روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
20 مهر 1396  |  اقتصاد  |  کد خبر: 38474
0
0
دلایل گرانی دلار؛
تک‌نرخی شدن ارز؛ رویایی که بیش از گذشته دور از دسترس است
در دو روز گذشته وضعیت تا حدود زیادی دگرگون شد؛ صرافی‌ها قیمت دلار را اعلام نمی‌کردند، فروش متوقف شد و تنها ارز می‌خریدند. بعد از اعلام قیمت ارز مبادله‌ای، معاملات از سرگرفته شد ولی نتیجه، افزایش قیمت دلار بود. در بازار روز گذشته هر دلار امریکا تا 4038 تومان فروخته شد. این نوسات در بازار دلار احتمالا ناشی از تحولات بین‌المللی و تهدیدات مکرر ترامپ برای خروج از برجام ذکر شده با این حال برخی دیگر از کارشناسان معتقدند که دولت دست دلار را برای بالا رفتن باز می‌گذارد تا این‌گونه بتواند کسری بودجه را از طریق سود ناشی از گرانی دلار جبران کند. البته سخنگوی دولت روز گذشته این موضوع را رد کرد و گفت دولت هدفش تقویت پول کشور است. او گفت سیاست دولت این نیست که ارزش پول ملی تضعیف شود. ما با کاهش ارزش ریال در برابر دلار به‌صورت غیرمنطقی مخالفیم و سیاست دولت این است که نرخ ارز شناور را مدیریت کند. نوبخت هم‌چنین گفت: هرشخصی که دلار خریده با کاهش ارزش پول ما خوشحال و ثروتمند می‌شود اما ملت ما در برابر این موضوع فقیرتر خواهد شد.
دولت در سال‌های اخیر توانست التهابات و‌ نواسانات بازار ارز را تا حدود زیادی کاهش دهد، اما نوسانات جدید بازار ارز درحالی است که دی ماه سال گذشته هم یک‌بار این بازار با شوک ارزی مواجه شده بود. این‌بار اما به‌نظر می‌رسد بعد از این‌که دونالد ترامپ، در روزهای گذشته اعلام کرد تا چند روز دیگر، سیاست جدید دولتش در قبال برجام و ایران را مشخص خواهد کرد، معاون اقتصادی رئیس‌جمهور شوکی روانی، ناشی از رویکرد آمریکا را دلیل نوسانات ارزی اعلام کرد.
محمد نهاوندیان گفت: برخی نوسانات همواره تحت تاثیر‌ عملیات روانی است. سیاست ارزی دولت تغییر نکرده و ‌همان سیاست شناور، ‌مدیریت شده است. امروز به صلاح اقتصاد است که ثبات در آن حفظ شود که با پایین آمدن نرخ تورم‌ در کشور این سیاست ادامه خواهد یافت.
بی‌تردید رویکرد تهدیدآمیز آمریکا برای خروج از برجام و تبعات پس از آن، موجب نگرانی بازار و به تبع آن تقاضا را افزایش داده است.
این در حالی است که دولت از یک ماه پیش، فروش ارز مسافرتی به قیمت دولتی را متوقف کرد و می‌خواست ارز مبادله‌ای برخی کالاها را هم کم کند. یکی از اهداف دولت در سال جدید تلاش برای تک‌نرخی کردن ارز بود، اما حالا با این نوسانات و واکنش بازار در پی تهدیدات آمریکا این خواسته دولت بیش از پیش دور از دسترس می‌نماید.
رویایی که بیش از گذشته دور از دسترس است
دلار مبادله‌ای که توسط بانک مرکزی نرخ‌گذاری و عرضه می‌شود در روندی رو به رشد، در یک سال گذشته حدود ۲۶۰ تومان گران شده و برگشت قابل‌توجهی به نرخ پایین‌تر نداشته است. اکنون دو نرخ آزاد و دولتی در شیبی رو به رشد، در حال حرکت هستند. در حال حاضر بازار ارز ایران دارای دو نرخ اصلی است. قیمتی که در بازار وجود دارد و نرخی دیگر در مرکز مبادلات ارزی. این مرکز از سال ۱۳۹۱ راه‌اندازی شد و بانک مرکزی کنترل آن را برعهده گرفت. در این مرکز حدود ۳۹ ارز با اختلاف با نرخ بازار آزاد، توسط بانک مرکزی به‌طور روزانه قیمت‌گذاری می‌شود که پایین‌تر از بازار آزاد است.
در یکی دو ماه گذشته قیمت‌ها در بازار آزاد هم با نوسان قابل‌توجهی همراه شده و رشد قیمت دلار به‌گونه‌ای بوده که از کانال ۳۷۰۰ تومان در اواخر مردادماه خارج و به بیش از ۴۰۰۰ تومان در مهر، افزایش یافته است که نشان‌دهنده رشد بیش از ۳۰۰ تومانی قیمت دلار در بازار آزاد در مدتی اندک خواهد بود. دلار آزاد در حدود یک‌سال گذشته نیز از کانال ۳۵۰۰ تا ۳۶۰۰ به ۴۰۰۰ تومان فعلی رسیده که افزایش تا بیش از ۴۰۰ تومانی را به همراه دارد.
در حال حاضر اختلاف قیمت بین دو ارز بازار آزاد (حدود ۴۰۵۰ تومان) و مبادله‌ای (۳۴۱۱ تومان) به حدود ۶۴۰ تومان می‌رسد که بیانگر افزایش شکاف بین دو نرخ اصلی است، موضوعی که به‌طور قابل‌توجه در اجرایی شدن سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز خواهد بود. با این حال گرچه در یک‌سال اخیر بازار ارز، دو دوره شاهد عبور دلار از مرز ۴۰۰۰ تومان بوده، اما در مجموع دولت یازدهم و اکنون دوازدهم توانسته فضای آرام‌تری را نسبت به دوره‌های قبل برای بازار ارز فراهم کند، شرایط به‌گونه‌ای نبوده که بازار همواره در نوسان قرار گیرد و یا ثبات چندانی نداشته باشد.
دلایل گرانی دلار از زبان مدیرکل و یک پیشنهاد به‌جای سرمایه‌گذاری در بازار ارز
ایسنا در گزارشی نوشت: در حالی در این مدت مسئولان بانک مرکزی درباره چرایی نوسان و رشد قیمت دلار واکنشی نداشتند که رئیس کل بانک مرکزی، به‌عنوان بالاترین مقام رسمی سیاست‌گذاری در بازار ارز، در اظهاراتی به تشریح شرایط فعلی پرداخته و از عوامل تاثیرگذار در بازار سخن گفته است.
ولی‌اله سیف در یادداشتی که در کانال تلگرامی خود منتشر کرده با توضیح این‌که بازار ارز تحت تاثیر عوامل مختلفی همچون سیاست‌های کلان اقتصادی، روند متغیرهای بنیادین و کلان، تحولات در روابط سیاسی و اقتصادی بین‌المللی، تغییرات نرخ برابری ارزهای جهان روا و عامل انتظارات قرار دارد، گفته که نرخ ارز بر متغیرهای اقتصادی همچون صادرات، واردات، سرمایه‌گذاری، تولید، مصرف و تورم آثار مختلف و غیرهم‌جهتی دارد. در این شرایط رویکرد بانک مرکزی بر این امر استوار است که به‌عنوان سیاست‌گذار ارزی، روند تعادلی مناسبی از نرخ ارز را دنبال کند تا متضمن حداکثر شدن منافع اقتصادی کشور به نحو پایدار و متناسب با رویکردهای اقتصاد مقاومتی باشد.
رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر این‌که این بانک در حال رصد و پایش روند نرخ ارز در بازار است، گفته که شرایط فعلی متاثر از عوامل فصلی و انتظارات ناشی از تحولات روابط بین‌المللی قرار دارد، با این حال بانک مرکزی نسبت به استمرار روند ثبات در بازار و دفع اختلالات اقدام خواهد کرد.
وی در این باره به جریان نوسانات بازار ارز در پاییز سال گذشته و کنترلی که از سوی بانک مرکزی بر آن انجام شد اشاره داشته است. باید یادآور شد که در پاییز سال قبل با توجه به عوامل تاثیرگذار، ازجمله افزایش تقاضای فصلی و زمان تسویه‌حساب‌های بدهی‌های خارجی و سایر عوامل نرخ دلار از کانال ۳۵۰۰ عبور کرده و تا بیش از ۴۱۰۰ تومان پیش رفت.
سیف در بخشی از اظهارات خود به‌گونه‌ای مردم را تشویق کرده تا به جای ورود به بازار ارز، در بانک‌ها سرمایه‌‌گذاری کنند. در اظهارات رئیس کل بانک مرکزی آمده که بردار نرخ بازدهی بازارهای دارایی داخلی به‌نحوی است که نرخ سود واقعی سیستم بانکی به‌صورت مطلوبی مثبت بوده و در مقایسه با بازدهی بازار ارز که توام با ریسک است، بسیار جذاب‌تر خواهد بود.
رئیس شورای پول و اعتبار تاکید دارد که این امر موجب می‌شود تا منابع مالی مردم ضمن برخورداری از بازدهی مناسب و فاقد ریسک در نظام بانکی صرف حمایت از تولید و اشتغال کشور شده و بازار ارز نیز با وجود تلاش سفته‌بازان ارزی در ایجاد نوسان و بهره‌برداری از حاشیه سودهای کوتاه‌مدت بتواند در طول زمان به روند باثبات خود متناسب با تحولات متغیرهای اقتصادی ادامه دهد.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه