روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
24 دی 1396  |  سیاست  |  کد خبر: 42524
0
0
تدلیس قوام، تحقیر استالین
هرمز شریفیان‪-‬ شاید یکی از نقاط روشن کارنامه "قوام السلطنه"، گفت و گوهای او با "استالین" رهبر شوروی آن زمان، پس از جنگ جهانی دوم بود. با وجود پایان جنگ، ارتش سرخ شوروی همچنان در ایران باقی مانده بود و اولتیماتوم "ترومن" رئیس جمهور وقت ایالات متحده در سازمان نوپای ملل به استالین برای خروج از ایران هم کارساز نشده بود.
استالین با توجه به نیروی نظامی و قدرت حزب توده در ایران به دنبال امتیاز نفت شمال بود تا بتواند جیب‌هایش را پس از جنگ جهانی پر هزینه دوم پر کند و در مقابل رقیب تازه به میدان آمده و ثروتمندی مانند آمریکا بایستد.
"محمدرضا پهلوی" که تازه به تاج و تخت رسیده بود و قوام را تهدیدی بالقوه می دید مجبور شد حکم نخست وزیری او را برای گفت و گو با استالین امضا کند، چرا که تنها رجل سیاسی که می توانست از پس استالین بر آید، همان قوام السلطنه بود.
آنچه از متن مذاکرات قوام و استالین تاکنون منتشر شده بی شک تمام آنچه رخداده نیست اما آنچه مشهود است این است که قوام توانست این زنگی مست را مهار کند و با یک تیر چند نشان بزند، نشان هایی که سال‌ها و پس از مرگ استالین همچنان خشم جانشینان او، "نیکیتا خروشچف" و "لئونید برژنف" را نیز به دنبال داشت.
قوام امتیاز نفت شمال به شوروی را منوط به تصویب مجلس شورای ملی کرد و به استالین اطمینان داد که نمایندگان طرفدار خود را مجاب می کند تا به لایحه دولت رای مثبت بدهند.
نخست وزیر وقت ایران از سوی دیگر قول داد تا فعالیت های حزب توده در ایران را آزاد گذاشته و این حزب را به رسمیت بشناسد و شاه جوان را نیز مجاب کند تا مخالفتی با این رویدادها نداشته باشد.
در عوض قرار شد تا نیروهای ارتش سرخ که چشم طمع به آذربایجان و الحاق آن به آذربایجان شوروی را داشتند از خاک ایران و به فوریت خارج شوند تا در جهت اعتمادسازی بتواند پاسخی برای دادن امتیاز نفت شمال به شوروی افسار گسیخته و گرسنه را داشته باشد.
احمد قوام در روزهای نخست سلطنت محمدرضا پهلوی و در دیداری به او گفته بود: «اعلیحضرت ماشالله بزرگ شده اند». این جمله سخت به پهلوی دوم گران آمده بود با این حال و پس از مذاکرات با استالین، لقب "حضرت اشرف" از سوی دربار به قوام داده شد و سپس شاه آن را پس گرفت و دوباره به او داد!
قوام همچنین سهمی 50 درصدی از دریای خزر را از استالین گرفت و خندان و مغرور به ایران بازگشت. او پس از مدتی اجازه فعالیت بیشتر به حزب توده را نداد، طی لابی با نمایندگان مجلس شورای ملی از آنان خواست تا به لایحه دولت جهت واگذاری امتیاز نفت شمال به دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی رای مثبت ندهند، در حالی که هم نیروهای ارتش سرخ از ایران خارج شده بودند و هم سهم 50 درصدی از دریای خزر را از استالین گرفته بود.
قوام با این فریب سیاسی موفق شد به اهداف خود در برابر یکی از قدرت های بزرگ نظامی آن روزگار که اتفاقا رهبری خشن و نا متعارف داشت، برسد و تمامیت ارضی و منافع اقتصادی و ملی کشور را در آن برهه حساس حفظ کند، هرچند که به کلیت عملکرد وی انتقادات بسیار زیادی وارد است اما خروجی مذاکرات و توافقات وی با استالین از نقاط روشن کارنامه سیاسی او که طی چند مرتبه به صدراعظمی رسید، محسوب می شود.
حکایت آن روز ایران شاید اندکی با داستان امروزش مشابه باشد. سیاست ورزی عرصه ای است که گاهی به بلوف نیاز دارد و سیاستمداران کار کشته در شرایطی که اهرم فشار در دست زمامداران نابخرد و نا متعارف در طرف مقابل است می توانند و برای حفظ منافع ملی حق دارند از بلوف های سیاسی که در فرهنگ ایرانیان به "پولوتیک" معروف شده استفاده کنند.
تاریخ سیاسی ایران به خصوص در دوران معاصر پر از بلوف های سیاسی است که منافع ملی و تمامیت ارضی ما را به تاراج برده است. با نگاهی سطحی به دو قرارداد ننگین و عذاب آور "گلستان" و "ترکمانچای" که نقاط استراتژیک خاک پاک ایران زمین و 17 شهر حوزه قفقاز را از مام میهن جدا کرد می توان دریافت که بیگانگان با همین بلوف ها توانستند به اهداف شوم خود برسند.
امروز سیاست خارجی ما اهداف شومی هم ندارد و به دنبال حقوقی است که در عرصه بین الملل و به صورت قانون کسب کرده و برنامه جامع هسته ای (برجام) که به توافق طرف هایی رسیده که بیش از یک دهه ادامه داشته است.
ترامپ امروز همان زنگی مستی است که استالین بود و دستگاه دیپلماسی خارجی باید بداند که رویارویی با این زنگی مست که ابزارهای زیادی برای ضربه زدن به منافع ملی و تمامیت ارضی ما دارد، راهکارهای خاصی می طلبد. امروز رئیس جمهوری بر صندلی ریاست جمهوری در ایالات متحده تکیه زده که در کشورش مورد انتقادهای شدید قرار گرفته و حتی سلامت روانی اش نیز زیر سوال رفته است.
با وجود چنین پدیده ای در آن سوی دنیا باید مراقب بود و از اهرم ها و تدبیرهایی استفاده کرد تا بتوان با اهداف او و هم پیمانان جهانی و منطقه ای اش مقابله کرد و پیروز بیرون آمد.
اخبار مرتبط
دیدگاه کاربران

ارسال دیدگاه
نام :    ایمیل : 

عکس خوانده نمی شود کد امنیتی :      
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه