گفتن‌ها و نگفتن‌های رئیس جمهور
مهدی روزبهانی (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

رئیس جمهوری بر استفاده از یک اصل قانون اساسی تاکید کرد

جمهوری اسلامی در انتظار رفراندوم چهارم

شیوه دموکراتیک همه‌پرسی برای تصمیم‌گیری، در قانون اساسی کشور به رسمیت شناخته شده است. بر همین اساس در اصل ششم قانون اساسی، رفراندوم به عنوان یکی از راه‌های اداره کشور دانسته شده است. مطابق با اصل ۵۹ قانون اساسی نیز، در مسائل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، قوه مقننه می‌تواند از راه همه‌پرسی و مراجعه مستقیم به آرای مردم، تصمیم گرفته شده از این طریق را اجرایی کند. البته این درخواست مراجعه به آرای عمومی و استفاده از همه‌پرسی، باید به تصویب دو سوم مجموع نمایندگان مجلس برسد.
در اصل 110 هم به فرمان همه‌پرسی در ذیل وظایف و اختیارات رهبر اشاره شده و در اصل 123 نیز آمده است: «رئیس جمهور موظف است مصوبات مجلس یا نتیجه همه‌‏پرسی را پس از طی مراحل قانونی و ابلاغ، امضاء کند و برای اجرا در اختیار مسئولان بگذارد.»
پس از انقلاب در سه مرحله از تجربه رفراندوم در جهت تصمیم گیری عمومی استفاده شده است. نخستین رفراندوم در روزهای دهم و یازدهم فروردین 1358 اتفاق افتاد و در این همه‌پرسی عمومی، نوع نظام حکومتی ایران با 98.2 درصد آرا، «جمهوری اسلامی» تعیین شد. برای بار دوم، در دوازدهم آذر 1358، نخستین قانون اساسی تدوین شده پس از انقلاب اسلامی در یک همه‌پرسی عمومی، مورد تایید مردم قرار گرفت و بار دیگر نیز در ششم مردادماه ۱۳۶۸، با بازنگری مجلس در قانون اساسی، اصلاحات انجام گرفته در قانون، در همه پرسی سوم، مورد موافقت مردم قرار گرفت.
دیروز رفراندوم، واژه ای بود که برای چندمین بار، بخش عمده‌ای از سخنان رئیس جمهور روحانی را در سخنرانی او، خطاب به استانداران و فرمانداران کشور، تشکیل داد. عبارتی که البته کلید واژه مهمی در سخنرانی‌های روحانی به شمار می‌آید. او در این همایش که در وزارت کشور برگزار شد، از رفراندوم به عنوان پایه اولین انتخابات جمهوری اسلامی در سال ۵۸ یاد کرد و همه پرسی را اساس این نظام دانست. از نظر روحانی، اگر چه بعضی‌ها رفراندوم را نمی‌پسندند، اما این همان رفراندوم بوده که تحقق نظام جمهوری اسلامی را واقعیت بخشیده است.
این اما اولین بار نیست که روحانی از رفراندوم سخن می‌گوید. او در چهارم خرداد ماه سال جاری در دیدار با اصحاب رسانه گفته بود: اصل 59 قانون اساسی، اصلی بن‌بست‌ شکن است و بر اساس آن در هر زمان که لازم باشد، دریچه تصمیم‌گیری به ‌روی مردم باز است.» او با اشاره به درخواستش از مقام رهبری در سال 83 برای برگزاری رفراندوم و همه‌پرسی، گفت: در سال 83 از رهبر معظم انقلاب خواستم تا موضوع هسته‌ای را به آرای مردم بگذارند، که ایشان هم استفاده از این اصل را خوب دانسته و قبول کردند، اما در مورد زمان اجرای آن مطلبی عنوان نشد و پس از آن هم دولت تغییر کرد و روند به‌ شکل دیگری ادامه یافت، اما به هر حال اصل 59 در هر مقطعی می‌تواند راهگشا باشد. پیشنهاد روحانی برای رفراندوم تاکنون درباره موضوع مشخصی نبوده است اما این پیشنهاد هربار موجب واکنش برخی از منتقدان او شده است. برخی صاحب‌نظران نیز این پیشنهاد او را بیشتر بازی دولت او با افکار عمومی می‌دانند. نوعی بازی که البته پس از چندی به فراموشی سپرده می‌شود.
کمی قبل‌تر از آن و در ۲۴ مهر ماه سال جاری نیز روحانی با سخنرانی در دانشگاه تهران، از برگزاری همه‌پرسی یاد کرده بود. ‌او گفته بود که در مسائل استراتژیک باید به رای مردم رجوع کنیم.