گفتن‌ها و نگفتن‌های رئیس جمهور
مهدی روزبهانی (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

جنگ زیر سایه دیپلماسی

درهای دیپلماسی ایران هنوز باز است. هنوز روحانی با کمک ظریف تلاش می‌کند از حصر سیاسی ایران جلوگیری کند؛ تلاشی که شاید به مذاق یک عده در داخل و عده‌ای هم در خارج خوش نیاید. این تلاش دیپلماتیک بیش از گذشته برای ایران و دولت اهمیت یافته است. چرا که مدتی است در منطقه صدای آژیر قرمز به گوش می‌رسد. وضعیت جنگی است. بر خلاف سال‌های گذشته که شاید تقابل‌ها به صورت نیابتی بود، ولی حالا رسما دو طرف به مقابله نظامی روی آورده‌اند. آمریکایی‌ها با حمله‌ای تروریستی، سردار قاسم سلیمانی؛ فرمانده سپاه قدس پاسداران انقلاب اسلامی را شهید کردند، ایران هم با موشک‌های بالستیک یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های آنان را به آتش بست. هر دو طرف هم مسئولیت حملات خود را بر عهده گرفتند. این یعنی جنگ علنی. اما در میانه فضای نه ملتهب، بلکه جنگی، پای دیپلمات‌های مهم منطقه از ایران بریده نشده است. در این مدت چند بار بن‌علوی وزیر خارجه عمان با محمدجواد ظریف دیدار کرد و دیروز هم برای بار دوم در ظرف دو هفته به تهران آمد. همیشه معروف بوده که بن‌علوی پیام‌های مهمی را بین ایران و کشورهای دیگر رد و بدل می‌کرده است. حالا هم که فضا جنگی شده بن‌علوی به تهران می‌آید و می‌رود. به نظر می‌رسد تلاش دیپلماتیک مهمی در جریان است.
احتمالا بن‌علوی در چهار دیداری که طی این دو هفته با ظریف داشته واسطه پیام و پاسخ‌های مهمی شده است. پیش از هرچیزی خود این تلاش و حضور و رایزنی با بن‌علوی اهمیت دارد و در مرتبه بعد، طرف دوم پیام‌های احتمالی که وزیر خارجه عمان واسطه نقل و انتقال آن‌ها می‌شود.
تلاش دیپلماتیک دولت روحانی اما زیر فشار دو گروه از مخالفان قرار دارد. اول آن‌هایی که درخارج تلاش دارند ایران را به سرعت به سمت تقابل‌های شدید نظامی بکشانند و از طرف دیگر برخی محافل داخلی. مخالفان دولت در دو جبهه با تمام توان تلاش می‌کنند که رایزنی‌های سیاسی روحانی در خارج به نتیجه نرسد و بازیگران مهم منطقه‌ای از ایران فاصله بگیرند. داخلی‌ها با نیت شکست دولت و خارجی‌ها به امید رسیدن به منافع منطقه‌ای خود.
در سایه این فشارهاست که رایزنی‌های دیپلمات‌ها اهمیت دوچندان خود را نشان می‌دهد. واکنش منفی دو جبهه مخالفان خارجی و داخلی دولت به تحرکات دیپلماتیک نشان می‌دهد که یکی از راه‌های برون رفتن از شرایط خطر باز گذاشتن درهای دیپلماسی و یارگیری منطقه‌ای است. اما این که این رایزنی‌ها تا چقدر ممکن است به نتیجه مطلوب جمهوری اسلامی منجر شود به عوامل مختلفی بستگی دارد که حتما یکی از این عوامل مهم انسجام داخلی در ارسال پیام به خارج از کشوراست.
با توجه به وضعیت کنونی انتخابات به ویژه رد صلاحیت گسترده اصلاح‌طلبان به عنوان حامیان دولت، احتمالا سال آینده، ترکیب مجلس به نفع جبهه مخالفان دولت تغییر می‌کند و این یعنی افزایش فشارها بر دولت. چنانچه رایزنی‌های دولت در عرصه بین‌الملل زودتر به نتیجه نرسد احتمال این که قبل از شکست در دیپلماسی، در همراه کردن جبهه‌های داخلی ناموفق باشد، بیشتر است.
به‌علاوه نقش همین میانجی‌ها و یاران مهم ایران در منطقه هم تعیین کننده سرنوشت این مذاکرات خواهد بود. بخصوص روس‌ها که نه به طور کامل، اما به طور نسبی به نفع ایران موضع‌گیری‌هایی از خود نشان می‌دهند. اما آن گونه که تجربه نشان داده است دوستان مسکونشین، همیشه هم در صحنه نیستند. اما فارغ از نتیجه، این مذاکرات در حداقل‌ترین حالت ممکن می‌تواند وقوع حوادث ناگوار را برای کشور به تاخیر بیندازد. فرصتی که برای تصمیم‌گیران نظام امکان برنامه‌ریزی و تفکر درباره شرایط سخت را بیشتر فراهم می‌کند.