌های کرونا در ایران با اعلام اولین نفر فوتی، ناشی از این ویروس در شهر قم همراه شد، ناگهان ماسک تبدیل به همان طلای نایابی شد که کمتر کسی می‌توانست به آن دسترسی پیدا کند. قیمت ماسک در بازار آزاد سر به فلک گذاشت، فروش و توزیع ماسک در داروخانه‌ها در گام اول سهمیه‌ای شد و برای گام دوم فروش آن‌ها ممنوع شد، پشت درب داروخانه‌ها جمله «ماسک نداریم، لطفاً سوال نپرسید» چسبانده شد، و خیلی‌ها شروع به درست کردن ماسک‌های خانگی کردند.
به دلیل افزایش تقاضا برای ماسک بسیاری از تولیدی‌ها شروع به تولید با چند برابر ظرفیت کردند، حتی خیلی از آنها با تغییر تولید تصمیم گرفتند اگر تا دیروز عروسک می‌ساختند حالا به دلیل نیاز جامعه ماسک تولید کنند. شاید این تیپ از تولیدی‌ها جزء همان‌هایی بودند که از دوران آقایی کردن کرونا استفاده‌های خوبی هم بردند. همیشه خبرهای کشف انبارهایی که در آنها ماسک احتکار شده بود در صدر اخبار رسانه‌ها قرار داشت. اما کمی که از روزهای پر التهاب اول شیوع کرونا گذشت، گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی و همچنین گزارش‌های وزارت بهداشتِ ایران درباره عدم لزوم استفاده از ماسک کمی از بار تقاضای آن کم کرد، همین مسئله سبب شد میزان تولید به تقاضا برسد و کمی شرایط متعادل شود.
در این میان با رعایت کردن برخی از دستورالعمل‌ها تعداد موارد مبتلا و مرگ ناشی از کرونا هم کاهش پیدا کرد و همین سبب شد که تمایل به استفاده از ماسک کمتر و کمتر شود. اما با رفع محدودیت‌ها و چیزی که بسیاری آن را «شبه‌ عادی‌‌سازی» نامیدند، آهسته آهسته آمارهای مربوط به کرونا افزایش پیدا کرد، طوری که یکشنبه گذشته با ثبت 163نفر فوتی رکورد جدیدی از عملکرد این ویروس ناشناخته ثبت شد، درست همزمان با روزی که ستاد ملی مبارزه با کرونا تصمیم گرفته بود استفاده از ماسک را اجباری کند. همزمان با اجباری شدن ماسک از گوشه وکنارهای شهر خبرهایی می‌رسد که با بازگشت کرونا به روزهای اوج خودش در ایران، شرایط کمبود، احتکار و افزایش قیمت ماسک هم دارد به همان روزها نزدیک می‌شود. همچنین گزارش‌های اخیر درباره راه‌های انتقال ویروس کرونا، دیگر بر همان دو شیوه سابق تکیه ندارد، شیوه‌هایی مانند انتقال از سطوح به انسان، یا از انسان به انسان، روز گذشته بود که جمعی از دانشمندان و محققان از سی و دو کشور مختلف طی نامه‌ای از سازمان بهداشت جهانی خواستند تا در توصیه‎های بهداشتی خود برای مقابله با ویروس کرونا تجدید نظر کند. این دانشمندان عنوان کردند شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ذرات کوچک‌تر ویروس کرونا می‌توانند از طریق هوا نیز افراد را آلوده کنند. همین خبر بر لزوم استفاده از ماسک بیشتر تاکید می‌کند و در صورت عدم توجه می‌تواند ماسک را به روزهای احتکار شدنش نزدیک کند. این در حالی است که روز گذشته بعد از مدت‌ها خبری مبنی بر کشف یک انبار احتکار منتشر شد. سرهنگ «نادر مرادی»، معاون نظارت بر اماکن عمومی پلیس امنیت تهران بزرگ در گفت‌وگویی با ایسنا عنوان کرد که «در همین رابطه ما چند روز قبل با انباری در غرب تهران روبه‌رو شدیم که به محل دپو و احتکار اقلام بهداشتی بدل شده بود. در عملیاتی که همکارانم انجام دادند، تنها دو میلیون و ۵۰۰ هزار عدد ماسک ساده و ۲۱۰هزار ماسک فیلتردار کشف و ضبط شد.»
مرادی در ادامه تاکید کرد که «برخورد پلیس با سودجویان و افرادی که بخواهند با فرصت‌طلبی سلامت مردم را به خطر بیندازند، همچنان ادامه خواهد داشت و قطعا با هرگونه احتکار ماسک، اقلام بهداشتی و نیز گرانفروشی این اقلام برخورد خواهد شد.»
اگر قرار باشد باز هم به روزهای ابتدایی برگردیم و کمیاب بودن ماسک را در آن روزها یادآوری کنیم، یکی از محل‌های مناقشه مسئله منع صادرات ماسک بود، موضوعی که به نظر می‌رسد این بار خیلی سریع‌تر به آن پرداخته شد و روز گذشته خبر «منع صادرات ماسک» اعلام شد. چیزی که «دبیر کارگروه مقابله با کرونای وزارت صمت» به خبرگزاری‌ها گفته حکایت از نظارت جدی این وزارتخانه دارد. در این باره روز گذشته ایلنا از قول «جمشید گلپور» نوشت که «با توجه به مصوبه الزام استفاده از ماسک در کشور و با توجه به شرایط قرمز در برخی استان‌ها، طبق مصوبه کارگروه، فعلا صادرات انواع ماسک به خارج از کشور ممنوع اعلام شد.» از سویی دیگر دستگاه‌های نظارتی وعده داده‌اند که به طور جدی با موارد افزایش قیمت برخورد خواهند کرد، تا بار دیگر شاهد نابه‌سامانی‌ها در خصوص گران شدن ماسک نباشیم. البته آنطور که سخنگوی سازمان تعزیرات کشوری می‌گوید به نظر می‌رسد با توجه به نبود قیمت مشخص برای ماسک شاید چنین کاری کمی سخت باشد. «سیدیاسر رایگانی» روز گذشته گفت که «گشت‌های نظارتی تعزیرات در حوزه اقلام بهداشتی برای کنترل قیمت ماسک در اولویت قرار دارند.» ایلنا در این باره از قول سخنگوی تعزیرات کشوری نوشته که «اگر قیمت واقعی و شفاف برای ماسک و اقلام بهداشتی مشخص شود، امکان رصد بازار در گشت‌های تعزیرات وجود خواهد داشت. اما با وجود اعلام نشدن قیمت‌های شفاف، قیمت‌های متعارف بازار مشخص است و بر اساس همان، اجازه توزیع و فروش بالاتر از نرخ‌های متعارف را نمی‌دهیم.»
با این نظارت‌هایی که توسط پلیس و سایر سازمان‌های نظارتی مانند تعزیرات برای جلوگیری از احتکار و گران شدن ماسک وعده داده شده است، اما شنیده‌ها حکایت از این دارد که در برخی از شهرها در پی اعلام استفاده اجباری از ماسک مردم با کمبودهایی روبه‌رو شده‌اند. آنطور که ایسنا از قول «علی فاطمی»، نایب رئیس انجمن داروسازان ایران نوشته «مشکل کمبود ماسک در تهران نداریم اما به نظر می‌رسد در بعضی از استان‌ها و شهرستان‌ها کمبودهایی وجود داشته باشد.»
همچنین علی فاطمی در گفت‌وگوی دیگری که با رادیو تهران داشته به لزوم تغییر ماسک اشاره کرده است. او در این گفت‌وگو خاطرنشان کرده که «اگر این ماسک‌ها به صورت دائمی استفاده شود به ازای هر سه تا چهار ساعت باید ماسک تعویض شود اما استفاده از ماسک در برخی مواقع مثل زمانی که به تنهایی در خودرو هستیم نیازی نیست.» حالا با توجه به لزوم تغییر ماسک در هر سه الی چهار ساعت نشان می‌دهد برای کسی که از صبح برای کار از خانه خارج شده و اگر تا هنگام غروب به منزل برگردد یعنی حداقل چیزی حدود سه عدد ماسک سه لایه نیاز دارد. با میانگین قیمت هر کدام دو هزار تومان که در برخی موارد بیشتر هم گزارش شده است، شاید یک فرد باید نزدیک به 6هزار تومان در روز هزینه ماسک بدهد، این محاسبه سرانگشتی در ماه برای هر فرد مبلغ 180هزار تومان است. و این یعنی چیزی بیشتر از یارانه‌ای که دریافت می‌کند. برای یک خانواده با میانگین سه نفر، تنها هزینه ماسک چیزی نزدیک به 550هزار تومان هزینه‌بردار است. این در صورتی است که بسیاری از خانواده‌ها در تامین چنین هزینه‌ای برای خورد و خوراک خودشان هم با مشکل رو‌به‌رو هستند.
اگرچه برخی معتقدند در چنین شرایطی می‌شود از ماسک‌های پارچه‌ای هم که قابل استفاده مجدد هست استفاده کرد، اما به گزارش برنا، علی فاطمی، نایب رئیس انمجمن داروسازان معتقد است که «البته استفاده از ماسک‌های پارچه‌ای توصیه نمی‌شود.