روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
20 دی 1396  |  جامعه  |  کد خبر: 42422
0
0
چرا رودخانه سیمینه رود خشک شد
رضا سلیمانی‪-‬ محقق و فعال رسانه‌ای استان آذربایجان غربی‪-‬ سیمینه‌رود با نام محلی تاتائو به طول ۱۳۹کیلومتر از رودخانه‌های مهم در آذربایجان غربی است که از کوهستان‌های منطقه سقز و بانه و کردستان عراق سرچشمه گرفته و پس از عبور از وسط شهر بوکان و اطراف شهر میاندوآب به دریاچه ارومیه می‌ریزد. رودخانه سیمینه رود بوکان یکی از رودخانه های این شهرستان بوده که در سمت جنوب غربی بوکان به‌طرف شمال غرب تا دریاچه ارومیه امتداد دارد .همچنین رودخانه سیمینه‌رود از جنوب شهرستان میاندوآب گذشته، زمین‌های فراوانی را در محدوده میاندوآب آبیاری می‌کند .
اما چند سالی است که این رودخانه با بی مهری طبیعت و بی ملاحظه گی مسئولین و کم توجهی چاه عمیق داران و چاه عمیق سازان مواجه شده است. با وجود این تابستان گرم و بدون اینکه از طرف مسئولان مربوطه کمترین اقدامی صورت گیرد، بستر رودخانه سیمینه رود خشک شده والان فقط نامی از این رودخانه که در سال های نه چندان دور جزو ۱۱ رودخانه پرآب کشور بود، باقی مانده است. خشک شدن و کم آب شدن رودخانه سیمینه رود بوکان به عنوان یکی از دغدغه های بزرگ طرفداران هر چند اندک محیط زیست، این روزها مطرح است و حالا شاید وقت آن رسیده تا به عنوان فقط یک شهروند بوکانی و نه تصمیم گیر و یا مسئول، متخصص و یا کارشناس، از خود بپرسیم که چرا رودخانه سیمینه رود روند سریع خشکی را طی کرد؟
سال‌هاست به علت خشکسالی و مصرف بی رویه و عدم نظارت و کم توجهی مسئولان وقت در مصرف آب، در بعضی نقاط، از جمله حاشیه رودخانه سیمینه رود موجب شده سطح آب این رودخانه روز به روز پایین تر رفته و هم اکنون نیز این روند تا چند ماه پیش ادامه داشته و هر روز ما شاهد حفر چاه یا چاه هایی در حاشیه این رودخانه بوده ایم که همانند زالو به جان این رودخانه افتاده و بعد از خشکسالی های این چند ساله اخیر به یکی از مهم‌ترین عوامل خشکیده شدن این رودخانه تبدیل شده‌اند. رودخانه سیمینه رود از گذشته های دور نقش بسیار مهمی در آبادانی این منطقه ایفا نموده است .
کسانی که شادابی و طراوت این رودخانه را قبلا دیده بودند، اکنون با کمال حسرت بستر خشک شده و بی‌رمق رودخانه را نظاره گر هستند. کسی نمی داند که تا چه مدت مردم بوکان مجبورند به سطح خشک شده این رودخانه که متاسفانه در بخش هایی از آن فاضلاب جاری است، چشم بیندازند و حسرت گذشته را بخورند. معلوم نیست که چرا مسئولان با نگاه جدی به این موضوع نمی‌پردازند و این زنده رود زاینده را احیا نمی کنند .
سوال‌هایی که در اذهان عمومی پیداست این است که چرا نهادهای مربوطه بی‌خیال هستند و به وظیفه انسانی و مدیریتی خود در قبال این رودخانه عمل نمی‌کنند؟
چرا سیمینه رود مادر حیات بوکان طعم مردن را چشید؟
چرا سیمینه رود دیگر آبی ندارد؟
آیا باید پذیرفت که سایه مرگ بر سر رودخانه سیمینه‌رود افتاده است و به فکر چاره نبودیم؟
آیا زندگی حیات وحش وابسته به حیات رودخانه سیمینه رود بوکان در خطر نابودی نیفتاده است؟
حالا این رودخانه بعد از خشکسالی های چند سال گذشته به مکانی مناسب برای تاراجگران شن و ماسه تبدیل شده و جای جای بستر این رودخانه زیبا به علت برداشت های غیر مجاز مصالح در حال فرسایش است. استفاده از شن و ماسه موجود در بستر رودخانه ها امروزه به عنوان یکی از مهم ترین دغدغه های دوستداران محیط زیست در بسیاری از نقاط مختلف ایران به شمار می‌آید که چهره زیبای رودخانه ها را به کلی دگرگون کرده است. برکسی پوشیده نیست که برداشت مصالح رودخانه ای دارای اثرات مخرب متعددی از جمله مرگ تدریجی رودخانه و تغیر مشخصات فیزیکی و زیست محیطی منطقه خواهد شد.
این درحالی است که برداشت بی رویه شن و ماسه طی سال های گذشته از بستر رودخانه سیمینه رود اثرات مخربی را بر پیکره ژئومورفولوژیکی منطقه وارد کرده که جبران آن بسیار سخت است و برداشت بی رویه مصالح از بستر رودخانه ها نه تنها باعث بروز عوارض مورفولوژیکی در بستر رودخانه می شود بلکه بر اکوسیستم و ارگانیسم رود از سرچشمه تا انتها تاثیر مستقیمی خواهد داشت و این مهم می تواند حیات موجودات زنده حریم رود را نیز با خطر جدی مواجه کند. در جای جای بستر رودخانه سیمینه رود که اکنون می توان گودال های چند متری را مشاهده کرد در حال از دست دادن توان طبیعی خود است و این مهم وظیفه مسئولان بوکانی را چندین برابر می کند تا حفاظت از حریم و بستر رودخانه را جدی بگیرند و با متخلفان به صورت جدی برخورد کنند.
باید به این نکته هم توجه کرد که افزایش رشد بی رویه جمعیت در شهر بوکان و نیاز به شن و ماسه جهت احداث ساختمان ها و پل ها، راه ها یکی از الزاماتی است که مردم را مجبور به برداشت مصالح از کف رودخانه سیمینه رود کرده است.
حال امید است مسئولان شهرستانی و دوستداران محیط زیست با همدلی و هماهنگی از فرسایش و برداشت بی‌رویه شن و ماسه از این رودخانه زیبای منطقه جلو گیری کنند تا حد اقل شاهد از بین رفتن اکو سیستم منطقه نباشیم و مطمئنا اگر مسئولان همت کنند و عزم بازسازی و احیای این رودخانه را داشته باشند، این رودخانه احیا خواهد شد. به طور قطع و یقین راه‌هایی برای احیای دوباره آن وجود دارد و امری ناشدنی نیست .ضرورت این چنین ایجاب می کند مسئولان محترم شهرستان، عزم و انگیزه جدی برای باز گرداندن طراوت و شادابی به آن را داشته باشند.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه