روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
06 بهمن 1394  |  سیاست  |  کد خبر: 4287
0
0
گفت‌وگوی «همدلی» با صاحب‌نظران درباره تبلیغات انتخابات مجلس
هر صندلی بهارستان چقدرآب می‌خورد؟
همدلی- کیاوش حافظی- «همه چیز را نمی‌توان با پول به دست آورد.» «نان بازویت را بخور» این‌ها آموزه‌های اخلاقی خانواده‌هایمان است که در دوره نوجوانی به ما می‌آموختند. اما با گذشت زمان این پندهای اخلاقی کم کم در ذهن مان به سوال تبدیل شد. در نوجوانی می‌دیدیم که هم سن و سالان مان که به مدارس غیرانتفاعی با شهریه‌های نجومی می‌رفتند هم از امکانات بهتری برخوردارند و هم نتایج بهتری به دست می‌آورند. پشت کنکور هم آنهایی که از بهترین کلاس‌های کنکور و مشاوره‌های شهر استفاده می‌کردند وضع شان با طبقه متوسطی‌ها متفاوت بود. مصادیق دیگر تردید به آن آموزه‌های اخلاقی را می‌توان در این روز‌ها جستجو کرد که نامزدهای نمایندگی مردم شدیدا هزینه می‌کنند تا بر صندلی‌های بهارستان تکیه بزنند. در میان این کاندیدا‌ها هم نوپاهای سیاسی موجودند و هم نمایندگان ادوار گذشته. بار‌ها این سوال به ذهن متبادر می‌شد که نمایندگان برای سربلند بیرون آمدن از کنکور دموکراسی چقدر هزینه می‌کنند؟ یا بهتر است این سوال را این گونه مطرح کنیم که هرکدام از ما اگر بخواهد به اندازه هزینه تبلیغات کاندیدا‌ها پس انداز کند چندسال باید مانند مرتاض‌های هندی از هوا تغذیه کند؟ در این باره با دو مشاور و مجری تبلیغات سیاسی گفتگو کرده‌ایم. در مورد اول از موضع یک کاندیدای تازه کار وارد گفتگو شدیم و مورد دیگر هم مشاوری است که ابتدا از این گفتگو سرباز می‌زد اما بالاخره وارد گفتگو شد. در اینجا لازم است متذکر شویم که «همدلی» هیچ کدام از صورت هزینه‌های ارائه شده را تایید نمی‌کند.
تبلیغات در مجلس مانند سرمایه گذاری
در کارخانه است!
همه مشاوران تبلیغاتی با کاندیدا‌ها جلسه برگزار می‌کنند تا ضمن ارائه «پروپوزال» و مشخص شدن اهداف کار برآورد هزینه کنند. مشاور تبلیغاتی شماره یک که خود را فردی کهنه کار و با رزومه درخشان ۲۰ ساله معرفی می‌کند می‌گوید یک تیم ۴۰ -۵۰ نفره دارد و در همه جای ایران تبلیغات کاندیدا‌ها را می‌پذیرد. او مدعی است که هم اکنون نمایندگانی هستند که با وجود دو سه دوره نمایندگی باز کار تبلیغاتی را به او سپرده‌اند. این مشاور تبلیغاتی می‌گوید باید سریع‌تر کار را شروع کنید چرا که رقبای دست به جیب تا کنون هزینه‌هایی داشته‌اند، تقاضا در بازار بالا رفته و زمان اندک است. به گفته او «برخی از کاندیدا‌ها تنها ۳۰۰ میلیون تومان برای خرید کاغذ هزینه کرده‌اند.» این فرد معتقد است هزینه انتخاباتی نوعی سرمایه گذاری است. او می‌گوید: «هزینه انتخاباتی نوعی سرمایه گذاری است. فرضا شما می‌گویید اگر من می‌خواهم کارخانه‌ای را راه بیندازم و باید عددی را به عنوان سرمایه گذاری خرج کنم. کسی که در زمینه اقتصادی و راه اندازی خط تولید مشاور شما باشد به شما ممکن است بگوید با این هزینه‌ای که می‌خواهی بکنی اصلا جلو نیا چون حتی نمی‌توانی منابع انسانی را جذب کنی چه برسد به خط تولید.»
از پوستر و کاغذ تا مشاوران آکادمیک
از این مجری تبلیغات نامزدهای انتخابات مجلس پرسیدیم: «اگر یک کاندیدا از حوزه انتخابیه تهران ۱۰۰ میلیون تومان برای تبلیغاتش کنار گذاشته باشد کافی است؟» پاسخش این بود که «۱۰۰میلیون تومان پول کمی نیست اما ممکن است تنها یک بخش از تبلیغات را ساپورت کند. این درحالی است که تبلیغات سیاسی ده‌ها بخش دارد.» این بخش‌ها را می‌شمارد و می‌گوید: «کمپین‌های سخنرانی، ارائه در جاهای مختلف، کمپین هواداران، فضای مجازی و... هرکدام نیازمند سرمایه گذاری یک کاندیداست.» او همه این‌ها را برعهده می‌گیرد. این مجری تبلیغات نامزدهای مجلس مدعی می‌شود که از اساتید دانشگاه هم بهره می‌برد. «من خودم هم آتلیه طراحی دارم هم چاپخانه. اساتید دانشگاه هم کنارم هستند و می‌توانیم اتاق فکر کاندیدا‌ها را راه بیندازیم. تنها تامین مالی‌اش می‌ماند که برعهده کاندیداست. من هرکاری بتوانم می‌کنم تا یک کاندیدا به هدفش نزدیک‌تر شود.»
افزایش هرمی هوادار
مجری تبلیغات به جامعه هدف کاندیدا تاکید می‌کند و می‌گوید «اگر در دانشگاه سخنرانی برگزار کنیم به کاندیدا می‌گوییم چگونه سخنرانی کند و چه حرفی را بزند. قطعا نطق یک نامزد مجلس در دانشگاه شریف با بازار تهران متفاوت است.» او می‌افزاید: «سخنرانی در دانشگاه‌ها را خودم هماهنگ می‌کنم و هیچ پولی هم برای آن دریافت نمی‌کنم.» او هدفش را تشکیل هوادار در هر قشر از جامعه می‌داند. «این اقشار باید بتوانند به صورت هرمی و تصاعدی رشد کنند.» این مشاور تبلیغات به یکی از نمایندگان سر‌شناس سال های گذشته مجلس اشاره می‌کند و مدعی می شود: «این فرد که سه دوره نماینده بوده یک بار خواست از یکی از شهرهای استان قزوین کاندیدا شود. بالغ بر ۸۰۰ میلیون تومان هزینه کرد که این هزینه به پول الان شاید پنج میلیارد تومان است.» او می‌افزاید: «اگر به تبلیغات صدا و سیما نگاه کنیم این تبلیغات حتی اگر شما را به سمت مصرف نبرد باعث می‌شود ذائقه مصرف مخاطب ایجاد شود. برای همین کاندیدا‌ها به تکرار و موج نیاز دارند تا بتوانند برند شوند.»
برویم سر اصل مطلب
مجری تبلیغات شماره یک درباره هزینه‌ها می‌گوید: «من کاری به این ندارم که چه کسی چه چیزی به شما می‌گوید. من با توجه به تجربه‌ای که دارم می‌گویم یک نامزد در تهران به صورت انفرادی اگر می خواهد زیر بازه ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان هزینه کند، نیاید بهتر است. من با افرادی که با ائتلاف می‌آیند کاری ندارم آن‌ها با پنج میلیون تومان هم می‌توانند فعالیت کنند.» این مجری تبلیغات معتقد است که نامزد هم باید بتواند خودی نشان دهد و بتواند از اقبال عمومی برخوردار شود. او احمدی‌نژاد و محسن رضایی را با هم مقایسه می‌کند و می‌گوید: «احمدی‌نژاد سال ۸۴ با هزینه اندکی توانست اقبال عمومی را متوجه خود کند. هشت سال هم رئیس جمهور بود اما محسن رضایی با وجود هزینه شاید صدبرابری، سابقه و اطرافیان برجسته‌تر کار به جایی نبرد.» او درباره هزینه شهرستان‌ها هم می‌گوید: «فرد با ۵۰ میلیون تومان می‌تواند تبلیغات خوبی داشته باشد چرا که در شهرستان‌ها بحث‌های بومی وجود دارد و تراکم جمعیت بسیار پایین است.»
کار پرسود و پرضرر
مشاور تبلیغاتی شماره دو ابتدا مایل نبود با ما به گفتگو بنشیند چرا که می‌گفت اکنون دوران پیک کاریشان است و انتشار چنین بحث‌هایی ممکن است در بازارکارشان تزلزل ایجاد کند. با این وجود وقتی از گفتگوی قبلی‌مان با او گفتیم از خود انعطاف نشان داد. اما ابتدا هزینه‌های ارائه شده از سوی مجری تبلیغات قبلی را زیر سوال برد و گفت: «شخص قبلی برای آنکه بتواند شما را به عنوان مشتری جذب کند چنین ارقامی ارائه داده است» خود این فرد حاضر نشد از هزینه‌های تبلیغاتی بگوید اما نکاتی که او مطرح می‌کند باعث حدس و گمان‌هایی می‌شود.
این مجری تبلیغات کار خودش را هم پرسود و هم پرضرر عنوان می‌کند و می‌گوید: «پرسود است به این خاطر که می‌توان به کاندیدا‌ها هر رقمی را پیشنهاد داد. اما ضرر کار هم به این خاطر است که اگر کاندیدا وارد مجلس شود هزینه‌های قبلی خودش را پرداخت نمی‌کند. من برای یکی از کاندیداهای دوره قبل که از شهر کوچکی کاندیدا شده بود یک فیلم تبلیغاتی ساختم که حدودا ۱۲ میلیون تومان هزینه داشت. این نماینده مقداری از پول را به ورودش به مجلس موکول کرد و تاکنون که چهار سال می‌گذرد حدود ۱۰میلیون تومان را عودت نداده است.» او درباره هزینه فیلم‌های تبلیغاتی هم می‌گوید در تهران حداقل باید با ۲۰ میلیون تومان فیلم ساخت اما در شهرستان‌ها با پنج میلیون تومان هم می‌شود این کار را کرد.»
آرمان گرا، شهرت طلب و قدرت طلب
این مشاوره تبلیغاتی در تحلیل خود سیاسیون را به سه دسته آرمان گرا، شهرت طلب و قدرت طلب تقسیم می‌کند و برای هرکدام تعریف خاص خود را ارائه می‌دهد. به زعم او آرمان گرا‌ها افرادی هستند که اصول و اهدافی برای خود دارند که کمتر از آن کوتاه می‌آیند به عبارت دیگر در این اصول کمتر اهل معامله هستند. قدرت طلب‌ها برعکس آرمان گرا‌ها هستند و گاهی حتی بر سر اصول خود حاضر به معامله هستند. اصول و ارزش‌ها برای شان تا جایی مهم است که در مسیر قدرت تعریف شود. برای شهرت طلب‌ها هم چیزی ارزش دارد که در راستای مطرح شدن آن‌ها باشد. او اضافه می‌کند این افراد اگر به مردم هم رو می‌آورند به خاطر عوام فریبی است. او این را هم اضافه می‌کند که در ایران عمر سیاسی آرمان گرا زود‌تر و عمر سیاسی قدرت طلب‌ها دیر‌تر به پایان می رسد.
شهرت سازی و آرمان گرایی
در منوی خدمات تبلیغاتی
این مشاور تبلیغاتی نامزدهای مجلس می‌گوید «بعضی نمایندگان می‌خواهند بیشتر خبرساز باشند و عکسشان روی جلد نشریات چاپ شود، بعضی‌ها هم می‌خواهند شبکه اجتماعی برایشان مدیریت شود و یا برایشان همایش برگزار شود.» او این تحلیل را در کار خود به کار می‌برد و می‌گوید: «در تبلیغات سعی می‌شود یک کاندیدا در عین اینکه به شهرت می‌رسد شخصیت او آرمان گرا معرفی شود و قدرت طلبی او نفی شود.» او به یکی از نمایندگان شهرهای شمالی اشاره می‌کند و می‌گوید: «صفحه شخصی این نماینده ۱۳ هزار «فالوور» دارد ممکن است من و شما او را کمتر بشناسیم اما مردم شهرش عاشق او هستند.»
این مجری تبلیغات می‌گوید: «بعضی نمایندگان دنبال این هستند که خبری شوند. به این ترتیب برای او همایش، تئا‌تر یا کنسرتی برگزار می‌کنیم که می‌دانیم فردی مثل آقای ظریف هم در آن حضور دارد. آن موقع اگر این نماینده کنار آقای ظریف نشسته باشد عکس‌هایش هم در رسانه‌ها منتشر می شود و ممکن است که در صفحه شخصی آقای ظریف هم منتشر شود و این یعنی شهرت رو به افزون این کاندیدا.» او راه دیگر موج سازی را خبرسازی و جنجال آفرینی می‌داند و می‌گوید: «مثلا می‌توانیم برای یک کاندیدا یک اظهار نظر عجیب را در رسانه‌ها مطرح کنیم که اقبال عمومی نخواهد داشت. اسم این آدم در ذهن ثبت می‌شود سپس آن اظهار نظر عجیب را تکذیب می‌کنیم.»
نرخ ها متفاوت است
وی درباره هزینه‌های تبلیغات نمایندگان می‌افزاید: «اینگونه نیست که تبلیغات نمایندگان نرخ مشخصی داشته باشد، بلکه برای هر فرد متفاوت است. مثلا اگر محمدرضا خاتمی یا علی مطهری هزار تومان هم در انتخابات هزینه نکنند باز رای می‌آورند اما اگر «ع. ف.» پنج میلیارد تومان هم هزینه کند باز کم است. یا مثلا یک مخترع را راحت‌تر می‌توان برجسته کرد و یک روحانی که مواضعش اقبال ندارد، ناطق خوبی هم نیست و حتی سید نیست که بتوان روی آن مانور داد باید تلاش بیشتری کند.»
تجربه موفق قالیباف در تبلیغات
او به انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲ هم اشاره می‌کند و موفق‌ترین کاندیدا در عرصه «مارکتینگ سیاسی» را شهردار تهران می‌داند. او می‌گوید از منبع بسیار معتبری شنیده است که ستادهای قالیباف برای انتخابات سال ۹۲ از سال ۸۴ تا ۹۲ تعطیل نشدند. با این وجود او حاضر نمی‌شود نامی از این منبع ببرد. وقتی از او برآورد این هزینه را پرسیدیم گفت: «به این سوال نمی‌توان پاسخ داد. اما این مساله طبیعی است و دیده شدن هزینه دارد.»
پس چرا؟
با همه احتمالاتی که در این راه وجود دارد، از شکست در ورود به مجلس تا ناتوانی در پرداخت هزینه‌های هنگفت تبلیغات به صورت عادی، این سوال همچنان مطرح است که هزینه‌هایی که برای تصاحب صندلی‌های سبز بهارستان می شود چگونه جبران می‌شود؟ سوالی که البته پاسخ خود را در رفتارها و عملکرد برخی از نمایندگان دوره‌های گذشته یافته است، با این وجود همچنان مشتاق پاسخ‌های صریح تری است.
هزینه‌های هنگفت تبلیغات اقتصادی نیست
مهدی پازوکی اقتصاددان و استاد دانشگاه نیز در گفتگو با همدلی می‌گوید: «من در زمینه تبلیغات صاحب نظر نیستم اما این کاندیداهایی که هزینه‌های هنگفت می‌کنند به دنبال رانت هستند. »
پازوکی ادامه می‌دهد: «حقوق یک نماینده مجلس در چهار سال دوره نمایندگی حدودا ۵۰۰ میلیون تومان است، اما برخی از کاندیدا‌ها در یک حوزه انتخابیه کوچک بیش از دو میلیارد تومان هزینه می‌کنند این اصلا اقتصادی نیست و چیزی که نشان می‌دهد این است که این دسته از کاندیدا‌ها به دنبال رانت
هستند.»
نماینده مجلس: حقوقمان ۵ میلیون تومان است
غلامعلی جعفرزاده ایمن آبادی نماینده کنونی مردم رشت هم معتقد است نامزدهایی که هزینه‌های تبلیغاتی هنگفتی می‌پردازند از قبل برای فسادشان در مجلس برنامه ریزی کرده‌اند. این نماینده مجلس می‌گوید: «شک نکنید این افراد دنبال کاسبی و تجارت در مجلس هستند وگرنه محال است در شرایط عادی یک نماینده بتواند هزینه‌های جاری نمایندگی خود را پاسخ دهد.» جعفرزاده اضافه می‌کند: «حقوق هر نماینده مجلس پنج میلیون تومان است و تفاوتی بین حقوق یک نماینده عادی با رئیس یک کمیسیون وجود ندارد. این هزینه در سال می‌شود ۶۰ میلیون تومان و درچهار سال می‌شود ۲۴۰ میلیون تومان. از این رو هیچ نماینده‌ای نمی‌تواند هزینه‌های گزاف دوران تبلیغات خود را در دوره چهارسال نمایندگی جبران کند.»
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه