جمهوری اسلامی و طوفان مدرنیسم
حسن جعفریانی (عضو هیات علمی دانشگاه)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1516

شیوع ویروس چینی، رئیس جمهور را جدی‌تر کرد

رابطه سینوسی روحانی و کرونا

همدلی| محسن رفیق: واکنش رئیس جمهور روحانی به شیوع ویروس کرونا در کشور، از زمان شروع تاکنون، روندی متغیر داشته است. روحانی که در ابتدای جدی شدن ظهور این ویروس در کشور، برخوردی ساده و تقریبا مشابه با حوادث دیگر با موضوع کرونا داشت، به تدریج و با جدی‌تر شدن گسترش کووید 19، مجبور به تغییر رویه شد و شاید بتوان گفت به نوعی قضیه را جدی‌تر گرفت. با این حال واکنش‌های او از همان آغاز تاکنون، با انتقادهای بسیاری ‌روبه‌رو بوده است. جدا از عدم اعلام قرنطینه اولیه شهر قم به عنوان مرکز اولیه انتشار ویروس، تعطیل نشدن ادارات و همچنین قرنطینه نشدن شهرهای پر خطر در مراحل بعدی، صحبت‌های روحانی و سخنرانی‌های متفاوت او در این مدت که به نوعی عادی بودن شرایط، کاهش تلفات و موفقیت دولت در کنترل بیماری را در ذهن مخاطب ایجاد می‌کرد، موجب ایجاد انتقادهای زیادی شد.
روحانی در اولین واکنش رسمی در چهارم اسفندماه گذشته و دقیقا دو روز بعد از پایان انتخابات مجلس یازدهم و در دیدار با وزیر امور خارجه اتریش، ضمن مقایسه ویروس کرونا با تحریم‌‌های آمریکا، اشاره کرد که‌ترس و وحشت این دو، بیشتر از واقعیت آن است. مساله‌ای که به نوعی تداعی کننده کم اهمیت دانستن بحران کرونا از جانب او در اذهان عمومی بود.
اگر چه روحانی در همان روز، دستور تشکیل ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا را برای مقابله با شیوع آن اعلام کرد، اما دو روز بعد و در مراسم افتتاح منطقه یک آزادراه تهران – شمال، با مقایسه کرونا و ویروس آنفلوآنزای نوع B، بار دیگر اظهار کرد که مبارزه کرونا، سخت‌تر از مبارزه با آنفلوآنزا نیست و مردم نباید در این زمینه وحشتی داشته باشند.
او در همان روز یعنی ششم اسفند ماه، در جلسه ستاد ملی مبارزه با کرونا، ضمن ابراز خرسندی از کاهش شیوع این ویروس اشاره کرد:«مراجعه‌کننده‌ها در بسیاری از شهرهایی که در روزهای پیش زیاد بوده، به شدت کاهش پیدا کرده است و کار و فعالیت در کشور باید به صورت آنچه که در هفته‌ها و ماه‌های گذشته بوده ادامه پیدا کند.»
او در این جلسه همچنین اعلام کرد:«از روز شنبه آینده، همه روال‌ها به صورت عادی در کشور خواهد بود مگر مورد خاص با شرایط ویژه که خود ستاد ملی آنها را اعلام می‌کند.» روحانی تعطیل شدن کشور را یکی از نقشه‌ها و توطئه‌های دشمنان دانست که سعی دارند با هراس‌‌افکنی زیاد در جامعه، آن را عملی کنند. این صحبت‌های روحانی، این سوال را در بین مردم ایجاد کرد که چگونه قرار است تا چند روز دیگر کرونا ریشه‌کن شده و از شنبه آینده همه چیز به روال عادی برگردد؟
مقایسه متناوب آمار ایران با آمریکا و ذکر مثال‌های متفاوت از این کشور در سخنرانی‌های روحانی، یکی دیگر از نکات قابل توجه در صحبت‌های او بود. روحانی در جلسه هیات دولت در روز هفدهم اسفند، گفت:«در سال‌های اخیر و در آمریکا، مطابق آمار بین 12 هزار نفر در سال به وسیله آنفلوآنزا کشته شده اند و حتی تعداد آن در یک سال به 100 هزار کشته نیز رسیده است.» او سپس نتیجه گرفت که تلفات کرونا بیشتر از آنفلوآنزا نیست و از این طریق بار دیگر تلاش کرد تا از حجم نگرانی‌ها در این زمینه، بکاهد.
روحانی در این جلسه در مورد قرنطینه گفت:«قرنطینه محله و شهر نداریم. آنچه قرنطینه است، قرنطینه فرد است. بنابراین مردم به این فکر نباشند که شهری بسته می‌شود و یا قرنطینه عمومی ایجاد می‌شود.» او ادامه داده است:«روزانه عده‌ای به طور طبیعی در همه شهرها فوت می‌شوند، عده‌ای هم سرماخورده و فوت می‌شوند، عده‌ای آنفلوآنزا گرفته و فوت می‌شوند و همه اینها را نباید به پای کرونا بگذاریم.»
او بار دیگر مخالفت خود را با تعطیلی ادارات و مشاغل اعلام کرده و می‌گوید:« نباید این مساله ویروس، بهانه جدیدی در دست معاندین شود و از این طریق،کار و فعالیت و تولید متوقف شود. همانطور که پزشکان کار می‌کنند، همه مردم، فعالین تولید و کارخانجات هم باید کار کنند و این مساله باید ادامه پیدا کند.»
روحانی همچنین در این جلسه اشاره کرد:«نباید بگذاریم آمریکا یک ویروس جدیدی را بر ویروس کرونا سوار کند، به نام تعطیلی فعالیت‌های اجتماعی و‌ترس فوق‌العاده. این توطئه‌ای است که امروز می‌بینیم و در تبلیغات خارجی هم وجود دارد.» کادر درمان اما خواستار ایجاد برخی محدودیت‌ها در این زمینه بود و در نهایت روحانی در روز هشتم اسفند با درخواست وزیر بهداشت برای محدودیت‌های پیشنهادی و تعطیلی مراکز آموزشی، حسب تشخیص ستاد موافقت می‌کند.
به مرور و با افزایش مبتلایان و تلفات ناشی از شیوع ویروس کرونا، عزم رئیس جمهور نیز برای مقابله جدی‌تر شده و به نوعی شدت بحران برای او باورپذیرتر از گذشته می‌شود.
روحانی در جلسه هیات دولت و در روز 21 اسفند، می‌گوید:«اولین عرض من خدمت مردم عزیز و بزرگوار ایران این است که این مسأله را جدی بگیریم و به سادگی به این ویروس نگاه نکنیم. برای مقابله تقریبا یک نسخه واحدی وجود دارد که در همه دنیا به آن رسیده‌اند و بر آن تأکید می‌کنند. یکی اینکه این زنجیره را باید قطع کنیم. این زنجیره شیوع از یک نقطه از یک فرد شروع می‌شود و وقتی یک فرد در جمعی می‌رود آنها را آلوده می‌کند، آن جمع وقتی در جمع دیگر می‌روند، آنها دچار مشکل می‌شوند. بنابراین یک زنجیره‌ای است که از نقطه‌ای شروع می‌شود و ممکن است از کل شهر، یا مناطق شهری، یا بین شهری و حتی بین کشورها عبور کند. پس اولین مسأله این است که ما این زنجیره را قطع کنیم.»
با این وجود رئیس جمهور، همچنان از موفقیت دولت در مبارزه با این بیماری تاکید دارد. او در آخرین جلسه هیات دولت در سال 98‌، ضمن مقایسه تهران با لندن، برلین، پاریس می‌گوید: «ساده است. ببینید آنجا چه خبر است. ببینید قفسه فروشگاه‌های آنها خالی شد. برای یک تکه دستمال کاغذی بین دو نفر دعوا شد، مردم برای مواد غذایی ناراحت و نگران هستند و بیمارستان‌هایشان اعلام می‌کنند ما جا نداریم، اما ما به رغم این شرایط این موارد را تأمین کردیم.»
او با رد کردن انتقادات در مورد که چرا ایران مداخله نکرده است، می‌گوید:«دولت، مداخله بسیار بزرگی انجام داده است. الان یک ماه است که تمام دبیرستان‌ها، مدارس و دانشگاه‌های ما تعطیل است و 15 روز هم تعطیلات نوروز را در پیش رو داریم. ما 45 روز سیستم آموزشی را تعطیل کردیم. هیچ کشور دنیا این کار را نکرده است. 15 روز، یک هفته، 20 روز تعطیل کردند ولی یک ماه و نیم، کار بزرگی شده است.»
او همچنین در اظهاراتی متفاوت می‌گوید:«با اینکه می‌دانستیم این کرونا خطر چندانی برای دانش‌آموزان و دانشجویان ندارد اما به خاطر مسأله انتقال این تعطیلی انجام گرفت.»
روحانی در مورد انتقادات انجام گرفته نسبت به عدم تعطیلی ادارات نیز گفت:«در زمینه ادارات، به تمام وزارت خانه‌ها ابلاغ کردیم که هر کس مرخصی نیاز دارد، با دست و دلبازی این مرخصی را به همه بدهند و هر کسی مایل است از مرخصی استفاده کند.»
روحانی در جلسه ستاد اقتصادی دولت در 14 فروردین سال جاری، ضمن اشاره به اینکه در ماه‌های آینده در زمینه تامین کالاهای اساسی، مشکلی پیش روی نخواهد بود، اشاره کرد:«ممکن است دوباره اجتماعات محدود شود، چرا که راه کوتاهی پیش رو نداریم.» او همچنین اظهار داشت که تصمیم نهایی در مورد ادامه فعالیت‌های اقتصادی، روز یکشنبه آینده در ستاد ملی مبارزه با کرونا گرفته خواهد شد. در نهایت موضع‌گیری‌های روحانی در مبارزه با کرونا، تحلیل‌های او و همچنین برخی خوش‌بینی‌ها و آماری که در این زمینه ارائه داده است، با واکنش‌های زیادی از جانب برخی منتقدان ‌روبه‌رو شده است. اعلام گذر کردن کشور از پیک بحران انتشار کرونا و سخن از کاهش آمار مبتلایان در برخی استان‌ها، از مواردی بوده است که هر بار، با انتقادات زیادی ‌روبه‌رو شد. در یکی از آخرین واکنش نسبت به سخنان او که روز سیزدهم فروردین ماه جاری انجام گرفت، جمعی از مدیران سابق حوزه سلامت و اعضای هیات علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی و نظام پزشکی با انتشار نامه سرگشاده‌ای خطاب به او نسبت به ارائه برخی اطلاعات غلط در سخنرانی‌هایش اعتراض کردند. آنها در این نامه اظهار داشته‌اند: چگونه می‌توان مردم را به در خانه ماندن تشویق کرد اما بانک‌ها و ادارات دایر باشند؟ از سوی دیگر کارگران روزمزد و فصلی چه کنند؟ آیا برای اقشار مختلف تدبیری اندیشیده‌اید؟ در این نامه همچنین آمده است: آقای رئیس جمهور‌، طبقه گفته شما در این هفته وضع ما بهتر از هفته قبل بوده است، در صورتی که طبق گرارش ستاد، طی سه روز اوائل هفته جاری، دوهزار پانصد و سه هزار بیمار مثبت به آمار کل مبتلایان به کرونا اضافه شده، است. تلفات اپیدمی کرونا در قرنطینه از نوع چینی که مورد انتقاد شماست ۲/۵ نفر به ازاء هر یک میلیون نفر و در ایران تا این لحظه ۳۸ نفر به ازاء هر یک میلیون نفر بوده است. این یعنی بیش از ۱۵ برابر‌، آیا به راستی از نظر علمی وضعیت نسبت به چند روز قبل بهتر و قرنطینه چینی غیرقابل پذیرش است؟ در پایان این نامه، آمده است: آمار بیماران پر خطر و آمار تخت‌های‌ای‌سی‌یو و پر پر شدن کادر درمانی در این دوران حکایت از اوضاع بهتر از هفته قبل نمی‌کند، لطفا دستور قرنطینه سطح چهارم درون شهری و فاصله‌گذاری فیزیکی در سراسر کشور را صادر فرمایید تا زنجیره انتقال قطع شود. تاخیر در اجرای این مساله، ضایعات و خسارات جبران‌ناپذیری برای مردم و کشور به دنبال خواهد داشت، چرا که در این موقعیت نمی توان به نصیحت اکتفا کرد، بدیهی است که اگر از همان ابتدا‌تردد برون شهری قطع می‌شد اوضاع بهتری می‌داشتیم.»