روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
23 آبان 1396  |  اقتصاد  |  کد خبر: 40086
0
0
عربستان خواستار جلسه اضطراری اتحادیه عرب برای بررسی موضوع ایران شده است؛
تیرهایی که به سنگ می‌خورد
گویی عربستان دست‌بردار نیست. پس از شکست‌های نظامی نیروهای تحت حمایت این کشور در سوریه و عراق، حالا این کشور عزم فشار بر ایران دارد؛ این بار در لبنان آن هم از قِبَل استعفای حریری نه در بیروت که در ریاض. حمله موشکی انصارالله یمن به فرودگاه ملک خالد ریاض را هم پیش کشیده است تا بتواند پروژه جدیدش را به پیش ببرد. اما نه در لبنان کسی استعفای حریری را باور کرد و نه مسئولان ایرانی در بازی عربستان رفتند و همه یکپارچه انتقال موشک‌های دوربرد ایرانی به یمن را تکذیب کردند. حالا که آن تیرها به سنگ خورده است، عربستان در حال اجرای پرده دیگری است؛ تلاش برای اجماعی علیه ایران. سعودی‌ها روز گذشته خواستار تشکیل جلسه اضظراری اتحادیه عرب، برای آن چیزی که «مداخله‌ها»ی ایران در منطقه عنوان کرده‌اند، شدند. آیا این تیر سعودی‌ها، آن هم وقتی که پشت فرمان اداره این کشور جوانی به نام محمدبن سلمان نشسته است، به سنگ می‌خورد؟
اپیزود اول: متهم کردن ایران به انتقال موشک‌های دوربرد به یمن
شنبه 13 آبان بود که انصارالله یمن، فرودگاه ملک خالد ریاض را هدف حملات موشک‌های دوربرد خود قرار داد؛ حملاتی بی‌سابقه به لحاظ نوع موشک‌های استفاده شده در آن. متعاقب این حمله، دونالد ترامپ نوک حمله را به سمت ایران نشانه گرفت و گفت:«از نظر من حمله [به عربستان] کار ایران بوده است.» واکنش فرماندهان نظامی ایران به این اظهارات اما قابل تامل بود. سردار عزیر جعفری، فرمانده سپاه پاسداران، روز یکشنبه 14 آبان از این گفت که ایران «امکان انتقال موشک به یمن» را ندارد. جعفری همچنین از این گفت که موشک‌های دوربرد شلیک‌شده از سوی یمن «برای خودشان است که بازسازی و برد آن را زیاد کرده‌اند...» امیر حاتمی، وزیر دفاع ایران نیز در موضعی مشابه گفت:«بنا نیست هر اتفاقی در منطقه رخ داد آمریکا ایران را متهم کند» و «دشمن از هر فرصتی برای اتهام‌زنی علیه ایران استفاده می‌کند و قطعاً ما این مسئله را رد می‌کنیم.» چنین مواضعی از سوی فرماندهان نظامی ایران در قیاس با اقدامی چون رسانه‌ای کردن آزمایش موشک‌های دوربردی که روی آن‌ها نوشته بود «اسرائیل باید از صحنه روزگار محو شود»، آن هم در گیر و دار مذاکرات برجام، قابل تامل است.
