روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
22 دی 1395  |  سیاست  |  کد خبر: 25072
0
0
حضور میلیونی مردم پایتخت در تشییع پیکر آیت الله هاشمی 28 سال پس از رحلت امام (ره)
تکرار تاریخ در تهران
همدلی| کیاوش حافظی – مردم ایران یک بار دیگر مراسم تشییع و تدفین یکی دیگر از رهبران انقلاب خود را به گونه‌ای تکرار کردند که به لحاظ تعداد جمعیت حاضر، می‌توان آن را تکرار تاریخی آیین تشییع رهبر انقلاب و بنیان‌گذار جمهوری اسلامی در 28 سال پیش، خواند.روز گذشته مردی در پایتخت ایران به خاک سپرده شد، که به زعم بسیاری از تحلیل‌گران یکی از موثرترین شخصیت‎های دخیل در تحولات یک قرن اخیر ایران به شمار می رود.
مردی که اگرچه شکست‌هایی در کارنامه خود دارد،اما در 81 سالگی خود را در معرض رای مردم قرار داد و با 2میلیون و 300 هزار رای نفر اول تهران شد. مردی که البته او را نزدیک 2 دهه قبل عالیجناب سرخ‌پوش معرفی کردند. او دیروز عالیجناب کفن‌پوشی بود که با بدرقه پرشور عزادارانش به خانه آخر رسید.
نماز رهبری بر پیکر‌هاشمی
هاشمی رفسنجانی در کنار روح‌الله آرام گرفت. خبر یکشنبه شب همین بود:‌هاشمی رفسنجانی در بیمارستان بستری شد. صبح آن روز حالش مثل همه روزهای دیگر بود. اما ایست قلبی او را راهی بیمارستان شهدای تجریش کرد. دیری طول نکشید که خبر ارتحال‌هاشمی جامعه را مبهوت کرد. از آن لحظات حضور مردم در خیابان‌های منتهی به بیمارستان شهدای تجریش شدت گرفت و این بیمارستان شاهد جمعیتی شد که برای وداع با مرد مصلحت‌اندیش روزهای سخت آمده بودند. عده‌ای هم برای وداع به حسینیه جماران رفتند، اما خیلی نتوانستند به پیکر سیاستمدار نزدیک شوند. با این حال آنها دلسرد نشدند و امید داشتند مراسم وداع را در روز تشییع پیکرش برگزار کنند.
قم و تهران هردو گزینه‌ای برای خانه ابدی‌ هاشمی بودند. گفته می‌شد، مدفن‌هاشمی شهر خون و قیام است، اما نشانی این خانه تغییر کرد تا‌هاشمی پس از 28سال دوباره در کنار بنیان‌گذار جمهوری اسلامی قرار بگیرد. سه‌شنبه روز وداع با مرد مبارزه و سیاست اعلام شد. همچنین وعده داده شد، رهبر انقلاب بر پیکر بی‌جان رفیق دیرین خویش نماز خواهد خواند.
روز موعود فرا رسید. زمان آغاز مراسم ساعت 8 و 30 دقیقه صبح بود، اما ساعت 7 صبح میدان انقلاب شاهد حضور مردمی بود که به سوی درهای دانشگاه تهران حرکت می‌کردند. گروه گروه به جمع بدرقه کنندگان اضافه می‌شد. عکس‌ها و تصاویری که از این مراسم منتشر شده حکایتگر یک روز تاریخی کشور است. پیکر ‌هاشمی رفسنجانی ساعت 9 و 45 دقیقه به دانشگاه رسید. مقام معظم رهبری نیز حدود ساعت 10 بر پیکر یار دیرین انقلاب حاضر شدند.
حسن روحانی، علی لاریجانی، آیت‌الله صادق آملی؛ علی عسکری، محسن رضایی، سیدمحمود علوی؛ محسن‌هاشمی، آیت‌الله امامی کاشانی، آیت‌الله احمد جنتی و حجت‌الاسلام محمدی گلپایگانی از افرادی بودند که صف اول نماز آیت‌الله ‌هاشمی رفسنجانی را تشکیل می‌دادند.
اعلام جمعیت 5/2 میلیون نفری
دو سال اخیر چهره‌های زیادی دار فانی را وداع گفتند. نخست آیت‌الله واعظ طبسی از دوستان‌ هاشمی بود. دیگری شیخ جعفر شجونی فعال سیاسی اصول‌گرا بود که با زبان خود‌ بارها و بارها هاشمی را ‌نواخت. هرچند که شجونی هیچ گاه در مقام سیاسی همتراز ‌هاشمی نبود. آیت‌الله موسوی اردبیلی نیز دیگر چهره سیاسی تاثیرگذار در انقلاب بود. موسوی اردبیلی 8 سال بالاترین سمت دستگاه قضا را برعهده داشت و از تصمیم‌گیرندگان موثر نظام در زمان خود بود.آیت الله مهدوی کنی، رئیس وقت مجلس خبرگان و صاحب برخی از مناصب بالای نظام نیز کمی پیش‌تر درگذشته بود، اما آنگونه که مردم به بدرقه‌ هاشمی آمدند برای هیچ یک از این چهره‌ها نرفتند. یکی از روحانیون حاضر در مراسم تشییع پیکر‌ هاشمی، که اتفاقا چهره‌ای سیاسی نبود، مراسم تشیع جنازه‌ هاشمی را به تشییع جنازه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی تشبیه کرد. از موقعی که نمازگزاران دانشگاه تهران را ترک کردند جمعیتی کم‌سابقه از دانشگاه تا پل حافظ در خیابان‌ها دیده می‌شد. برخی منابع غیررسمی ظهر آماری حدود 5/3 میلیون نفر را اعلام کرده‌اند اما حسینعلی امیری، معاون پارلمانی رئیس‌جمهور گفته طبق آنچه استانداری اعلام کرده: حداقل 5/2 میلیون نفر روز گذشته در تشییع جنازه تهران حضور داشتند. البته حتی اگر این آمار صحت داشته باشد، باید تعداد جمعیت حرم مطهر امام (ره) را نیز در نظر گرفت.
هرکس عکس و پلاکاردی در دست داشت و سعی می‌کرد به وسیله آن گرایش سیاسی و نحوه نگاهش را معرفی کند. شاید آنها قبلا ‌هاشمی را جور دیگری می‌شناختندو با عناوین دیگری. اما‌ هاشمی آن موقع برایشان تنها سفرکرده‌دوست‌داشتنی بود که برایش لباس عزا به تن کرده بودند. به جز مسئولانی که برای وداع با‌ هاشمی آمده بودند مردم عادی را خیلی نمی‌شد دسته‌بندی کرد. فقط از ظاهرشان می‌شد گرایش سیاسی‌شان را حدس زد و شعارها دسته‌بندی‌های قطعی را مشخص می‌کرد.
جوانان به بدرقه‌ هاشمی آمده بودند
قبل از مراسم شاید به ذهن می‌رسید که بیشتر افراد مسن برای وداع می‌آیند. همان‌هایی که در دهه اول یا نهایتا دهه دوم انقلاب با‌ هاشمی خاطره داشتند. اما چهره جمعیت جوان بود. وقتی سن و سال بعضی آنها را می‌پرسیدیم در بین‌شان کسانی بودند که بعد از دوران ریاست جمهوری ‌هاشمی به دنیا آمده بودند. دانشجویان و جوانان 18 تا 20 ساله، تنها بخش کوچکی از زندگی‌شان را با ‌هاشمی و اخبارش گذرانده بودند. ‌هاشمی در طی سال‌های گذشته کمتر چهره‌اش از صدا و سیما پخش می‌شد. برخلاف آنها افراد مسن روزگاری هر روز ‌هاشمی را یا به عنوان رئیس جمهور در صدا و سیما دیده بودند یا به عنوان رئیس مجلس و امام جمعه موقت تهران. بعضی‌شان در توضیح حضورشان در تشییع جنازه ‌هاشمی همان توئیتی را می‌خواندند که از دو شب پیش در شبکه‌های مجازی منتشر شده بود. آنها می‌گفتند به یک سیاستمدار امیدوار بوده‌اند واکنون به احترام او به خیابان آمده‌اند.
تفاوت در عین همدلی
عزاداران در طی مسیر خود شعار سرمی‌دادند. شعار آنها معمولا متضاد شعارهای جریان سیاسی رو به روی خود بود. البته در کنار هم قرار گرفتن دستجات سیاسی هم خللی به برنامه وارد نکرد. اصول‌گرایان شعارهایی مثل «الله اکبر، لااله الاالله و این همه لشگر آمده، سرمی‌دادند.» در مقابل نیز اصلاح‌طلبان می‌گفتند: «سلام بر خاتمی درود بر‌هاشمی»، «وصیت‌ هاشمی: حمایت از خاتمی»، «بسیجی واقعی همت بود و باکری» و «هاشمی راهت ادامه دارد.» آن‌ها همین‌طور درخواست‌هایی مثل رفع حصر را بیان می‌کردند. اما نکته قابل توجه آن بود که فاصله بسیار اندک این دو گروه با همدیگر باعث رویارویی جدی نشد.حتی گاهی دیده می‌شد افرادی از دو گروه با همدیگر در بین راه در حال گپ و گفت با همدیگر بودند. در یکی از صحنه‌ها پیرمردی با شعار «بسیجی واقعی ...» گریست که با احساس تالم بعضی عزاداران فارغ از گرایش سیاسی‌شان او را دلداری دادند.
آخرین نماز‌ هاشمی در دانشگاه تهران
این آخرین باری بود که جسم‌ هاشمی در جایگاه نماز دانشگاه تهران قرار می‌گرفت. آخرین بار نماز جمعه 26 تیر سال 88 بود.‌ هاشمی نه تنها دیگر در نماز جمعه نبود که در صدا و سیما هم به ندرت دیده می‌شد. اما دیروز وضعیت فرق می‌کرد. دیروز هم تصویرش روی بیلبوردهای شهرداری بود و هم آنکه صدا و سیما تدارک ویژه‌ای برای پوشش خبری مراسم وداع با‌ هاشمی دیده بود. بعضی از خودروهای صدا و سیما از شب قبل در محل دانشگاه تهران قرار گرفته بودند. خیابان انقلاب همچنین شاهد دوربین‌های این سازمان بود که به فاصله چندصدمتری از همدیگر مراسم تشییع را پوشش می‌دادند. اما بعضی از دوربین‌ها با واکنش برخی از مردم همراه می‌شدند. این دسته وقتی با دوربین‌های صدا و سیما مواجه می‌شدند شعارهایی منتقدانه نسبت به جام جم سر می‌دادند. از قضا در این مراسم، عبدالعلی علی‌عسکری، رئیس جام جم نیز خود طعم این واکنش‌ها را از نزدیک چشید. تا جایی که او به خبرگزاری ایلنا گفت: انتقادها را روی چشم می‌گذاریم و سعی می‌کنیم نسبت به انتقادها، عملکردمان را اصلاح کنیم.
‌هاشمی آرام گرفت
حدود ساعت یک بعد از ظهر پیکر‌ هاشمی برای خاکسپاری به بهشت زهرا و مرقد امام (ره) وارد شد. علاوه بر عفت مرعشی همسر و همراه آیت‌الله‌ هاشمی، محسن، یاسر، فاطمه و فائزه، فرزندان سیدحسن خمینی، محمد ‌هاشمی، جواد ظریف، علی لاریجانی، محمدرضا عارف و محسن ‌هاشمی برای دفن پیکر آیت‌الله‌ هاشمی‌رفسنجانی وارد ضریح شدند. سیدحسن خمینی، نوه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی در یک یادداشت اینستاگرامی مراسم تدفین آیت‌الله‌هاشمی را این چنین توصیف کرد:«امروز تن حضرت آیت‌الله‌ هاشمى را در خاک گذاشتند و من که به اندازه عمرم از این مرد خاطره دارم، ناباورانه نگاه مى‌کردم. 36 سال همسایه دیوار به دیوار بودیم و با فرزندان ایشان از کودکى همبازى و هم‌درس و هم‌مدرسه. روزى همراه ایشان به سفر رفتم. جنگ بود و هزار خطر. مادرم از پدرم پرسید براى حسن خطر ندارد؟ یادم نمى‌رود که جواب شنید اگر خطرى آشیخ اکبر را تهدید کند بگذار حسن را هم تهدید کند. نمى‌دانم چرا، ولى بسیار دوستش مى‌داشتم. نوشته‌اند الحبّ و البغض یتوارثان (حب و بغض به ارث مى‌رسند) شاید این نیز میراث ماست.» همسر «آیت‌الله» خطاب به بدن بی‌جان ایشان می‌گفت: بى‌معرفت مگر قرار نبود مرا تنها نگذارى؟ حالا من بى‌تو چه‌کنم؟در این سال‌ها و سال‌هاى مبارزه همسر مکرمه‌اش که سال‌ها از نزدیکترین دوستان و همدمان همسر امام بود، بسیار سختى کشید. کمتر به ایشان تسلیت گفته شده است. لازم دانستم به این بانوى بزرگوار که از نوادگان مرجع عظیم‌الشان حضرت آیت‌الله العظمى سیدمحمدکاظم یزدى(ره) است، مستقلاً تسلیت بگویم. تقدیر دیگرگونه رقم خورد.»
بدحالی یاران از هجر یار
در مراسم حرم مطهر (ره) دقایقی پس از خاکسپاری پیکر ‌هاشمی رفسنجانی؛ خبرهایی از وخامت حال برخی شخصیت‌های سیاسی و دینی و نیز اعضای خانواده ‌هاشمی رفسنجانی به گوش رسید. این خبرها حکایت از بدحالی آیت‌الله امامی کاشانی، سیدحسن خمینی، فاطمه‌ هاشمی و آیت‌الله حسن صانعی در زمان خاکسپاری و داخل ضریح داشت. در میان شخصیت‌های دینی و علما نیز از قرار معلوم آیت‌الله موسوی بجنوردی به شدت از فقدان‌ هاشمی رفسنجانی متاثر شده است از همین‌رو دیگر همراهان و برخی علمای حاضر در مرقد مطهر؛ در اطراف او حلقه زده و به او تسلی خاطر می‌دهند. حال آیت‌الله امامی کاشانی و آیت‌الله صانعی که دقایقی پیش در مراسم تشییع آیت الله‌هاشمی رفسنجانی نامساعد شده بود، بهبود یافت. آیت‌الله امامی کاشانی پس از بهبودی نسبی با پای خود از حرم مطهر امام راحل خارج شد. آیت‌الله صانعی هم با برانکارد به بیرون حرم منتقل شد.
همه دیدند خدا به صبر او در برابر تخریب و تهمت، جزای نیکو داد
خانواده آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از مردم ایران به خاطر حضور باشکوه در مراسم تشییع و بدرقه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی تقدیر و تشکر کردند. در این پیام تقدیرآمده است:لحظه لحظه امروز در بدرقه شکوهمند و مردمی پدر در تاریخ این سرزمین ثبت شد؛ وداع مردم با مردی که برای مردم زیست، برای مردم مجاهدت کرد و سرافرازی مردم را می‌خواست و چه زیبا همین مردم سرافرازش کردند. تهران شاهد حضور بی‌نظیر و خارج از شمار انسان‌هایی بود که به بدرقه بزرگمرد قرن ایران ‌زمین آمده بودند. امروز تنها وداع با هاشمی نبود؛ مردم با مظلومیت بهشتی، تفکر مطهری، آزاداندیشی طالقانی و شجاعت و صلابت خمینی کبیر وداع کردند.امروز تجلی وفای به وعده الهی بود، وعده‌ای که خداوند به بندگان صالحش در صبر و پایمردی و مجاهدت داد و امروز به بهترین شکل، آن را برای هاشمی محقق کرد. چشمان ظاهر هاشمی اگرچه امروز بسته بود اما میلیون‌ها چشم تر دیدند چگونه خدا به صبر او در برابر تیرهای زهرآگین تخریب و تهمت، جزایی نیکو داد و به این مجاهد نستوه آبرو بخشید.پدرمان فرزند قرآن بود و در آخرین فصل از عمر خود، از نصر الهی وعده می‌داد و حضور مردم را منشا و مظهر این پیروزی می‌دانست. و سرانجام مردم آمدند و چه باشکوه آمدند؛ اذا جاء نصرالله والفتح و رایت الناس یدخلون فی دین‌الله افواجا.عصاره عمر هاشمی، اعتدال و وحدت بود و رحلتش نمایشگاهی بی‌نظیر از اثبات حقانیت اعتدال و ضرورت وحدت پدید آورد. همانگونه که در حیاتش مردم‌مدار بود، رحلتش نیز مردم‌مدار شد.هاشمی مدافع مظلومین و دغدغه‌مند گشودن انسدادها در حیات جامعه بود، قوام نظام را در وحدتی حداکثری و بودن همه با هم می‌دانست و امروز شاهد بودیم، همه با هم برای او آمدند. امروز احساس کردیم تنها ما در فراغ پدر ننشسته‌ایم که میلیون‌ها نفر برای رحلت پدری بی‌بدیل به سوگ نشسته‌اند. اما چگونه می‌توانیم هاشمی را زنده ندانیم در حالی که امتداد تفکر او را در چشمان غمگین و خیل انبوه بی‌شمار مردمانی می‌بینیم که مانند هاشمی می‌اندیشند و مانند او دغدغه سرافرازی ایران با اعتدال و آرامش را دارند.این سرزمین، هرچند بزرگمردی نستوه را از دست داد که جلوتر از زمان خود بود و همواره به آینده می‌اندیشید، اما در مقابل، صاحب نسلی شده است که پای در راه ساختن ایرانی بهتر نهاده‌اند.امروز ایران فرزندی بزرگ، مردم پدری آینده‌نگر و رهبر انقلاب دلسوزترین رفیق خویش را از دست داده‌ است؛ اما همان گونه که لحظه لحظه حیات هاشمی راهگشای کشور بود، وداع و بدرقه بی‌نظیر مردم نیز می‌تواند سرمایه‌ای بزرگ برای ایران و مبدا بازگشت جامعه به مسیر اعتدال و وحدت باشد.در پایان زبان‌‌مان قاصر است از آنکه سپاس خود را از سیل الطاف مردم قدرشناس ایران، مسئولان نظام به ویژه رهبر انقلاب، مراجع عظام تقلید، علما و نخبگان، رهبران سایر ادیان و مذاهب و مردم و مسئولان کشورهایی که با همدردی و همراهی تحمل این ضایعه بزرگ را برای ما آسان‌تر ساخته‌اند اعلام نماییم.پیکر خسته این مجاهد نستوه در کنار مراد او خمینی کبیر به آرامشی ابدی رسید، اما عشق هاشمی به مردم، مرگ او را ناممکن ساخته است. هاشمی زنده است تا انقلاب زنده است، هاشمی زنده است تا ملت زنده‌اند و راه هاشمی پاینده خواهد ماند. هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق/ ثبت است بر جریده عالم دوام ما»
یادداشتی برای پدر
یاسر هاشمی فرزند آیت‌‌الله هاشمی رفسنجانی در یادداشتی نوشت:«اصرار می‌کنند بنویسم چون می‌بینند که داغ امانم را بریده است. می‌گویند بنویسم شاید به شکل پدر آرام شوم.» یاسر هاشمی، فرزند آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در دل‌نوشته‌ای خطاب به پدر نوشت: «می‌گویند از پدر بنویس؛ نه برای این که چیزی اضافه کنم بر آن چه دیگران می‌دانند یا نمی‌دانند. اصرار می‌کنند بنویسم چون می‌بینند که داغ امانم را
بریده است. می‌گویند بنویسم شاید به شکل پدر آرام شوم. هر روز می‌نوشت و ما در خیال این بودیم که تاریخ‌نگاری می‌کند. سینه‌اش تاریخ ایران بود. پر بود از رازهایی که یک ملت شاید تاب صبوری‌اش را نداشتند ولی او یک تنه آن را تحمل می‌کرد. وقتی یک ملت به اقتدایش بودند، می‌نوشت. وقتی هم که به اندازه انگشتان دست حامی نداشت، می‌نوشت. حالا می‌فهمم شاید این نوشتن‌های هر روزه برای این بود تا قلبش آرام گیرد. در تمام این ایام، قلم و کاغذش، سنگ صبورش بودند. می‌نویسم. می‌نویسم از پدر. می‌نویسم نه با اسم یاسر. می‌نویسم با اسم تمام هم‌عصرانم که داغ پدر امانشان را بریده است. می‌نویسم شاید کمی آرام
گیریم.
محسن هاشمی: پدرم به‌ دنبال وحدت بود
محسن هاشمی، فرزند مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از ویژگی‌های بارز پدرش را اعتدال و حفظ وحدت در جامعه عنوان کرد و گفت: آیت‌الله هاشمی رفسنجانی سعی کرد وحدت را در تمام مراحل زندگی حفظ کند. محسن هاشمی در حاشیه مراسم تشییع رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام در جمع خبرنگاران افزود: ایشان در تمام مراحل زندگی خود سعی کردند انقلاب اسلامی را حفظ و پاسداری کنند. وی ادامه داد: آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در دوران بعد از جنگ تحمیلی و ارتحال امام خمینی(ره) با انتخاب رهبری در تثبیت نظام نقش بارزی داشتند. فرزند رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام به ویژگی‌های بارز آیت الله هاشمی رفسنجانی ازجمله اعتدال و حفظ وحدت در جامعه اشاره کرد و یادآور شد:‌ حفظ وحدت در جامعه از ویژگی‌های ایشان بود، آیت‌الله هاشمی رفسنجانی سعی کرد در تمام مراحل زندگی وحدت را حفظ کند. محسن هاشمی همچنین به نقش پدر در دفاع مقدس اشاره کرد و گفت: در دوران دفاع مقدس با عنوان جانشین فرمانده کل قوا نقش مهمی در این دوران داشتند. فرزند آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به دوران سازندگی اشاره کرد و اظهارداشت: آیت‌الله هاشمی رفسنجانی برای حل مسائل دوران بعد از جنگ و در دوران سازندگی نیز زحمات زیادی کشیدند.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه