روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
27 اسفند 1397  |  سیاست  |  کد خبر: 60108
0
0
دنیای ۹۷، دنیای چالش در بن‌بست بود
دنیای ۹۸، دنیای بازنگری و تصمیم
همدلی| گروه سیاسی- روح‌اله نخعی: نقاط عطف تقویمی، مثل پایان سال یا مناسبت‌هایی مثل سالگردهای انقلاب و استقلال کشورهایی که زمان طولانی از آن نگذشته باشد، علی‌رغم اینکه صرفاً تحمیل زمان هستند و تابع چیز دیگری نیستند، نوعی نگاه کلی به گذشته و آینده را اجبار می‌کنند. به عبارت دیگر، این زمان‌ها بهانه‌هایی هستند برای اینکه قدمی به عقب برداریم و نگاهی کلی به ۱۲ماه گذشته و آینده داشته باشیم. این زمان‌ها پتانسیل محدودی برای تاثیرگذاری هم دارند، وقتی در بستر فرهنگ خودشان رخ دهند. تغییر سال ممکن است باعث شود همین نگاه کلی باعث تصمیماتی در نهادهای تصمیم‌ساز یا حتی در گروه‌های مردم شود. سال نوی شمسی البته فرصت چنین تاثیرگذاری را نهایتاً در ایران و چند کشور محدود این تقویم خواهد داشت.
با این توجیه و توضیح، اگر بخواهیم با نگاهی به ۱۲ ماه گذشته و آینده به دنبال الگوی مشترکی باشیم، به دنبال روند و پدیده‌ای باشیم که در آن‌ها تکرار می‌شود، در سال ۹۷ در نقاط مختلف دنیا رسیدن به بن‌بست و بلکه چالش در بن‌بست را شاهد بوده‌ایم و می‌توانیم پیش‌بینی کنیم که سال ۹۸، تا حدی به اجبار، سال بازبینی و نگاه دوباره گروه‌های مختلف به پیش‌فرض‌ها و تصمیم‌هایشان خواهد بود.
در آمریکای سال ۹۷، دولت در میان پروژه‌های اصلی‌اش جنگ تجاری با چین، مذاکره هسته‌ای با کره شمالی و طرح «معامله قرن» را داشت. حالا و در اسفندماه به نظر می‌رسد اگر نه تمامیت دو پروژه اول، لااقل راهبرد اتخاذشده دولت در قبال آن‌ها در بن‌بست به سر می‌برد و دولت ناچار خواهد بود سال آینده را در مسیر دیگری بگذراند. ناکامی تقابل تجاری با چین، بیشتر روایت اعداد و ارقامی است که خسارت‌های میلیاردی این رویارویی را توصیف می‌کنند اما ماجرای کره شمالی کمی سرراست‌تر است و گزارش‌ها حاکی است که حکومت کره شمالی در حال بررسی خروج از مذاکرات است. بدون این گزارش هم بی‌نتیجگی و ناتمامی نشست هانوی نشان می‌داد اوضاع به چه سمتی می‌رود. طرح «معامله قرن» در نوبت اعلام و پیگیری است اما همین حالا مجموعه‌ای از چالش‌ها به انتظار آن نشسته‌اند. فقط سرنوشت انتخابات اسرائیل روی اقبال این طرح مبهم تاثیرات خود را خواهد داشت. سرنوشت نخست‌وزیر اسرائیل و رئیس‌جمهور آمریکا هر دو در سال ۹۸ با چالش‌های سیاسی و حقوقی مواجه خواهد بود. شاید شدت و تعداد ضربات به این دو به بایگانی‌شدن معامله قرن هم منجر شود.
ماجرای دخالت روسیه در انتخابات ۲۰۱۶، رابطه کارزار و دولت ترامپ با این کشور قبل و پس از آن و اطاله دادرسی از سوی رئیس‌جمهور، از ۲۰۱۶ تا امروز آمریکا را درگیر خود کرده است. پیش‌بینی پایان تحقیقات بازپرس ویژه، رابرت مالر، چندین ماه است که مدام تکرار می‌شود و هر بار هم خبری نیست اما همه شواهد و گزارش‌ها نشان می‌دهد که سال ۹۸ سال پایان روند کار مالر خواهد بود و کار به مرحله بعدی خواهد رسید، یعنی رسیدگی حقوقی به اتهامات ترامپ در دستگاه قضایی و رسیدگی سیاسی به آن‌ها در کنگره. این در کنار ادامه پیگیری‌های حقوقی و سیاسی ماجرای دیوار مرزی و وضعیت اضطراری در همین دو نهاد خواهد بود. عاقبت این پیگیری‌ها اگر بخواهد جدال استیضاح هم باشد، احتمالا در همین ۹۸ باید کلید بخورد، به‌خصوص اگر در کنار این پدیده‌ها، اتفاق غیرمترقبه‌ای مثل درگذشت یکی دیگر از قضات لیبرال دادگاه عالی، ماه‌های باقیمانده از دولت ترامپ را برای دمکرات‌ها تحمل‌ناپذیرتر کند.
از طرف دیگر، چینش مهره‌های سیاسی در سال ۹۷، به‌خصوص در حزب دمکرات به شکلی قرار گرفته که بسیاری موضوعات پذیرفته‌شده پیشین، در سال ۹۸ به طور جدی دوباره به سوال کشیده خواهند شد. رابطه حزب دمکرات با رویکردهای اقتصادی چپ و راست و مسئله نوع حمایت اعضای کنگره از اسرائیل، از مسائلی هستند که در فضای رقابت درون‌حزبی دمکرات‌ها، بعد از مدت‌ها دوباره به بحث گذاشته خواهند شد.
در بریتانیا، دولت و پارلمان، در قبال برگزیت، تقریباً تمام سال را مشغول طی‌کردن تقریباً تمام مسیرهای بن‌بست بود و در همین هفته‌های آخر سال هم بیشتر این مسیرها را با رای‌گیری‌های پارلمانی بستند. بریتانیا سال ۹۸، فرصت اندکی دارد برای اینکه سرانجام یکی از گزینه‌های محدودش را انتخاب کند و آن را به طور عملی پی بگیرد. دولت و پارلمان یا باید با اصلاحاتی اندک همین توافق می را بپذیرند، یا بی‌توافق خارج شوند یا دوباره سراغ همه‌پرسی بروند. این جمله البته ماه‌هاست که در همین وضعیت برقرار است، اما زمان، دیگر اجازه این روند را نمی‌دهد.
اتحادیه اروپا انتخابات پارلمانی‌اش را در سال ۹۸ خواهد داشت و احتمالاً قبل، حین و بعد از انتخابات پاسخ بسیاری از سوالات مطرح‌شده در سال ۹۷ را مشخص کند. پیشنهادات نظامی و اقتصادی ماکرون، مسئله مهاجرت، ظهور راست افراطی و تقابلش با بنیان‌های اتحادیه، مسئله برگزیت و جمهوری ایرلند و رابطه این نهاد با آمریکا، روسیه، چین و ایران، همگی در نوعی تعلیق قرار دارند. تکلیف بسیاری از این مسائل در همین سال ۹۸ مشخص خواهد شد.
اسرائیلی که ماه‌ها با اخبار و تحقیقات اتهام فساد مالی نخست‌وزیرش مواجه بود، در سال ۹۸ این پرونده را در جریان دستگاه قضایی خواهد داد و از طرف دیگر همین نتانیاهو با یک چالش جدی در انتخابات از سوی مخالفانش هم مواجه است. یا نتانیاهو از این هر دو مانع بلند عبور می‌کند و مشخص می‌کند که همچنان پایگاه‌دارترین چهره این کشور است یا سرانجام دنیای ۹۸، اسرائیل پسانتایاهو را خواهد دید.
آلمان در همین سال ۹۸ روزگار بی‌مرکل را آغاز خواهد کرد و بعد از حذف این رهبر مهم، دنیای ۹۸ نظاره‌گر روند ادامه مسیر حزب راست میانه او خواهد بود و به تبع، سرنوشت چپ‌گراها نیز تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. در این میان، در سال ۹۷، رشد پیش‌بینی‌شده اما کند حزب «جایگزین برای آلمان» با رشد غافلگیرکننده سبزها همراه بود. شاید سال ۹۸ سالی است که سرنوشت متقابل هر چهار حزب پایگاه وضعیت شفاف‌تری پیدا کند.
در ایتالیا، چالش‌های بین دولت و اتحادیه اروپا از یک طرف و درگیری داخلی بین ائتلاف حاکم از طرف دیگر، سال ۹۷ را در مسیر تشدید گذراند. سال ۹۸ اگر این مسیر ادامه پیدا کند، این احتمال که دولت ناچار به تصمیمات جدی‌تر شود هست. اگر بعضی زمزمه‌ها از شدت اختلافات حقیقت داشته باشد، ممکن است پایان ائتلاف غریب جنبش پنج‌ستاره و حزب لگا را هم در همین ۹۸ ببینیم.
جلیقه‌زردها ۲۰۱۸ و ۹۷ را در فرانسه به پایان رساندند اما در ۹۸ به ناچار باید اتفاقی بیفتد. اعتراضات جلیقه‌زردها مثل اعتراضات اسرائیلی‌ها به پرونده‌های نتانیاهو نیست که بدون دردسر جدی ماه‌ها ادامه پیدا کند. ترکیب نامتجانس نیروهای درگیر در این تظاهرات باعث می‌شود پیش‌بینی دستاورد مشخص این جنبش با چالش مواجه شود. در شرایط فعلی ظاهرا همه در مخالفت با ماکرون اتفاق نظر دارند اما پایگاه این جنبش به نظر برای حذف ماکرون کافی نمی‌رسد و شواهد حاکی است که رئیس‌جمهور جوان فرانسه طوفان را از سر گذرانده‌است. فقط ادامه هفتگی اعتراضات، به فرسایش منجر خواهد شد.
الجزایر، قرار است در همین سال ۹۸ ساختار حکومتش را از نو بنویسد. فعلاً مهم‌ترین عاملی که ممکن است مانع این روند شود ادامه اعتراضات مردمی است که آن هم با خواست عبور سریع‌تر از عبدالعزیز بوتفلیقه در جریان است. سال ۹۸، سال پایان حضور دودهه‌ای رئیس‌جمهور کهنسال الجزایر خواهد بود.
در این میان، سوریه که هنوز هم سرنوشت چندسال گذشته‌اش به عنوان آینه عبرت و هشدار برای نیروهای سیاسی کشورهای مختلف به کار می‌رود، سال ۹۷ را در روند نزولی تنش گذراند اما کشوری که بیش از همه در معرض تکرار این سرنوشت دیده می‌شود، هیچ نشانه‌ای از آرام‌شدن درگیری و نزدیک‌شدن روند تقابل دو رئیس‌جمهور به پایان در خود ندارد. مسئله ونزوئلا و رویارویی نیکولاس مادورو رئیس‌جمهور مستقر و خوان گوایدو رئیس‌جمهور خودخوانده، به اذعان گوایدو، احتمالاً به این زودی‌ها به پایان نخواهد رسید.
بالاخره در ایران، روند فرسایشی و خسته‌کننده تصمیم‌گیری درباره اف‌ای‌تی‌اف و سی‌اف‌تی در سال ۹۸ به ناچار به پایان خواهد رسید. مسیر طولانی و بی‌نتیجه «تشخیص مصلحت» در نهادی که برای همین کار بنا شده، اگر با اتخاذ نوعی تصمیم در آن به پایان نرسد، با ناامیدی بیرونی‌ها و برداشتن گزینه از روی میز ایران به پایان خواهد رسید.
دنیای سال ۹۷، مشغول کلنجار با چالش‌ها و سوالات مختلف و البته امتحان بسیاری از راه‌های بی‌نتیجه بود. دنیای ۹۸، دنیای بی‌صبری است و اولتیماتوم‌های بسیاری را همراه خود خواهد آورد که سرنوشت‌های زیادی را از اساس تغییر خواهد داد. سال دیگر این موقع، دنیایی پیش روی ما خواهد بود، بسیار متفاوت‌تر و کم‌ابهام‌تر از دنیای امروز.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه