روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
28 بهمن 1395  |  جامعه  |  کد خبر: 27127
0
0
نقدی به فرآیند سیاست‌ورزی زنان در جامعه و مشارکت رسمی آن‌ها
طعم گس انفعال برخی از زنان سیاستمدار
همدلی | زهره آشتیانی: هر چند که برخی معتقدند نباید به عنوان یک زن به نقد رویکرد عملیاتی و رفتار برنامه‌ای زنان بپردازیم تا به تزلزل نگرش‌ها نسبت به اعطای سهمیه به زنان منجر نشود ولی تصور می‌شود که نقد دلسوزانه بهتر از انتخاب کورکورانه هست و این صراحت لهجه ناشی از «طعم گس تذکری» است که در جلسه بررسی بودجه شهرداری در صحن علنی شورای شهر تهران شنیده شد؛ در ترکیب اکثریت مردانه شورای شهر تهران، سه زن حضور دارند که در اکثر موارد برخی از صندلی‌ها خالی است. فارغ از آن‌که حضور در جلسات شورا برای فردی که رای خود را از مردم گرفته است، احترام به همان مردم است به نظر می‌رسد که تاثیرگذاری در روند فعالیت شورا با هدف تحقق حقوق شهروندی و کمک به توازن برنامه‌نویسی و قانون‌گذاری رسالتی است که زنان عضو شورا از سوی جامعه زنان بر عهده دارند ، ولی با کمال تاسف در جلسه علنی روز سه شنبه بررسی بودجه با تلخی با نقد آقایان عضو شورا مواجه می‌شویم که به صراحت عدم حضور فعال زنان در جلسات تخصصی را تاییدی بر نگاه خود مبنی بر تاثیر حضور حداکثری آقایان در عرصه‌های قانون‌گذاری می‌دانند!
قانون می‌گوید زن و مرد برابرند
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری، با پذیرش ساختار انتخاباتی، رجوع به آرای مردم آزمون حضور نمایندگانشان در مسندهای قانون‌گذاری و برنامه‌ریزی بوده است و این عرصه‌ای است که هیچ شرط و منعی با رویکرد جنسیتی از همان ابتدا برای آن بیان نشده است، و لذا زنان از منظر قانونی از فرصت برابر با مردان برای حضور در عرصه رقابت برخوردارند. اما چه می‌شود که پس از گذشت 38 سال از برگزاری اولین مراجعه به آرا مردمی، همچنان زنان حداقلی‌ترین کرسی‌ها را در پارلمان‌ها می‌توانند داشته باشند؟ این در حالی است که همسایگان ما در ترکیه، عراق، پاکستان و افغانستان در وضعیتی به مراتب بهتر قرار دارند.
نگرش مثبت 87 درصدی زنان به مشارکت سیاسی
برخی معتقدند که این وضعیت حاصل انفعال جامعه زنان است، در حالی‌که در تحقیق میدانی که از سوی معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری با عنوان مسایل و انتظارات زنان ایران صورت گرفته است به خوبی مشخص شد که 87 درصد از زنان از جمعیت نمونه، نگرشی مثبت به مشارکت سیاسی زنان دارند. نگرشی که به معنای برخورداری از حق و توانایی مدیریت زنان در سطوح عالی نظام تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری کشور
است.
در بین 145 کشور، ایران رتبه 141 دارد
دگرگونی در نگرش زنان به مشارکت سیاسی را می‌توان مقدمه فعالیت‌ها و کنش‌های موثر آنان در فرایندهای سیاست‌ورزی در جامعه و مشارکت رسمی سیاسی ارزیابی کرد. اما در واقع آن‌چه اتفاق می‌افتد خلاف چنین مشارکت‌جویی است؛ مجمع جهانی اقتصاد از سال 2006 تا کنون به ارائه گزارش شاخص شکاف جنسیتی جهانی پرداخته است. این شاخص، فاصله بین مردان و زنان را در چهار بعد اساسی سلامت، آموزش، مشارکت اقتصادی و مشارکت در قدرت سیاسی مطرح می‌کند و در حقیقت چارچوبی برای سنجش میزان نابرابری براساس جنسیت و تحولات آن در طول زمان به‌شمار می‌آید. مبتنی بر گزارش سال 2015 ، ایران با رفع 58 درصد از شکاف جنسیتی در ابعاد مورد سنجش در بین 145 کشور حائز رتبه 141 است.
رفع شکاف جنسیتی همچنان در پایین‌ترین سطوح
بنا بر آمار اعلام‌شده، در ایران رفع شکاف جنسیتی در موضوع مشارکت در قدرت سیاسی حداکثر 7/3 درصد در پایین‌ترین سطوح باقی مانده است و در تمام این دوره زمانی کمتر از میانگین جهانی
است.
باور به سهمیه‌های حداقلی زنانه
بنابراین، هرچند هم که بخواهیم از تحول نگرشی نسبت به حضور زنان در عرصه صحبت کنیم، ولی آمارها خلاف آن را اثبات می‌کنند و به نظر می‌رسد که چانه‌زنی برای تحقق سهم برای زنان از لیست‌های انتخاباتی بیانگر عدم باور عمیق به حضور زنان بنابر شایستگی‌هایشان است و همچنان تصور بر این است که باید برای حضور زنان سهمیه‌هایی حداقلی را بدان‌ها اختصاص داد. این درحالی است که چنان‌چه بخواهیم بر مبنای شایسته‌سالاری و سنجشی واقع‌گرا به تنظیم جایگاه‌ها بپردازیم، زنان از سهم و فرصتی برابر با مردان در شایستگی و توانایی‌ها برخوردارند و اگر هم سخن از سهمی باشد باید بنابر جمعیت کشور که نیمی زن هستند‌، سهمیه ای 50 درصدی از لیست‌های انتخاباتی را به زنان اختصاص دهیم.
توجه صرف به زن‌بودن، عملکرد ضعیف به دنبال دارد
اما آن‌چه مهم تر از همه است این‌که هرچند حضور زنان در عرصه برای برقراری توازن برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری در نظام اداره‌ای کشور از اهمیت بالایی برخوردار است، ولی باید توجه داشت که زنانی توانمند و متخصص به‌درستی در معرض رای مردم قرار گیرند تا آن‌که حضور یک زن به صرف زن‌بودنش موجب رای‌بخشی به او نشود که پس از سربلندی در آزمون انتخاب، عملکرد ضعیف او در کرسی که به آن تکیه زده است موجب شود که تر و خشک با هم بسوزنند و این مانع از تثبیت رشد تفکری شود که منجر به تحول نگرشی برای توسعه مشارکت زنان در عرصه‌های تصمیم‌گیری شده است؛ طعم گس تذکری که در جلسه روز سه‌شنبه شورای شهر تهران، در بررسی بودجه شهرداری در صحن علنی شورای شهر تهران از سوی مردان مطرح شد، و نتیجه این‌که؛ عدم حضور فعال زنان در جلسات تخصصی، تاییدی بر نگاه حداکثری آقایان در عرصه‌های قانون‌گذاری، دانسته
می‌شود.
بسترسازی برای حضور زنان
توجه به این مهم و بازخوانی چنین نقدی نه از آن باب هست که نافی تحقق تخصیص سهمی برای حضور زنان در لیست عرصه انتخابات پیش رو باشد بلکه موید آن است که باید بستر را برای حضور زنانی فراهم کنیم که دارای برنامه‌ای مبتنی بر تجربه و تخصص در حوزه شهر و حقوق شهروندی هستند تا آن‌که بتوانیم به توسعه مشارکت زنان با تبلیغ توفیق حضور موثر آن‌ها در عرصه‌ها بپردازیم. از این منظر حضور زنان متخصص و دارای تجربه در عرصه انتخابات پیش‌رو می‌تواند گام مهمی برای اثبات اهمیت توجه به شایسته‌سالاری و عدالت‌محوری برای تحقق توسعه پایدار و متوازن کشور باشد.
ashtiani.zohre@gmail.com
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه