جمهوری اسلامی و طوفان مدرنیسم
حسن جعفریانی (عضو هیات علمی دانشگاه)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1516

بلاتکلیفی ادامه دار حوادث سال گذشته به سال جدید منتقل شد

پرسش‌های بی‌پاسخ سال98

همدلی| آسو محمدی: زخمی که خوب درمان نشود یقینا دوباره با سَر باز خواهد کرد. سال 1398 با تمام تلخی‌هایش تمام شد اما خیلی از اتفاقات آن هنوز جای سوال دارد و افکار عمومی منتظر توضیح مقامات درباره چرایی آن‌ها هستند. آمار دقیق کشته‌های اعتراضات آبان ماه، ماجرای شلیک موشک خودی به هواپیمای اوکراینی و موضوع دیگرعلت کشته شدگان تعدادی از هموطنان‌مان در مراسم تشییع شهید سرلشکرسلیمانی در کرمان بود که هنوز هیچ مسئولی به طور مشخص پاسخ قطعی به این اتفاق نداده است.
حوادث آبان ۹۸ از جمله حوادثی بود که فرآیند تلخی را پشت سر گذاشت؛ حادثه‌ای که هنوز هم روایت رسمی همراه با جزئیات و مسائلش توسط نهاد‌های رسمی بیان نشده است. برای همین است که انبوهی از روایات مبهم و متعدد درباره این حوادث در فضای مجازی، محیط‌های عمومی و حتی در دورهمی‌های خانوادگی توسط مردم گفته می‌شود؛ روایاتی که گاهی هم متناقض‌اند. رسانه‌های فارسی خارج کشور هم که روایت خود را دارند، رسانه‌های بیگانه و البته سازمان‌های حقوق بشری و عفو بین‌الملل و... هم روایت‌های دیگری دارند. نکته مهم این است که روایت رسمی داخلی، هنوز که هنوز است توسط نهاد‌های داخل با مردم در میان گذاشته نشده است.
از طرفی دیگر خبرگزاری‌های خارجی دست ما را خوانده‌اند. رویترز در هر مساله‌ای که ما شفاف‌سازی نمی‌کنیم، حرفی، عددی یا ادعایی را مطرح می‌کند و آن وقت است که ما در واکنش به آن تازه به سخن می‌آییم و درباره خودمان، توسط خودمان صحبت می‌کنیم، البته در قریب به اتفاق مواقع فقط تکذیب می‌کنیم. رویترز خودش آماری از انبوه‌ کشته‌ها می‌دهد و افکار عمومی ایران بی‌اعتماد به روایات‌ متفاوت، تشنه اخبار و روایات‌ جدید است که هنوز قانع نشده و به نتیجه نرسیده است.

سوال‌های بی‌جواب بوئینگ ۷۳۷

یکی دیگر از بحران‌های سال 98، ساقط شدن هواپیمای اوکراینی بود. پرسش‌های بسیاری در مورد علت پرتاب موشک به هواپیمای مسافربری اوکراینی بی‌پاسخ مانده‌اند. سرنگونی این هواپیمای مسافربری خطوط هوایی اوکراین به چالشی جدی برای کشور تبدل شد. بوئینگ ۷۳۷ شرکت هواپیمایی اوکراین بامداد چهارشنبه ۱۸ دی درحالی که از تهران عازم کی‌یف بود، نزدیک تهران سرنگون شد. دو موشک از سوی سامانه دفاع هوایی ایران به این هواپیما برخورد و آن را سرنگون کردند.
حرف و حدیث‌های بسیاری در آن روزها مطرح شد. اما علی مطهری، نماینده تهران در مجلس مدعی شد که پیش از پرتاب این موشک‌ها، هشداری در مورد «پرتاب موشک کروز از سمت بندرعباس به کشور» دریافت شده بود که بعد منتفی شد. او ۲۳ دی با انتشار یادداشتی در ایسنا، این پرسش را مطرح کرد که «چرا خبر منتفی شدن حمله را به سامانه ندادند؟» برای بسیاری پرسش مهم‌تر اینجاست که آیا این سامانه در حالت آماد‌‌ه‌باش خودکار قرار داشته است؟ و اگر این طور بوده، سامانه دفاعی کشور توان تشخیص هواپیمای مسافربری و جنگنده یا موشک‌های دشمن از یکدیگر را ندارند؟ بسیاری، از جمله شماری از نمایندگان مجلس این سوال را مطرح کردند که در آن شرایط حساس، حریم هوایی کشور چرا بسته نبوده است.
در نهایت با گذشت چندین ماه معلوم نشد و پاسخ روشنی به این سوال داده نشد که چرا این هواپیما ساقط شد؟ خاطیان آن محاکمه شدند یا محاکمه نشدند. این وضعیت در حالی است که هنوز جعبه سیاه آن هواپیما خوانده نشده است.

معمای بی‌جواب داربست‌های کرمان

17 دی ماه؛ یعنی سه ماه پیش بود که جمعیت میلیونی از شهر کرمان، شهرستان‌های اطراف و استان‌های دیگر برای حضور در مراسم تشییع و خاکسپاری سردار قاسم سلیمانی شرکت کردند که به‌دلیل ازدحام جمعیت درجریان مراسم تقریبا ۶۰ نفر جان خود را از دست داده‌اند. اما وقوع این حادثه سؤالات بسیاری را در ذهن مردم ایجاد کرده است. اینکه دلایل اصلی این حادثه چه بود و چرا باوجود اینکه پیش‌بینی می‌شد جمعیت میلیونی عزاداران برای تشییع و خاکسپاری پیکر شهید سردار قاسم سلیمانی خود را به کرمان برسانند، اقدامات پیشگیرانه از وقوع این حادثه تلخ رخ نداد؟ برای بررسی دقیق و کارشناسی موضوع و شناسایی دلایل جان‌باختن این تعداد از هموطنان‌مان چه اقداماتی انجام شده است؟ افکار عمومی بعد از گذشت چند ماه هنوز منتظر پاسخ روشن درباره این اتفاق است.