روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
25 اسفند 1397  |  سیاست  |  کد خبر: 60015
0
0
پارلمان بریتانیا هفته گذشته مشغول ردکردن بود
«نه» به توافق برگزیت، «نه» به بی‌توافقی برگزیت، «نه» به زمان برگزیت، «نه» به همه‌پرسی برگزیت، «نه» به کنترل برگزیت
روح‌اله نخعی ‪-‬ پارلمان بریتانیا در سه روز پایانی هفته گذشته مشغول نه‌گفتن به همه چیز برگزیت بود. با یک نگاه می‌توان این طور قضاوت کرد که هر قدم این مسیر به نوعی در تقابل با برنامه‌ها و تلاش‌های نخست‌وزیر قرار گرفت.
روز سه‌شنبه، برای بار دوم، حاصل مذاکرات مفصل و طولانی‌مدت ترزا می با اتحادیه اروپا توسط پارلمان رد شد. می روی توافق شکست‌خورده قبلی دوباره مذاکره کرده بود و در برگشت مدعی شد که توانسته‌است در یکی از موضوعات اصلی اختلاف‌نظر درباره برگزیت، یعنی مسئله بک‌استاپ ایرلند، تعهداتی از اتحادیه اروپا گرفته است که بک‌استاپ را موقت اجرا کند اما پس از تمام سخنرانی‌ها و ادعاهای نخست‌وزیر، جفری کاکس، دادستان کل با یک حرف عملاً تمام تلاش‌های نخست‌وزیر را به باد داد و اعلام کرد آنچه نخست‌وزیر در دور جدید مذاکرات کسب کرده، عملاً هیچ تضمینی قانونی و حقوقی برای موقت‌بودن ماجرای بک‌استاپ ارائه نمی‌کند و از این لحاظ تغییری در توافق ایجاد نشده است. پیش از صحبت کاکس هم البته نخست‌وزیر چندان در اقناع موفق نشده بود، به‌خصوص که ادبیات مقامات اروپایی هم نتیجه مذاکرات را به‌عنوان تغییر ارزیابی نمی‌کرد.
این تصمیم به تعبیری مستقیم‌ترین «نه» پارلمان به نخست‌وزیر گرفتارش بود. نتیجه مدت‌ها تلاش ترزا می پیشتر رد شده بود و این بار هم آنچه رئیس دولت به عنوان «نسخه اصلاح‌شده» به صحن آورده بود و از «تغییرات» آن مفصل گفته بود، خریداری پیدا نکرد. نخست‌وزیر در روندی که گاهی توسط مخالفانش به عنوان «پروژه ترس» توصیف می‌شد، تلاش کرده بود با هشدار نسبت به چند جایگزین احتمالی توافق خودش، نظر مخالفان را جلب کند اما روزهای پس از سه‌شنبه بلافاصله این ادعاهای نخست‌وزیر را هم به کنار زد.
«برگزیت بدون توافق» کابوس عمومی مهمی بود که دولت می‌خواست آن را یکی از نتایج رد توافق به‌دست‌آمده‌اش توصیف کند. دولت، از زبان نخست‌وزیر و بعضی اعضای دولت، نسبت به احتمال وقوع این پرونده هشدار می‌داد اما در عین حال، نخست‌وزیر حاضر نبود با قطعیت اعلام کند که مانع برگزیت بدون توافق خواهد شد. از یک لحاظ رد برگزیت بی‌توافق را می‌شد به عنوان پای‌گذاشتن روی نتیجه همه‌پرسی دید، از این نظر که در تبعیت از نتیجه رای مردم همه‌پرسی برگزیت، به هر حال برگزیت باید یا با توافق یا بی‌توافق انجام می‌شد و در حالی که هنوز توافقی در کار نبود، رد گزینه بی‌توافق ورود به حریم این رای بود؛ اما دلیل تاکتیکی دولت برای پرهیز از رد این گزینه این بود که می نمی‌خواست خیال نمایندگان را نسبت به نبود این گزینه خطرناک آسوده کند.
بی‌حاصلی این تلاش هم در روز چهارشنبه مشخص شد. نمایندگان یک روز بعد از رد توافق می، به برگزیت بی‌توافق هم رای منفی دادند تا کاری که قوه مجریه مدت‌ها در برابر انجام آن مقاومت کرده بود، قوه مقننه به همین سرعت و راحتی انجام دهد: اعلام اینکه بریتانیا بدون توافق از اتحادیه اروپا بیرون نمی‌رود. با این موضع‌گیری پارلمان به طور ضمنی و به ناچار، گزینه‌های ممکن را به دو حالت محدود می‌کند: بریتانیا یا با توافق دیگری از اتحادیه اروپا خارج می‌شود یا اینکه دوربرگردان را انتخاب می‌کند و در اتحادیه می‌ماند. البته، هر دوی این سناریوها برای نخست‌وزیر نامطلوب است و در جهت مخالف تلاش‌های چندین‌ماه گذشته‌اش.
بدیهی‌ترین سوال پس از چهارشنبه هم پنج‌شنبه جواب گرفت. پارلمان تصویب کرد که از اتحادیه اروپا مهلت بگیرد، مهلتی که لازم بود چون بسیار بعید است، بریتانیا تا دو هفته آینده بتواند تکلیف برگزیتش را مشخص کند، وقتی در چند ماه این کار انجام نشده است. اینجا تازه مسئله با یک چالش دیگر هم مواجه خواهد شد که بسیاری در بریتانیا به ناچار وانمود می‌کنند آن را نمی‌بینند: تمام اعضای اتحادیه اروپا باید به تمدید مهلت رای دهند. اگر یکی از اعضا مخالفت کند یا اگر اتحادیه تصمیم بگیرد که از بازی بی‌حرکت بریتانیا خسته شده‌است و دیگر نمی‌خواهد این روند را ادامه دهد، بریتانیا باید بعد از عید نوروز با یا بی‌توافق جمع کند و از اتحادیه برود! این تمدید هم البته برخلاف نظر قبلی نخست‌وزیر بود اما در زمان این رای‌گیری او پذیرفته بود که چاره‌ای جز تاخیر نیست و از آن حمایت کرده بود.
تمام این روند ممکن است نشانه‌ای باشد از اینکه پارلمان قصد دارد کنترل فرایند برگزیت را به دست بگیرد و نیز اینکه همه‌پرسی برگزیت محتمل‌تر شده است؛ اما پارلمان این دو گزینه را هم رد کرد، این بار منطبق با نظر نخست‌وزیر. در یک رای‌گیری، طرحی که کنترل پارلمان روی فرایندهای تصمیم‌گیری را بیشتر و قاطع‌تر می‌کرد با دو رای فاصله شکست خورد. طرح دیگری هم برای برگزاری همه‌پرسی دوم، با تصمیم حزب کارگر برای غیبت نمایندگانش از رای‌گیری، با فاصله شکست خورد.
خلاصه هفته گذشته را می‌توان خلاصه دو سال گذشته صحنه سیاسی بریتانیا دانست و نمایش کاملی از گرهی که بر مسیر حرکت حکومت بریتانیا افتاده است. هیچ چیز مشخص نیست. هیچ گزینه‌ای به سمت قطعیت نمی‌رود و گذر زمان به عنوان تنها عامل قطعی هم تا حد ممکن توسط پارلمان دستکاری شده است. پاسخ پارلمان به همه سوال‌های مهم تا اینجا «نه» بوده است و این «نه» به همه چیز باعث می‌شود که پاسخ واقعی همه سوال‌ها چیز دیگری باشد. آیا بریتانیا از اتحادیه اروپا خارج می‌شود؟ آیا نمی‌شود؟ آیا با توافق خارج می‌شود؟ بی‌توافق خارج می‌شود؟ پارلمان از نخست‌وزیر تبعیت می‌کند؟ حمایت می‌کند؟ همه‌پرسی دوباره در کار است؟ انتخابات عمومی برگزار می‌شود؟ بک‌استاپ برپا می‌شود؟ مرز سخت جزیره ایرلند باز می‌گردد؟ حزب کارگر کجای کار است؟ معلوم نیست!
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه