نان مردم را آجر نکنید
محسن صنیعی (مدرس دانشگاه)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1863

۷۰درصد از صندلی‌‌های تخصصی حوزه بیهوشی خالی ماند

کمبود متخصص بیهوشی؛ چالش جدی بهداشت کشور

همدلی|  امروز روز جهانی «بیهوشی» است، رشته‌ای که در ایران مهجور مانده و علاقه‌مندان به تحصیل در رشته‌های تخصصی پزشکی نسبت به انتخاب آن رغبت چندانی ندارند. عدم استقبال از این رشته در حدی است که صندلی‌های رشته تخصصی بیهوشی در دانشگاه‌ها خالی مانده و پزشکان عمومی رغبت چندانی به ادامه تحصیل در این رشته ندارند. آن‌گونه که رئیس انجمن بیهوشی قلب ایران گفته است امسال و سال گذشته حدود ۷۰درصد از صندلی‌‌های تخصصی حوزه بیهوشی خالی مانده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، بیم آن می‌رود در سال‌های آینده اتاق‌های عمل خالی از متخصصین بیهوشی شود.بر اساس خبری که انجمن بیهوشی ایران برای روزنامه «همدلی» فرستاده است، علیرضا جلالی، رئیس انجمن بیهوشی قلب ایران هم‌زمان با روز جهانی بیهوشی درباره چالش‌های این رشته پزشکی در کشور و عدم استقبال از این رشته اعلام کرد: در حال حاضر افراد کمتری از جامعه پزشکان تمایل به رفتن به دوره تخصصی بیهوشی دارند به‌طوری‌که امسال و سال گذشته ۷۰ درصد از صندلی‌های تخصصی حوزه بیهوشی خالی ماند. کمبود متخصص بیهوشی در کشور طی سال‌‌های آینده، سیستم بهداشت و درمان را با چالش‌‌های زیادی مواجه می‌کند.به گفته او در ۵ سال گذشته هم به‌طور کلی ۵۰درصد از تمایل پزشکان برای ورود به حوزه تخصصی بیهوشی کاهش یافته و اگر اقدامات لازم در این زمینه انجام نشود در آینده با مشکل کمبود متخصص بیهوشی در کشور مواجه خواهیم بود و این موضوع باید حتماً مدنظر مسئولان قرار گیرد.او با بیان این‌که متخصصین بیهوشی نقش بسیار مهمی در اتاق‌های عمل، بخش‌های ویژه و عمل‌های سرپایی دارند، گفت: کمبود متخصص بیهوشی در آینده می‌تواند سیستم درمان کشور را با چالش مواجه کند بنابراین توجه به رفع این مشکل بسیار حائز اهمیت است.خالی ماندن صندلی‌‌های این رشته در حالی است که رشته بیهوشی در دنیا جز رشته‌‌های پرطرفدار و پردرآمد پزشکی است، اما در ایران مشکلات زیاد این رشته پزشکی باعث شده رشته بیهوشی کمتر موردتوجه قرار گیرد و در‌ نتیجه شاهد خالی ماندن ظرفیت‌های این رشته مادر باشیم. 

 خروجی مالی نامناسب دلیل بی‌توجهی به بیهوشی

پول و درآمد کافی یکی از دلایل سوق پزشکان به سمت رشته‌‌های تخصصی است. رشته‌‌هایی مانند پوست، چشم، رادیولوژی و ارتوپدی به دلیل خروجی مالی مناسب بیشتر خواهان دارند، اما رشته‌های مانند بیهوشی یا طب اورژانس در مقایسه با سایر تخصص‌ها خروجی مالی مناسبی ندارد و به همین دلیل از سوی علاقه‌مندان به تحصیل در رشته‌های پزشکی چندان موردتوجه نیز قرار نمی‌گیرد. رئیس انجمن بیهوشی قلب ایران نیز موضوع مالی و اختلاف درآمد متخصصین بیهوشی با بعضی از رشته‌های پزشکی مورد تاکید قرار داده است.جلالی در این زمینه گفته: «یکی دیگر از چالش‌های حوزه بیهوشی کمبود درآمد متخصصین بیهوشی بوده، البته که این موضوع مسئله کهنه بوده که سال‌هاست موردتوجه قرار نگرفته درحالی‌که متخصصین بیهوشی ساعت‌های زیادی را به‌صورت ۲۴ ساعته کشیک دارند و نسبت به وقتی‌که اختصاص می‌دهند درآمد آن‌ها جزو کمترین درآمدهای حوزه‌های پزشکی است از طرفی متخصصین بیهوشی فعالیت در مطب ندارند و ارتباط مالی آن‌ها فقط با بیمارستان‌ها است.»اختلاف درآمدی متخصصین بیهوشی و سایر چالش‌های این رشته شرایط را برای افراد علاقه‌مند به این رشته سخت کرده است. چند وقت پیش، حسین مسکار، متخصص بیهوشی در خصوص شرایط این رشته به رسانه‌ها گفته بود: «برای ورود به این رشته باید علاقه بسیاری داشته باشید و بدانید که باید ساعت‌های ممتد در اتاق عمل و بخش ICU شیفت بدهید و در آخر شاید یک‌دهم آنچه به همکار جراح پرداخت می‌شود به‌عنوان کارانه به متخصص بیهوشی پرداخت شود. محدودیت برپایی مطب و لزوم داشتن شیفت هم یکی از دلایلی است که کنار استرس بالای رشته تمایل به رزیدنتی را کاهش می‌دهد.»

 عدم توجه به رشته‌های مادر 

فقط رشته بیهوشی نیست که مورد بی‌توجهی علاقه‌مندان تحصیل در دوره تخصص رشته‌های پزشکی قرار گرفته است. علاوه بر رشته بیهوشی؛ رشته‌های طب اورژانس، عفونی و داخلی بیشترین صندلی‌‌های خالی را میان رشته‌‌های تخصصی پزشکی دارند. رشته‌‌های مهمی که در شرایط حساس مانند شیوع بیماری کرونا اهمیت آنان بیش‌ازپیش مشخص شد.عدم استقبال از تحصیل در رشته‌های مادر به حدی است که واکنش مقامات را نیز به دنبال داشته است. چند روز پیش امیر صدری، مدیر روابط عمومی نظام پزشکی تهران بزرگ اعلام کرد: «اکنون شرایط به‌گونه‌ای است که بیشتر فارغ‌التحصیلان پزشکی عمومی به‌جای این‌که در حوزه‌های درمانی جذب شوند، تمایل دارند که برای کسب درآمد بیشتر در تخصص‌هایی مثل زیبایی فعالیت کنند که عمدتا درمانی محسوب نمی‌شوند. همین مساله باعث می‌شود که ظرفیت پذیرش تخصص‌های مادر حوزه پزشکی ازجمله طب اورژانس، بیهوشی و کودکان تا حد زیادی خالی بماند.»به گفته او بیشتر تخصص‌های اصلی حوزه پزشکی که نقش مهمی در حوزه درمان دارند و نیاز شدیدی به جذب دانشجویان بیشتر در آن‌ها وجود دارد، دوره رزیدنتی چهارساله بسیار دشواری دارند و درآمد افراد نیز بعد از گذراندن این دوره‌ها در سطح ایده‌آل نیست و حتی گاه پایین‌تر از حوزه‌های فعالیت پزشکی عمومی (مثل زیبایی) است. این در حالی است که فارغ‌التحصیلان تخصص‌های مادر حوزه پزشکی حتی بعد از پایان دوره رزیدنتی هم حجم کاری بیشتری از سایر پزشکان متخصص دارند.با توجه به وضعیت رشته‌های مادر، سوال اینجاست با توجه به اهمیت این رشته‌ها، چرا باید این رشته‌ها خالی از داوطلب بمانند؟ چه کسی مقصر است؟ وزارت بهداشت چه راه‌حل‌‌هایی برای این مشکل اتخاذ کرده است؟