هراس از یک استعفای احتمالی
محسن خرامین (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1538

چندجانبه‌گرایی

چندجانبه‌گرایی که اصطلاحی بسیار رایج در روابط بین‌الملل است، در ساده‌ترین مفهوم، به معنی اقدام گروهی متشکل از سه دولت یا بیش‌تر یا اقدامی میان آن‌هاست. بدین‌ترتیب چندجانبه‌گرایی از
یک‌جانبه‌گرایی که همان اقدام مستقل یک دولت واحد است و همچنین دوجانبه‌گرایی به معنای اقدام دو دولت یا اقدام میان دو دولت، متمایز می‌شود. اما چندجانبه‌گرایی تنها به سازمان‌های رسمی اشاره ندارد، بلکه ناظر به تمامی ترتیباتی است که در آن‌ها، سه دولت یا بیشتر، هماهنگ با هم دست به اقدام می‌زنند. اصطلاح چندجانبه‌گرایی، درباره نوع رابطه یا شکل اقدام مورد مشاهده، تصوری را به ذهن متبادر می‌سازد.رفتار یک‌جانبه، به طور کلی با اقدام مستقلی در پیوند است که در جهت خدمت به خود صورت می‌گیرد و بالقوه بر خلاف میل دیگران است. ترتیبات دوجانبه عموماً تبعیض‌آمیز تلقی می‌شوند، زیرا طرف‌های ثالث را کنار می‌گذارند و نیز زمینه استفاده از قدرت در این روابط، به ویژه اگر یک طرف بسیار قدرتمندتر از طرف دیگر باشد، وجود دارد. اما چندجانبه‌گرایی به طور کلی دارای کیفیتی متفاوت شناخته می‌شود و اقدامی ارزشمند است. این ارزشمندی از فراگیر، دسته‌جمعی و حتی وفاق‌آمیز بودن ظاهر رویکرد چندجانبه به اقدام بین‌المللی مایه می‌گیرد.
منبع: گریفیتس، مارتین
دانشنامه روابط بین‌الملل و سیاست جهان