روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
28 بهمن 1395  |  اقتصاد  |  کد خبر: 27115
0
0
در گفت‌وگوی همدلی با تحلیل گر ارشد مسائل انرژی مطرح شد
بدون برجام صادرات نفت تا 200 هزار بشکه کاهش می‌یافت
همدلی| مسلم تقوی ـ صنعت نفت ایران با وجود مشکلاتی بسیاری که به دلایلی مانند تحریم‌های سنگین سال‌های گذشته با آن درگیر بود اکنون در شرایط نسبتا خوبی به سر می‌برد و حتی بار بخش زیادی از رشد اقتصادی بر دوش این صنعت است. در این شرایط در لایحه بودجه میزان وابستگی به درآمدهای نفتی نسبت به سال پیش 5درصد کاهش داشته است و بخش بیشتری از درآمدهای نفتی به حوزه‌های دیگر اختصاص یافته است. در لایحه بودجه سال 96، کسب درآمد نفتی بیش از 111هزار میلیارد تومانی، واریز 20 درصد درآمد نفتی به صندوق توسعه ملی، انتشار سه میلیارد دلار اوراق مشارکت ارزی-ریالی توسط شرکت ملی نفت و تسویه مبلغ حدود 22هزار میلیارد تومان از برداشت های بیش از مجوز قانونی دولت قبل را پیش بینی شده است. این اقدامات را دولت با پیش بینی نفت صادراتی 50 دلاری برنامه‌ ریزی کرده است که به گفته برخی کارشناسان مسائل انرژی همچون «دکتر نرسی قربان» دور از تصور نیست. میزان نوسانات قیمت نفت مسئله‌ای است که در تحقق برنامه‌ریزی‌های دولت نقش موثری دارد و البته به عوامل بسیاری بستگی
دارد. بحث کاهش وابستگی دولت به نفت هم در اسناد بالاستی همچون سندچشم انداز 20 ساله و هم در دیدگاه بسیاری از مسئولین ارشد کشور و کارشناسان دیده می شود. با این حال هنوز نفت بخش مهمی از هزینه های بودجه جاری کشور را تامین می کند. اگرچه سهم نفت در بودجه سال آینده 30 درصد است، اما با اجرای برجام فروش نفت ایران افزایش بسیار زیادی پیدا کرده و مازاد این فروش به بخش‌های دیگری منتقل می‌شود. از سوی دیگر اکنون قیمت نفت که در سال گذشته به پایین ترین سطح خود در چند سال اخیر رسیده بود به میزان نسبتا قابل قبولی افزایش داشته است ولی کماکان عوامل بسیاری بر قیمت آن تاثیرگذار است که این موضوع می تواند پیامدهای منفی برای دولت داشته باشد. در اینجا گفت‌وگویی با «نرسی قربان» کارشناس مسائل انرژی داشته ایم.که درادامه می‌خوانید.
عملکرد دولت و وزارت نفت را در پسابرجام چطور می‌بینید و با توجه به تحریم‌ها و روی کار آمدن یک دولت تندرو در آمریکا اگر برجام به سرانجام نمی‌رسید اکنون شرایط صادرات نفت ما چگونه بود؟
بررسی و نقد عملکرد دولت کار من نیست و این مسئله‌ای است که دیگران باید به آن پاسخ بگویند ولی در مورد تاثیر عملی شدن برجام می‌توانم بگویم که اگر رخ نمی‌داد شرایط کنونی حتی قابل تصور هم نبود. اگر برجام نبود صادرات نفت ما اکنون به نیم میلیون بشکه در روز کاهش یافته و حتی تا آخر سال 2017 ممکن بود به 200هزار بشکه در روز هم برسد. این برآوردی نیست که من انجام داده باشم؛ بلکه سیستم تحریم‌هایی که اعمال شده بود ذره ذره این روزنه را تنگ‌تر می‌کرد تا به این مقدار برسد.
برای بررسی کردن تاثیر کاهش وابستگی بودجه و اقتصاد به درآمدهای نفتی باید به نحوه تاثرگذاری درآمد نفتی بر اقتصاد داخلی‌مان پرداخت. تاثیر این کاهش وابستگی به نفت بر اقتصاد و معیشت مردم را چگونه می‌بینید؟
با بالا رفتن واردات و صادرات غیرنفتی، اتکای ما به نفت کمتر می‌شود که امر مثبتی است. ولی نمی‌توان به صورت مستقیم گفت که کاهش وابستگی به نفت بر معیشت مردم تاثیر دارد. چرا که با تزریق سرمایه نفتی به اقتصاد داخل و چاپ کردن پول تورم به وجود می‌آید. ربط دادن این مسئله به معیشت مردم کار صحیحی نیست. ما پولی را که به دلار می‌گیریم باید به دلار هم خرج کنیم. درآمد حاصل از فروش نفت به حدی زیاد است که نمی‌توان آنرا در صرافی‌ها به پول داخل تبدیل کرد. برای اینکه اگر خواستیم این ارز را به داخل کشور بیاوریم، برخلاف آن مبالغ خردی که در بازار تبدیل می‌شود، باید به ازای آن پول چاپ کنیم. چون نمی‌توان دلار را در کشور خرج کرد و دلار قدرت خریدی است بر اقتصاد دیگری خارج از ایران. این مسئله مربوط به حالا نیست و همیشه اینگونه بوده که وقتی دلار را می‌خواستیم به نقدینگی تبدیل کنیم، قاعدتا باید توسط بانک مرکزی چاپ می‌شد و تزریق این حجم نقدینگی به جامعه شدیدا
تورم زاست.
قیمت نفت در بودجه 50 دلار تعیین شده است، به نظر شما این قیمت‌گذاری محقق می‌شود؟
به نظر من قیمت 50 دلار قیمت نامعقولی نیست. بیشتر کارشناسان نفتی پیش بینی می‌کنند که تقاضا برای نفت در سال 2017 بیشتر از سال‌های قبل خواهد بود. تصمیمی که اوپک و غیر اوپکی ها گرفته و اجماعی که داشته‌اند، مقداری از عرضه مازاد را کاهش داده و قیمت پایین نفت و تامین نفت‌های گران به سیستم را کم کرده اند. در نتیجه به نظر می‌آید که جهت روند قیمت نفت به سوی پایین نیست. در چنین شرایطی 50 دلار به نظر نامعقول نمی‌آید.
احتمال نوسان شدید قیمت نفت در سال آتی دیده می‌شود؟
رسیدن به قیمت 60 دلار برای نفت قابل تصور است. قیمت نفت بستگی به مسائل متفاوتی دارد و از جمله مسائل استراتژیک منطقه‌ای و جهانی که پیش‌بینی کردن آن را دشوار می‌کند. ولی ظواهر امر نشان می‌دهد که قیمت نفت بین 50 تا 60 دلار نوسان خوهد داشت و در شرایط فعلی نوسان خیلی بزرگی را نمی‌توان متصور شد. ولی مجهول مسائل جهانی و استراتژیک مانند جنگ منطقه‌ای و تشدید تنش‌ها به گونه‌ای است که نمی‌توان آن‌ها را در معادله قرار داد و به قطعیت گفت که نوسانی نخواهیم داشت.
ما از یک سو کشورهای علاقه‌مندی مانند ژاپن و فرانسه را برای حضور در صنعت نفت ایران داریم و از یک سو تلاش‌های دولت آمریکا برای رخ ندادن این همکاری، در این تضاد منافع فکر می‌کنید شاهد قراردادهای جدیدی در صنعت نفت ایران باشیم؟
مسئله‌ای که خارجی‌ها را متمایل به ایران می‌کند سرمایه‌گذاری در این صنعت است. در مورد جذب سرمایه‌گذاری که باید گفت ایران به دنبال این کار بوده و قرارداد IPC هم یک الگوی جدیدی است که به نظر انعطاف لازم را برای این‌کار دارد. ولی اینکه به چه مسیری منتهی شود بستگی به شرایط دارد.
moslem.taghavi@gmail.com
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه