روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
22 مرداد 1396  |  ورزش  |  کد خبر: 35677
0
0
نگاهی انتقادی به برنامه «خندوانه» و اوج و افول آن؛
خندوانه؛ برنامه‌ای کمدی یا بنگاهی اقتصادی؟!
همدلی| گروه فرهنگ و هنر ـ برنامه «خندوانه» از همان آغازین روزهایی که تلویزیون را تحت‌سیطره خود گرفت، در مرکز نقدها و اظهارنظرهای گوناگون قرارداشت، در حالی که برخی از موفقیت آن شاد بودند برخی دیگر نوع نگاه رامبد جوان را به کمدی و مخاطب نمی‎پسندیدند. با این حال بینندگان پرشمار این برنامه چنان جلوی مخالفان ایستادند که در ابتدا کمتر کسی به خود این حق را می‌داد که در برابر سلیقه و خواست مخاطب بایستد. به‌رغم این شرایط بودند کسانی که این نقد درست را مطرح می‌ساختند که سلیقه مخاطب را می‌توان ارتقا داد و حال که به سبب نبود برنامه‌ای از این دست در ایران، «خندوانه» به چنین موفقیتی دست یافته است، چه بهتر دست‌اندرکاران این شوی تلویزیونی بکوشند با ارتقا سطح کیفی برنامه، در افزایش سطح آگاهی و دانش عمومی تلاش کند.
تهیه‌کننده چندشغله «خندوانه»
به‌رغم موفقیت‌های فصول نخست «خندوانه» با گذر زمان از کیفیت این برنامه کاسته شد و درست از زمانی که مسابقه استندآپ کمدی برنامه «خندوانه» آغاز شد بر خیل نقدها افزوده شد. از آغاز فصل چهارم، بسیاری نوشتند که «خنداننده شو» تیر خلاصی بود بر پیکر این برنامه و از سوی دیگر اسپانسرهای گوناگون برنامه، اجرای رامبد جوان را به برنامه‌ای تبلیغاتی بدل کردند که از هرفرصتی برای معرفی بنگاه‌های اقتصادی سود می‌برد تا این‌گونه بازگشت سرمایه اسپانسرها را تضمین کند. همچنین گفته شد زمانی محمدرضا شهیدی‌فر، مجری و برنامه‌ساز موفق تلویزیون در پشت صحنه «خندوانه» حضور داشت، ایده می‌داد و برنامه را سرپا نگه داشته بود. مدتی است شهیدی‌فر ارتباط خود را با «خندوانه» قطع کرده، از فصل چهارم هم تهیه‌کننده برنامه عوض شده است و سیدعلی احمدی مدیرعامل موسسه تصویر شهر که همزمان دبیری جشنواره فیلم شهر را نیز بر عهده دارد تهیه‌کننده برنامه «خندوانه» شده است. تهیه‌کننده چندشغله «خندوانه» چقدر می‌تواند بر آنچه در این برنامه می‌گذرد، نظارت داشته باشد؟!
در کنار این مباحث، هرازچندگاهی حواشی بسیاری حول رامبد جوان و «خندوانه» مطرح می‌شد که تا مدتی در فضای مجازی نقل محافل بود و همین مسائل باعث کاهش محبوبیت این برنامه شد. رامبد جوان چند روز بعد از توهین به خبرنگاران و صفر کشکولی، بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون، وی را به برنامه «خندوانه» دعوت کرد. جالب اینجاست که دعوت از صفر کشکولی با اطلاع شبکه نسیم نبوده و بعد که مدیران شبکه دلیل این دعوت را جویا می‌شوند رامبد جوان برایشان از دلیل دعوت و عذرخواهی می‌گوید و شبکه نسیم هم به دلیل اینکه عذرخواهی کردن فرهنگ پسندیده‌ای است! با این کار موافقت کرده‌ است.
شوخی‌های نامناسب برای کودکان
جالب اینجاست رامبد جوان پیش از دعوت از صفر کشکولی و در برنامه‌ای که به مناسبت عذرخواهی از این بازیگر اجرا شده بود، از اینکه خبرنگاران به بهناز جعفری گفته‌اند اگر ما نبودیم بهناز جعفری، بهناز جعفری نمی‌شد، انتقاد کرد اما در روزی که مجریان رادیو و تلویزیون به دیدار رئیس رسانه ملی رفته بودند در حضور علی‌عسگری گفت: اگر ما نباشیم این سازمان به جز یک ساختمان ارزش دیگری ندارد! بعد هم برای نشان دادن ارادتش به رئیس سازمان صداوسیما با وی عکس سلفی گرفت و رفت.
حال با جمیع این سابقه و پیشینه، پنج‌شنبه شب، فینال برنامه «خنداننده شو» در حالی از شبکه نسیم پخش شد که برخی از کارشناسان به عادی شدن پخش برخی شوخی‌ها که چندان مناسب کودکان نیست و نیز درهم آمیختن مرز میان برنامه و آگهی در این برنامه و برنامه‌هایی از این دست، معترض هستند. قادر باستانی، نویسنده و مدرس علوم ارتباطات، در گفت‌وگو با ایلنا گفت: «برنامه طنز خندوانه و برخی برنامه‌های دیگر تلویزیون، باید رده‌بندی سنی داشته باشد و در اغلب کشورهای جهان، نظام رده‌بندی سنی برای طبقه‌بندی برنامه‌های تلویزیونی، براساس محتوای آن‌ها وجود دارد. این نظام به والدین کمک می‌کند که بر محتوای فرهنگی مورد استفاده فرزندان خود نظارت داشته باشند. این رده‌بندی براساس شرایط فرهنگی و ساختار اجتماعی جامعه بنا می‌شود و به همین دلیل در مناطق مختلف جهان از رده‌بندی‌های متفاوت استفاده می‌شود. در تصویر برنامه رده‌بندی شده، سن مورد نظر به نمایش درمی‌آید و معمولاً خانواده‌ها آن را رعایت می‌کنند. در برنامه خندوانه، مخصوصاً در بخش مسابقه «خندانه شو»، برای جلب رای بیشتر، از شوخی‌هایی استفاده می‌شد که مناسب سن کودکان نبود و اصولاً خارج از ارزش‌هایی بود که یک کودک یا نوجوان باید بیاموزد و به آن‌ها احترام بگذارد.»
رده‌ سنی مخاطبان «خندوانه»
نویسنده کتاب اثرات تلویزیون بر کودکان خاطرنشان کرد: «در کشور امریکا تمامی شبکه‌های تلویزیونی رده‌بندی سنی می‌شوند و این رده‌بندی، خانواده‌ها را راهنمایی می‌کند تا به راحتی برنامه‌های مناسب افراد خانواده خود را انتخاب کنند. PG به معنی راهنمای خانواده است که خانواده‌ها می‌توانند به راحتی با فرزندانشان برنامه‌های تلویزیونی را به تماشا بنشینند. این قانون بیست سال پیش در کنگره امریکا تصویب و روی شبکه‌های تلویزیونی قرار گرفته است. در این قانون، برنامه‌های تلویزیونی به شش رده تقسیم شده که رده اول مخصوص کودکان است و برنامه‌هایی را پخش می‌کنند که همه کودکان با همه سنین می‌توانند این برنامه‌ها را تماشا کنند. این برنامه‌ها بیشتر برای یادگیری مورد استفاده قرار می‌گیرد و محدودیت خاصی ندارد. رده بعدی، افراد بالای ۷ سال را دربرمی‌گیرد و این برنامه‌ها می‌توانند استعداد کودکان را افزایش یا آن‌ها را معرفی کنند. رده سوم، برای تمامی سنین است و همه می‌توانند این برنامه‌ها را نظاره کنند. در رده چهارم، برنامه‌ها می‌تواند برای کودکان با سنین پایین مناسب نباشد و خانواده با صلاحدید خود می‌تواند این برنامه‌ها را برای کودکان به نمایش درآورد. در رده پنجم، برنامه‌ها برای کودکان زیر ۱۴ سال مناسب نیستند و خانواده‌ها این برنامه‌ها را برای آن‌ها مجاز نمی‌دانند. رده ششم هم برنامه‌هایی است که برای سنین پایین تز از ۱۷ سال مناسب نیستند.»
مرز بین آگهی و برنامه
باستانی با انتقاد از هرج و مرج و بی‌ضابطگی در برنامه‌های تلویزیونی تصریح کرد: «شبکه نمایش برای فیلم‌های سینمایی خارجی، با درج نشانه‌ای کوچک محدوده سنی تعریف می‌کند، اما این مسئله متاسفانه فقط به شبکه نمایش و آن هم برای فیلم‌های خارجی محدود می‌شود و در شبکه‌های دیگر جدی گرفته نشده است. برای کشور ما که مدعی اخلاق مداری است، چنین رویه‌ای مطلوب نیست و نیاز به اصلاح دارد. در قانون، شورایی متشکل از نمایندگان قوای سه گانه برای نظارت بر سازمان صداوسیما تعیین شده است، اما متاسفانه مصوبات آن ضمانت اجرایی ندارد و بنا به گفته برخی اعضای شورا، مسئولان رسانه ملی توجهی به مصوبات آن نمی‌کنند و نتیجه آن وضعیت کنونی است که شاهدش هستیم. در کجای دنیا، تلویزیونی که بودجه آن از محل مالیات‌های مردم تامین می‌شود، چنین بی‌مهابا وقت ارزشمند مردم را به بنگاه‌های تجاری می‌فروشند. بیننده تلویزیون مرز بین آگهی و برنامه را نمی‌تواند تشخیص دهد. لحظه لحظه برنامه‌ها را می‌فروشند و این نتیجه فقدان نظارت است. استاندارد رسانه آن است که به مخاطب، وقت پخش آگهی از پیش اعلام شود، در حالی که اکنون در اثنای برنامه، انواع آگهی به سخیف‌ترین شکل ممکن به خورد مخاطب داده می‌شود و این دقیقاً تجاوز علنی به حق مخاطب است.»
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه