روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
12 بهمن 1394  |  یادداشت  |  کد خبر: 4745
0
0
عادل جهان‌آرای
یک سفرو ارزیابی‌های شتابزده
تقویم سال 94 در حالی هر روز کم‌حجم‌تر و ورق‌هایش کمتر می‌شود که رخدادهای هر روزش خود دفتری پر ماجرا و تاریخی را بر دوش می‌کشد. با نگاهی گذرا به رخدادهای چند ماه گذشته می‌توانیم به راحتی حجم خبرها و اتفاق‌های مهم آن را ببینیم. سال 94از آغاز فروردین، برای کشور ما آبستن رخدادهای فراوانی بود که اوج آنها در تیرماه به وقوع پیوست و یک توافق تاریخی بین ایران و 6کشور قدرتمند جهانی منعقد شد که برجام نام گرفت. بعد از آن، خبرهای داغ‌تر و مهم‌تری حول آن توافق از سوی رسانه‌های خبری جهان از مبدا ایران و گاه 6 کشور دیگر مخابره می‌شد تا آنکه 26دی‌ماه سال جاری نتیجه آن توافق به صورت عملی به بار نشست و هر رخدادی که بعد از آن،‌ به وقوع بپیوندد، عصر پسابرجام نام دارد.
اما ماجرا به اجرای برجام ختم نشد تا آنکه دکتر حسن روحانی هفته گذشته به اروپا سفر کرد تا هم وزن و اعتبار آن امضای تاریخی را بسنجد و هم محکی به کشورهای اروپایی زده باشد تا ببیند نگاه آنها نسبت به ایران چگونه است و تا چه اندازه آنها به امضایی که کرده‌اند و قولی که داده‌اند پایبندند.
با این حال این سفر اگرچه حاوی دستاوردهای زیادی برای ایران بود و می‌تواند دریچه‌ای تازه به روی اقتصاد ایران بگشاید، اما واقعیت این است همه قراردادهایی که دکتر روحانی با کشورهای فرانسه و ایتالیا امضا کرده است، با وجود ارزش حقوقی آن، هنوز به مرحله عمل و اجرا نرسیده است،‌ ولی این سفر و قراردادهای آن در داخل با انواع و اقسام انتقادها و گاه هجمه‌ها روبه‌رو شده است. اگر دیدگاه‌های مخالفان این قراردادها به صورت کارشناسی و نقادانه باشد،‌ نه تنها کسی نباید نگران باشد،‌ بلکه باید به طرح و راهکارهایی که منطقی، علمی و عملی هستند، توجه کرده و در صورت امکان براساس آن نقدها نواقص قراردادها را رفع کرد.
اما با کمال تاسف اگربه نقدهای مغرضانه یا مخالفت‌هایی که به این قراردادها یا حتی سفر شده است، نگاه کنیم،‌ آن چیزی که دیده می‌شود، نه آنکه بار علمی داشته باشد،‌ بلکه ارزیابی‌های شتابزده‌ای است که وجه پوپولیستی و عوامانه آن بسیار پررنگ‌تر از وجه علمی آن است. این‌که بگوییم دولت حق ندارد با فلان شرکت قرارداد امضا کند، به این دلیل که باعث تعطیلی کارخانه‌های مشابه در کشور می‌شود، آیا علمی و منطقی است؟ به عنوان مثال اگر دولت با شرکتی در زمینه خودروسازی قرارداد می‌بندد تا خودروهایی ایمن با آخرین دستاوردهای علمی این صنعت را وارد کشور کند که علاوه بر حفظ جان و سرمایه مردم، حتی در پاکیزگی هوای شهرهای ما نقش دارد،‌ آیا بهتر از برخی خودروهای وطنی نیست که علاوه بر نامرغوب بودن،‌ جزو ناایمن‌ترین خودروهای دنیا به شمار می‌روند و به دلیل آسیب‌پذیری شدید، هنوز از نظر مرگ و میر در جاده‌های کشور در جهان در رتبه اول قرار داریم.
شکی نیست هیچ عقل سلیمی نمی‌پذیرد مردمش با هواپیمایی سفر کنند که سال‌ها از عمر مفید آنها گذشته است. آیا نوسازی ناوگان هوایی کشور در زمره حراج سرمایه‌های ملی است یا آنکه با پول نفت،‌ میلیارد دلار کالای قاچاق و مصرفی را واردکشور کرد و بخش اعظم کارخانه‌ها و شرکت‌های صنعتی را به دلیل کالاهای مشابه چینی از رده خارج کرد؟
دنیای امروز همانگونه که دنیای تک‌صدایی نیست، دنیای تک‌تولیدی هم نیست. نمی‌توان به صرف آنکه چیزی در کشور ما تولید می‌شود،‌ از خرید جنس مشابه آن خودداری کرد،‌ در حالی که تفاوت جنس داخلی با جنس مشابه آن، گاه از زمین تا آسمان است.
هدف یادداشت این نیست که کارشناسان حقیقی به نقد کارهای دولت یا قراردادها یا حتی همه اعمال و رفتار دولتمردان ننشینند،‌ بلکه برعکس معتقدیم که فقط در یک فضای تعاملی و خردمندانه می‌توان مشکلات کشور را کاهش داد و نارسایی‌ها را حل کرد. اما اگر قرار بر قیاس رفتارها باشد یا قیاس کارکردهای دولت‌ها،‌ می‌توان هزاران مورد از رفتارها و کارهای دولت‌های سابق را به کفه ترازو گذاشت و آنگاه به قیاس آنها نشست.
در حالی که هنوز جوهر امضای قراردادهای مسئولان ایرانی در ایتالیا و فرانسه خشک نشد در داخل فریاد وااسفا شنیده شد و از هر طرف افرادی که گویی سردلسوزی داشتند با چوب مخالفت و اعتراض بر سر اوراق توافق کوبیدند و قیاس‌هایی را مطرح کردند که به قول مولانا:
از قیاسش خنده آمد خلق را
کو چو خود پنداشت صاحب دلق را
کار پاکان را قیاس از خود مگیر
/ گر چه ماند در نبشتن شیر و شیر
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه