ای مه من، ‌ای بت چین
دکتر احسان اقبال سعید ( روزنامه نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1461

پس لرزه های ویروس چینی به بازار سرمایه کشور نرسید

بورس ایمن در برابر کرونا

همدلی| نیلوفر شریف‌زاده: در آشفته بازار بورس‌های جهانی و تلاطم‌های شدید بازارهای داخلی، بازار بورس داخلی هنوز هم خوش می‌درخشد. سال ۹۸، سالی طلایی برای بازار بورس به حساب می‌آید؛ بازاری که از پر ریسک‌ترین سرمایه‌گذاری‌ها بود، حالا اعتماد خیلی‌ها را جلب کرده و بسیاری را هم که هیچ سررشته‌ای در این زمینه نداشتند، برای سرمایه‌گذاری به سمت خود کشیده است. چه بسا کارگزاری‌هایی که در سال‌های گذشته سوت و کور بودند ولی امسال با رشد بی‌سابقه شاخص بورس داخلی صف‌ها است که برای تقاضای کد بورسی در این کارگزاری‌ها بسته می‌شود.
شاید یکی از جذابیت‌های بازار سرمایه که بسیاری از مردم کشور را به سمت خود کشانده، قابلیت جذب سرمایه‌های خرد است. هر فردی با هر میزان سرمایه توانایی این را دارد که به راحتی در این بازار سرمایه‌گذاری کند. از نظر کارشناسان اقتصادی این روزها با کاهش روزافزون ارزش پول کشور و افزایش تورم، داشتن پس‌انداز نقدی و بانکی کاری بیهوده و دور از منطق است. همین امر عامل دیگری بود که سبب شد امسال بسیاری از افراد سرمایه‌های خرد و کلان خود را وارد بورس کنند. از سوی دیگر مقاومت بازار سرمایه داخلی در مقابل FATF و ادامه رشد شاخص پس از پیوستن ایران به لیست سیاه FATF بود که اطمینان افرادی را هم که برای سرمایه‌گذاری در این بازار مردد بودند، به خود جلب کرد. با این حال اشباع ‌بودن تمامی شاخص‌های تکنیکالی بورس، همین‌طور رفتار هیجانی و بدون تحلیل عمده بورس‌بازان و انتظار شناسایی سود از سوی دانه‌درشت‌های بازار در آینده‌ای نزدیک، همگی سبب خواهند شد تا عدم قطعیت‌ها در خصوص زمان دقیق پایان این روند صعودی بیش از پیش شونده و زمان مناسب خروج از بازار برای خیلی از معامله‌گران مبهم باشد. از طرف دیگر با ورود ویروس کرونا به کشور و محدود شدن مرزهای ایران در دو سه روز گذشته شک و تردید هنوز سایه خود را بر سر این بازار داخلی حفظ کرده است.

سایه وحشت کرونایی بر سر بازار سرمایه

در دو ماه اخیر ویروس کرونا صدمه‌های زیادی بر بدنه اقتصادی کشورهای جهان، به خصوص کشورهای آسیایی مثل چین، ژاپن و کره جنوبی زده است و بازار سرمایه نیز از این قاعده مستثنی نیست. به اعتقاد کارشناسان اقتصادی جان انسان‌ها تنها آسیب این ویروس دردسرساز نبوده بلکه بازارهای جهانی نیز به شدت تحت‌تاثیر آن قرار گرفته‌اند. افت ارزش نفت و بالا رفتن قیمت جهانی طلا به عنوان دارایی امن تنها بخشی از این اثر بوده است. این در حالی است که بازارهای سهام بسیاری از کشورها نیز با افت شدیدی مواجه شده‌اند. ناگفته نماند که با افت قیمت نفت و جابه‌جایی چشمگیر قیمت طلا در سطح جهانی، بازار سرمایه داخلی را هم بی‌نصیب نگذاشته و در روزهای ابتدایی شیوع ویروس کرونا سبب افت قیمت نمادهایی مانند پتروشیمی و برخی فلزات پایه شد. البته به گفته کارشناسان بازار سرمایه، ورود نقدینگی بسیار زیاد در ماه‌های اخیر باعث شد تا این عامل به عنوان نیروی محرک رشد بورس از قدرت بسیار زیادی برخوردار باشد و تبعات جهانی ویروس کرونا نتواند بازار سهام داخلی را تحت تاثیر قرار دهد. پیش‌بینی فعالان بازار سرمایه و بورس‌بازان پیش از ورود کرونا به کشور از این قرار بود که در صورت ورود و انتشار این ویروس در کشور، مطمئنا بورس ایران نیز همانند سایر بورس‌های جهان تحت تاثیر منفی قرار خواهد گرفت.حمید میرمعینی، کارشناس بورس، درباره تاثیر کرونا بر بازار سرمایه به «همدلی» گفت: «تا زمانی که کشور قرنطینه نشود و بحث تعطیلی بانک‌های اقتصادی در میان نباشد، به نظر نمی‌رسد که تاثیری بر اقتصاد کشور داشته باشد». میرمعینی سپس از نگرانی‌اش برای مختل شدن فعالیت‌های اقتصادی گفت و ادامه داد: «ولی اگر به جایی برسیم که بحث توقف فعالیت‌های اقتصادی پیش بیاید، حتما تاثیر منفی بر اقتصاد و به تبع آن بر بازار سرمایه خواهد داشت».

صندوق سرمایه‌گذاری چیست؟

در این روزهای پرتلاطم بازارهای اقتصادی و نوسانات عجیب و غریب آن‌ها یافتن محلی برای سرمایه‌گذاری امن و سوددهی قابل قبول، آن هم با کمترین میزان سرمایه‌گذاری خواسته بسیاری از مردم است. طبیعتا برای اینکه هر فردی بتواند زندگی مالی خود را بهبود بخشد باید با انواع گزینه‌های سرمایه‌گذاری تا حدودی آشنایی داشته باشد تا بتواند از وضعیت مالی خود در مقابل تورم و از بین رفتن ارزش پول محافظت کند. چرا که سرمایه‌گذاری یکی از راه‌هایی است که می‌توان از طریق آن ارزش دارایی‌های افراد را حفظ کرد و آن‌ها را گسترش داد. طرفداران بورس که تعدادشان در این روزها کم نیست، زیر سایه شیوع کرونا نسبت به چشم‌انداز بورس کشور ابراز نگرانی می‌کنند و برای وارد شدن به این بازار وسوسه‌انگیز به دنبال راهی امن هستند تا در صورت بروز هر افت و نوسانی در بورس، کمترین ضرر را ببینند.
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند پس‌انداز کردن پولی که هرروز در حال از دست دادن ارزش خود است به تنهایی کافی نیست، بلکه این سرمایه‌گذاری است که افراد را ثروتمند می‌کند. حال این سرمایه‌گذاری روش‌های مختلفی دارد و هرکدام از آن‌ها برای موفقیت‌آمیز بودن نیازمند داشتن مهارت و اطلاعات کافی است. یکی از این سرمایه‌گذاری‌ها، سرمایه‌گذاری در بورس است که اگر به درستی و با مهارت انجام شود می‌تواند بازدهی مناسبی را برای سرمایه‌گذار به ارمغان بیاورد.اما شاید همه افراد مهارت، اطلاعات یا زمان کافی را برای سرمایه‌گذاری دربورس در اختیار نداشته باشند. به همین دلیل این افراد باید به روش‌های دیگری در بورس سرمایه‌گذاری کنند. یکی از راه‌های سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بورس، سرمایه‌گذاری در صندوق سرمایه‌گذاری است. در دو دهه گذشته صندوق‌های سرمایه‌گذاری محبوبیت بالایی در بین سرمایه‌گذاران پیدا کرده‌اند. امروزه بسیاری از افراد به دلایل مختلفی مثل کمبود وقت، نداشتن اطلاعات کافی درباره فرصت‌های سرمایه‌گذاری موجود، مشغله زیاد و غیره معمولا گزینه‌ای را که برای پس‌انداز پول خود انتخاب می‌کنند، بانک است؛ در نتیجه فرصت کسب بازده‌های بیشتر را به راحتی از دست می‌دهند. یکی از ابزارهایی که این فرصت را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد، صندوق سرمایه‌گذاری است. از طرف دیگر در میان این به هم ریختگی بازارهای اقتصادی که به نظر ریسک ورود به بازار سرمایه را بیشتر می‌کند، شاید بتوان گفت که این صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌توانند مامن امنی برای سرمایه‌های افرادی باشند که زیاد اهل ریسک نیستند.
حمید میرمعینی، کارشناس بازار سرمایه درباره این صندوق‌ها به «همدلی» گفت: «صندوق‌های سرمایه‌گذاری یکی از ابزارهای بازار سرمایه است که بیش از 10 سال است که راه‌اندازی شده و در رشد و توسعه این بازار نقش بسیار موثری داشته است. این ابزار مخصوص تازه‌واردان بازار سرمایه است و افرادی که اطلاعات و معلومات کافی از روش‌های سرمایه‌گذاری ندارند، بنابراین از این صندوق‌ها به عنوان ابزار واسطه استفاده می‌کنند.» میرمعینی در ادامه تأکید کرد: «این صندوق‌های سرمایه‌گذاری مدیران مجربی در حوزه بازار سرمایه دارند که می‌توانند سبدهای سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها تشکیل داده و به موقع اقدام به خرید و فروش سهم انجام داده و مدیریت صندوق را به خوبی انجام دهند. بنابراین، این صندوق‌ها توانسته‌اند عملکرد خوبی داشته باشند و افراد هم استقبال خوبی از آن‌ها کرده‌اند.»
میرمعینی سپس با ابراز امیدواری نسبت به توسعه این صندوق‌ها گفت: «به نظر من در آینده این ابزار توسعه چشم‌گیری خواهد داشت، هم به لحاظ جذب سرمایه و هم به لحاظ کمکی که به رونق بازار می‌کنند. همچنین توسعه این صندوق‌ها می‌تواند کمک بزرگی برای حرفه‌ای‌تر شدن تحلیل بازار و رشد آن باشد.»از طرفی به گفته کارشناسان بازار سرمایه، براساس قوانین سازمان بورس، صندوق‌های سرمایه‌گذاری ملزم به تشکیل سبدی متنوع از دارایی‌های نقدی و اوراق بهادار هستند. بخشی از این دارایی‌ها شامل دارایی‌های با درآمد ثابت همچون سپرده‌های بانکی و اوراق مشارکت می‌شود که ریسک سرمایه‌گذاری را به شکل قابل توجهی کاهش می‌دهد. تشکیل سبدی از دارایی‌ها که اصطلاحا متنوع‌سازی دارایی‌ها نام دارد باعث کاهش ریسک سرمایه‌گذاری می‌شود، سرمایه‌گذار صندوق با پرداخت مبلغی قادر است چنین سبدی را خریداری کند و مخاطرات سرمایه‌گذاری مستقیم در بورس را کاهش دهد. البته ناگفته نماند که این صندوق‌ها نیز بخشی از بازار سرمایه هستند و در کل این بازار ریسک‌پذیری بالایی می‌طلبد، ولی ریسک این صندوق‌ها از دیگر بخش‌های این بازار قابل قبول‌تر است.

چشم‌انداز بورس پایتخت از دید فعالان بازار سرمایه

در خصوص چشم‌انداز بازار سرمایه، «همدلی» پای صحبت چند فعال حرفه‌ای این بازار نشست. در این صحبت‌ها مشخص شد که فعالان بازار سرمایه از آینده بورس پایتخت پیش‌بینی یکسانی ندارند ولی اکثر آن‌ها نگاهی خوشبینانه داشتند. سروش، یکی از فعالان بورس که چندین سال است در این بازار فعالیت می‌کند، گفت: «به نظر من اگر رشد بیماری همین‌طور ادامه پیدا کند باید آمادگی افت بورس را داشته باشیم ولی اگر شیوع آن کنترل شود این بازار کماکان به رشد خود ادامه خواهد داد. عوامل متعدد سیاسی و بین‌المللی هستند که می‌توانند تاثیرگذار باشند، ولی قطعا اثرشان زودگذر خواهد بود و برای سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت تهدیدی محسوب نمی‌شوند.»
فاطمه، یکی دیگر از فعالان بازار گفت: «قطعا ورود کرونا به کشور تاثیر خاصی بر بازار سرمایه نخواهد داشت. سیاست‌های دولت به سمتی می‌رود که بورس را با قدرت سرپا نگه خواهد داشت. در حال حاضر مرزهای ایران محدود شده‌اند ولی می‌بینیم که تاثیری بر روند رشد شاخص بورس نداشته است.»
به نظر می‌رسد با وجود تهدیدهای کرونایی، کارشناسان و فعالان بازار سرمایه به آینده بورس خوش‌بین هستند. گرچه با توجه به اینکه اتفاقات سیاسی و بین‌المللی زیادی همیشه بر بازارهای اقتصادی اثرگذارند، با این حال پیش‌بینی دقیق آینده تقریبا غیرممکن و نشدنی به نظر می‌رسد.