هراس از یک استعفای احتمالی
محسن خرامین (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1538

در ‌جست‌وجوی ماه، یا در ‌جست‌وجوی ما؟

دکتر حسن دادخواه ( استاد دانشگاه)
عنوان این یادداشت چه بسا ذهن خواننده را به‌سوی نحوه رویت هلال ماه شوال و اختلاف نظر در اعلام روز عید فطر معطوف دارد، از این رو، در همین سطور نخستین، اقرار کنم که نویسنده نه به مبادی فقه و نه علم نجوم آشنایی دارد و نه از روابط و سنت‌های درون‌حوزوی و میان علماء آگاه است، ولی شباهت واژگانی میان «ماه» که در آسمان است و کیلومترها فاصله دارد با «ما» که روی زمین و در همین نزدیکی‌هاست و در آن قرار گرف‌ه ایم، دست‌مایه‌ای برای طرح‌‌ اندیشه و دغدغه‌ای در این یادداشت شد که در فرازهای زیر به اجزا و عناصر این ‌‌اندیشه و دغدغه می‌پردازد:
فراز اول‌: روز پنجم خرداد روز نفت و مسجد سلیمان نامیده شده است. مباحث پیرامون نفت، در ابعاد اقتصادی و سیاست خارجی و مدیریتی امروزه چنان متنوع و رنگارنگ شده است که شاهد نقد و نظرهای کاملا متفاوت در این باره هستیم. از جمله نقش نفت به عنوان یک ثروت در دست دولت‌هایی که اصول مردم‌سالاری و دمکراسی را برنمی‌تابند و به اتکای ثروت نفت خود را از مردم و مالیات بی‌نیاز می‌بینند و از موضع بالا و مقتدرانه با مردم خویش سخن می‌گویند.
فراز دوم: تحریم نفتی و بانکی ایران از سوی آمریکا و اعمال محدودیت و تنگنا در فروش نفت و دسترسی به عایدات حاصل از آن، چند سالی است که اقتصاد ایران را با چالش و مخاطرات فراوان روبه‌رو ساخته است. نویسنده این سطور در یادداشت‌های متعدد به لزوم تعامل و سازگاری کشورمان با همه کشورهای جهان تاکید ورزیده و بر این باور است که اصطلاحاتی مانند استقلال و خودکفایی و عدم وابستگی به بیگانگان، امروزه در سپهر سیاسی جهان کاملا دگرگون شده است و همه کشورها می‌کوشند تا از امتیازات یکدیگر در راستای تامین منافع ملی کشور خویش بهره ببرند. ولی حال که در چنبره این تحریم گرفتار شده‌ایم، دولت به عنوان قوه مجریه می‌کوشد تا اخذ مالیات‌های جدید را جایگزین درآمدهای نفتی کند و از این رهگذر و نیز از راه‌های دیگر، شاید بتواند کسری بودجه خود را تا حدودی تامین کند. این نیازمندی دولت و حکومت به مردم، می‌تواند موجبات نزدیکی دولت و حکومت را به مردم، به عنوان مهم‌ترین رکن در حکمرانی، فراهم کند و دولتمردان و حاکمان کشورمان را برای به‌دست آوردن «دل» مردم و جلب رضایت حداکثری آنان وادارد.
فراز سوم: همزمان با عید فطر برطبق سنوات و مناسبت‌های مشابه، دسته‌ای از محکومان دادگاه‌ها و زندانیان از سوی مقام معظم رهبری مورد عفو و کاهش مدت حبس و آزادی قرار گرفتند. در میان افراد مشمول این بخشش، نام زندانیان موسوم به امنیتی نیز دیده می‌شود که جای تقدیر و سپاس از بلندنظری معظم‌له دارد. این اقدام می‌تواند شروعی میمون و پربرکت برای گرایش هر چه بهتر به‌سوی مردم و به‌دست آوردن دل آنان باشد.
فراز چهارم: گسترش و شیوع ویروس کرونا با همه زیان‌های مادی و جانی و لجستیکی که به مردم ایران و سیستم سلامت کشور وارد کرد، در بردارنده شروع اقدامات مثبت و رویکردهای جالب توجه در میان مردم و مسئولان کشوری است. تعطیل شدن بسیاری از مراسم و تبلیغات و فضاسازی‌ها که متاسفانه ذهنیت مردم و مسئولان را نسبت به یکدیگر غیر واقعی و تصنعی کرده بود، به واقعیت نزدیک کرد و موجب شد تا شخصیت واقعی و انسانی و طبیعی یکدیگر را از ورای شخصیت‌های ذهنی که زاده تبلیغات و فضاسازی‌ها است، پیدا کنیم و از این رهگذر مقدمات نزدیکی و الفت و دوستی میان خویش بیش از گذشته تقویت شود. از سوی دیگر، امکان ابتلای هر فرد، چه کوچک و چه بزرگ و چه دارا و ندار و چه عالی و دانی به این ویروس، گویی بسیاری از ما را در نگاه به خود و دیگران دچار تردید و تجدیدنظر کرد و اینگونه همه ما در کنار هم و شانه به شانه هم قرار گرفتیم. این رویکرد اخلاقی جدید، قطعا به سود همه افراد و کشور خواهد بود و به ذهنیت‌های کاذب در میان ما و نسبت به یکدیگر پایان می‌دهد.
از چهار فراز یاد شده و در کنار هم قرار دادن آن می‌توان به این نتیجه رسید که در ‌جست‌وجوی«ما» بودن به مراتب مهم‌تر و ضروری‌تر از در ‌جست‌وجوی «ماه» بودن است.
به گمانم دستاورد کلاس انسان‌سازی ماه روزه‌داری و پرواپیشگی برای مردم کشورمان، بر طرف شدن و کنار رفتن پرده و حجابی بود که میان «ما» فاصله ‌‌انداخته بود و همه صنوف را به جان هم ‌‌انداخته بود.