اپیزود دوم: استعفای اجباری حریری برای فشار بر حزب‌الله
قریب به یک‌سال پیش بود که لبنان پس از دوره طولانی بی‌ثباتی، با توافق ائتلاف 14 مارس به رهبری سعد حریری و اتئلاف 8 مارس، نزدیک به حزب‌الله، بالاخره به یک دولت ائتلافی رسید؛ دولتی به نخست‌وزیری حریری. آن هم در زمانی که اوباما همچنان بر سر کار بود و تصور عمومی نزد نیروهای نزدیک به عربستان در لبنان این بود که نمی‌شود روی کمک اوبامایی حساب کرد که توافق برجام را با ایران امضا کرده است. اما زمانه تغییر کرد و رئیس‌جمهوری در آمریکا آمد که نه‌تنها می‌خواست برجام را برهم زند که حتی می‌خواست فشار بیشتری بر ایران در حوزه‌های منطقه‌ای وارد کند و لابد همین متغیر بوده است که سعودی را به طمع انداخته تا کار حزب‌الله را یکسره سازد و تا ترامپ هست، ضربه‌ای کاری به ایران وارد کنند. هفته گذشته حریری به ریاض می‌رود و در آنجا استعفا می‌دهد؛ علیه ایران و حزب‌الله هم بیانیه می‌خواند. اما هیچ‌کس باور نکرد که این استعفای حریری خودخواسته بود. در این چند روزی که از استعفای حریری می‌گذرد، گزارش پی گزارش از نحوه استعفای اجباری حریری می‌آید. رابرت فیسک در ایندیپندنت توضیح داد که وقتی حریری وارد ریاض شده است، چگونه پلیس او را احاطه کرده و موبایل او و همکارانش را ضبط کرده است و پس از آن از سوی سعودی‌ها مجبور به استعفا شده است. حتی گزارش شد که او در بازداشت است و نمی‌تواند از محل اقامت خود خارج شود. خلاصه اینکه همه فهمیدند استعفای حریری چیزی بیش از یک بازی کودکانه سعودی‌ها نبوده است. میشل عون از این گفت که حریری همچنان نخست‌وزیر قانونی این کشور است و پس از بازگشت به لبنان، استعفای او امضا خواهد شد. حسن نصرالله و دیگر مقامات دولتی نیز موضع مشابهی گرفتند و انگشت اتهام را نه به سمت حریری که به سوی عربستان نشانه گرفتند. مهرداد فرهمند، خبرنگار بی‌بی‌سی و ساکن بیروت، از این می‌گوید که عربستان تصور می‌کرده با استعفای حریری، هواداران حزب مستقبل، حزب نزدیک به سعودی‌ها، در حمایت از حریری و علیه حزب‌الله به خیابان‌ها می‌ریزند «اما نه‌تنها چنین موجی به راه نیفتاد، بلکه جریان سیاسی مستقبل که سعد حریری در راس آن قرار دارد و اکثریت اهل سنت لبنان را نمایندگی می‌کند، با جریان‌های سیاسی مخالف عربستان سعودی هم‌صدا و خواهان بازگشت آقای حریری به لبنان شد.» سفیر آمریکا و برخی سفرای کشورها اروپایی در لبنان هم بیانیه دادند و از این گفتند که از ثبات لبنان حمایت می‌کنند. دو روز پیش اما، سعد حریری باز هم از ریاض، مصاحبه‌ای با شبکه مستقبل داشت و از این گفت که در عربستان کاملاً «آزاد» است و «اگر فردا بخواهد، می‌تواند سفر برود.» او در این مصاحبه باز هم به حزب‌الله حمله کرد: «من با حزب‌الله به‌عنوان یک حزب سیاسی مشکلی ندارم اما با حزب‌اللهی که کشور را ویران می‌کند مشکل دارم.» او همچنین مشکل اصلی منطقه را «دخالت ایران در امور کشورهای عربی» دانست. اما این حرف‌های حریری باز هم باور نشد. به نقل از ایلنا، «عبدالباری عطوان»، سردبیر روزنامه رای‌الیوم، می‌نویسد:«سعد حریری در این گفت‌وگو در حالت عادی نبود و سخنی را بر زبان آورد که قانع‌کننده نبود و به همین خاطر برای مردم لبنان و بسیاری از اعراب که این گفت‌وگوی تلویزیونی محتاطانه را دنبال کردند نیز قانع‌کننده نبود.»؛ «زمانی که سعد حریری با سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان و متحدش میشل عون، رئیس‌جمهوری لبنان، به توافق سیاسی رسید، حزب الله به طور مستقیم یا غیرمستقیم در یمن حضور داشت؛ همانطور که در سوریه نیز در حال جنگ بود. در همین زمان بود که به ریاست هیئت وزرای لبنان رسید و دولت جدید را تشکیل داد. اگر کلمه «خودداری» که سعد حریری حداقل هفت‌بار در این مصاحبه به آن اشاره کرده و توقف «دخالت‌های حزب‌الله» را مطالبه اصلی خود برای ادامه حضورش در عرصه سیاسی اعلام کرد، باور کنیم، لازم بود که وی هم «خودداری» می‌کرد و از طریق حزب‌الله و حزب آزاد ملی به ریاست میشل عون وارد عرصه سیاست در لبنان نمی‌شد.»
حتی مسئولان لبنانی اجازه پخش مستقیم اظهارات حریری را ندارند «زیرا با توجه به شرایطی که ‏سعد حریری دارد، معلوم نیست آنچه ‏که وی می‌گوید‏ با حقیقت ‏هم‌خوانی داشته باشد.»‏ حالا خیلی‌ها از این می‌گویند که نمی‌شود در قرن بیست‌ویکم نخست‌وزیر کشوری را به گروگان گرفت و انتظار داشت که کسی هم نفهمد این گروگان‌گیری بوده و نه استعفا. تیر سعودی‌ها این بار هم به سنگ خورد و اوضاع لبنان بهم که نریخت هیچ، حتی دوستان سعودی‌ها در این کشور را هم دلگیر کرد.
اپیزود سوم: حمله نظامی به حزب‌الله
چه متهم کردن ایران به دست داشتن در حمله موشکی انصارالله به ریاض و چه ماجرای بازداشت حریری در عربستان، همه برای هدفی بزرگ‌تر بود؛ حمله اسرائیل به حزب‌الله. مهرداد فرهمند در وب‌سایت بی‌بی‌سی می‌نویسد:«از لحاظ نظامی و به دلایل واضح جغرافیایی، عربستان نمی‌تواند خود مستقیماً دست به چنین حمله‌ای بزند.» و ادامه می‌دهد:«سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، می‌گوید که از منابع موثقی اطلاع دارد که عربستان از اسرائیل خواسته به حزب‌الله حمله نظامی کند و اطمینان داده که حاضر است ده‌ها میلیارد دلار هزینه چنین جنگی را تا زمان نابودی کامل حزب‌الله بپردازد.»
این اظهارات نصرالله بیراه هم نبود. چه اینکه سه روز پیش گزارشی منتشر شد از ورود دو فرورند کشتی ارتش اسرائیل در آب‌های لبنان. اسپوتنیک به نقل از العالم گزارش کرده است که روابط عمومی فرماندهی ارتش لبنان با صدور بیانیه‌ای ورود یک کشتی جنگی اسرائیل به منطقه راس‌الناقوره در دریای مدیترانه در لبنان را تایید کرده است. در گزارش دیگری، ورود یک کشتی دیگر به آب‌های لبنان نیز تایید شد. اما گویا تب و تاب نظامی اسرائیل برای حمله به حزب‌الله هم فروکش کرده است. چه اینکه چنین حمله‌ای با اوضاع پیش آمده، علاوه بر اینکه زمینه پذیرش داخلی در لبنان ندارد، تحت حمایت کشورهای متحد اسرائیل هم نیست. آمریکا و اروپا همه یکصدا از ثبات داخلی لبنان حمایت کردند. تیر سعودی‌ها، این بار هم به سنگ خورد.
اپیزود چهارم: تلاش برای اجماع در جهان عرب
حالا سعودی‌ها ساز دیگری کوک کرده‌اند. یکشنبه شب بود که خبری به این مضمون منتشر شد: «درخواست عربستان از اتحادیه عرب برای تشکیل جلسه اضطراری برای بررسی موضوع ایران» العربیه گزارش داده است که امارات، بحرین و جیبوتی از این درخواست حمایت کرده‌اند. اما به اعتقاد خیلی‌ها بعید است اتحادیه عرب به موضع واحدی درباره آنچه که عربستان به آن «مداخله‌ها»ی ایران در منطقه می‌گوید، برسد. از موضع کشورهایی نظیر لبنان و مصر که بگذریم، حتی موضع عربستان در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز کم خریدار دارد. به گزارش ایسنا به نقل از اسپوتنیک عربی، روز گذشته محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، وزیر خارجه قطر، در گفت‌وگو با شبکه تی آر تی ترکیه گفت:«تنش میان ایران و عربستان می‌تواند بحران جدیدی را به‌وجود آورد که منطقه توان تحمل آن‌ را ندارد.» او با اشاره به اینکه ایران همسایه‌ ماست و با آن منافع مشترک داریم افزود:«بحران با ایران را باید از طریق گفت‌وگو حل کرد.» آیا عربستان می‌تواند از جلسه یکشنبه هفته آینده اتحادیه عرب که به درخواستش تشکیل می‌شود، طرفی ببندد؟
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه