مدیران بحران آتش‌نشانانی که بنزین می‌پاشند
فضل‌الله یاری (سردبیر)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر
1431

دستاوردهای کرونایی دولت برای جامعه

رضا دستجردی ( روزنامه‌نگار )
آنچه امروز در جامعه ایران شاهد هستیم، نشان از آن دارد که فقرا و اقشار کم‌درآمد، نسبت به ویروس کرونا، آسیب‌پذیرترند. این شکنندگی در مقابل ویروس نوپای کووید19، عدم امکان تأمین لوازم محافظتی در مقابل این ویروس، از جمله ماسک، دستکش، مواد ضدعفونی کننده، ناتوانی در تغذیه صحیح و مناسب برای تقویت جسمی و مقابله با ویروس، همچنین عدم برخورداری از حقوق، دستمزد و عایدی کافی جهت تأمین زندگی حداقلی در شرایط کنونی را در بر می‌گیرد. آنچه بر شمرده شد، با توجه به شرایط اسفناک اقتصادی کشور، تأثیری بسیار بر عمده آحاد جامعه داشته، اما شدت آن در میان اقشار آسیب‌پذیر فقرا و طبقات کم‌درآمد جامعه، محسوس‌تر است. این همه در حالی‌ست که بر اساس برآوردهایی که اخیرا اعلام شده، خط فقر در کشور به ازای هر خانواده چهار نفره، به رقم 9 میلیون تومان رسیده است که با در نظر گرفتن حداقل حقوق 2 میلیون و 800 هزار تومانی بخش گسترده‌ای از خانوارهای ایرانی، اعم از کارمندان و کارگران، شکافی بالغ بر 6 میلیون تومان بین دریافتی نیروهای شاغل و خط فقر در کشور را نشان می‌دهد؛ شکافی که کمتر خانواری به راحتی از پس پر کردن آن بر می‌آید. اما این آمار، همه در خوش‌بینانه‌ترین حالت ممکن حاصل خواهد شد، چرا که در دو ماهه نخست سال جاری، به علت شرایط قرنطینه حاکم بر کشور، در کنار تأثیرات مستقیم تحریم‌های اقتصادی که ریشه در سالیان گذشته دارد، بخش عمده‌ای از همین حقوق‌بگیران، کار خود را از دست داده‌اند و به زیر آنچه خط فقر می‌خوانیم، سقوط کرده‌اند. بررسی‌های صورت گرفته از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد شاغلان بخش خصوصی، خصوصاً آنهایی که در مشاغل ساده، به کار مشغول هستند، بیش از دیگران در معرض مشکلات اقتصادی ناشی از بحران کرونا هستند که این خود نیز در نسبت میان استان‌های مختلف کشور، متفاوت است، به طوری که استان گلستان در صدر استان‌های دارای سرپرست شاغل در مشاغل ساده است و پس از آن، استان‌های خراسان شمالی، کهگیلویه و بویراحمد، کردستان، کرمان و آذربایجان غربی قرار دارند. طبق آمار به‌دست آمده، میزان گستردگی فقر در میان خانوارهایی که سرپرست آنها شاغل است، بیش از 40درصد است که نشان‌دهنده میزان فقر گسترده در مناطق مختلف کشور است. طبق آخرین آمارهایی نیز که مرکز آمار ایران منتشر کرده، نرخ بیکاری در میان استان‌های گلستان، خراسان شمالی، کهگیلویه و بویراحمد، کردستان، کرمان و آذربایجان غربی، در مقایسه با دیگر استان‌های کشور، نرخ بالایی است که قطعا شیوع بیماری کرونا بر آن تأثیر زیان‌بارتری خواهد گذارد، نرخی که 40 درصد آمار استان‌های کشور را در بر می‌گیرد. اما این بدان معنا نیست که از 10 استان دیگری که 30درصد فقرای دارای سرپرست شاغل دارند به راحتی عبور کنیم. مشاغلی که در این دسته جای می‌گیرند، از آنجا که جزو مشاغل غیر رسمی‌اند، قطعاً نه از امکان بیمه شدن شاغل برخوردارند و نه از تسهیلات و کمک‌های مالی دولتی برخوردار خواهند شد. اما فارغ از آمار و ارقام ارائه شده، گسترش بیکاری و فقر که متاسفانه شیوع بیماری کرونا نیز بدان دامن زده، سبب خواهد شد نسبت به سال‌های گذشته، بخش فزون‌تری از اقشار متاثر از شرایط امروز کشور از دسترسی به حداقل‌های زندگی محروم شوند و به اقشار کم‌برخوردار از امکانات آموزش، بهداشت، پوشاک و نظایر آن بپیوندند. همچنان که آمارهای سال‌های گذشته نشان می‌دهد، عمده سهم درآمد خانوار به بخش آموزش و بهداشت اختصاص داشت که با نظرداشت این حقیقت که تفریح، سرگرمی، سفر و اقداماتی از این دست، به واسطه بحران‌های اقتصادی کشور، سال‌هاست دیگر جایی در سبد اقتصادی خانوار ندارد، باید زنگ خطر را برای از دست دادن امکان آموزش و بهداشت برای اقشار کم‌برخوردار جامعه به صدا درآورد. آنچه عیان است، عدم برنامه‌ریزی دولت برای بحران پیش روی اقتصاد و معاش عمده طبقات ضعیف جامعه است که در سایه عدم تدبیرهای صحیح و به موقع، در حال از دست دادن همین حداقل‌های امروز زندگی خود هستند. اقدامات عجولانه در بازگشایی بازارها و مراکز اقتصادی و تجاری، شاید از بیم وخامت اوضاع اقتصادی کشور و دهک‌های کم‌برخوردار جامعه حکایت داشته باشد، اما دورنمای آن با عنایت به ادامه سیاست‌های غلط سابق، راه به جایی نخواهد برد، آن هم در حالی که جولان گسترده کرونا در کشور که مسئولیت اصلی آن بر عهده دولت است، چه بسا در آینده نزدیک خبر از تعطیلی دوباره اصناف در کشور خواهد داد.